Somalia

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (so)
جمهورية الصومال الفدرالية (ar)
Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah

Federal Republic of Somalia
Bendera ya Somalia Nembo ya Somalia
Bendera Nembo
Kaulimbiu ya taifa: -
Wimbo wa taifa: Qolobaa Calankeed
Lokeshen ya Somalia
Mji mkuu Mogadishu
2°02′ N 45°21′ E
Mji mkubwa nchini Mogadishu
Lugha rasmi Kisomali
Serikali
Rais
Waziri Mkuu
Jahmuri ya Shirikisho
Hassan Sheikh Mohamud
Omar Abdirashid Ali Sharmarke
Uhuru

 - Date
Kutoka Uingereza, Uitalia
1 Julai 1960
Eneo
 - Jumla
 - Maji (%)
 
637,657 km² (44 duniani)
1.6%
Idadi ya watu
 - Julai 2014 kadirio
 - 1975 sensa
 - Msongamano wa watu
 
10,428,043 (87)
~3,300,000
16.12/km² (199)
Fedha Shilingi ya Somalia (SOS)
Saa za eneo
 - Kiangazi (DST)
MSK (UTC+3)
- (UTC+3)
Intaneti TLD .so
Kodi ya simu +252

-


Hii ramani ya mwaka 2002 yanaonyesha maeneo ya Somalia.

Somalia, (kwa Kisomali: Soomaaliya; kwa Kiarabu: الصومال, As-Suumaal), ambayo inajulikana kama Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, ni nchi kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki katika Pembe ya Afrika.

Kijiografia, imezungukwa upande wa kaskazini-mashariki na Ethiopia na Jibuti, na upande wa magharibi ya kati na Kenya; Ghuba ya Aden nayo iko mashariki.

Mji mkuu na mji mkubwa zaidi ni Mogadishu (wakazi 2,120,000).

Jiografia[hariri | hariri chanzo]

Historia[hariri | hariri chanzo]

Bosaso, Somalia.

Nchi iliunganika mwaka 1960, kutokana na makoloni mawiliː la Waitalia (kusini) na la Waingereza (kaskazini).

Baada ya mwaka 1991 nchi ya Somalia ilibaki haina serikali wala umoja wa taifa, iligawiwa na wakereketwa na wanamgambo wa ukoo na eneo, hasa Somaliland, Puntland na Galmudug upande wa kaskazini.

Katika miaka 2008-2013 ilihesabika kama nchi filisika. Kwa sasa ni nchi dhaifu lakini inaanza kujengwa upya kama shirikisho.

Siasa[hariri | hariri chanzo]

Tazama pia: Siasa za Somalia

Watu[hariri | hariri chanzo]

Tazama pia: Orodha ya lugha za Somalia

Hii ramani ya mwaka 2002 inaonyesha msongamano wa watu.

Watu asili wa Somalia ni Wasomali (85%) wa makabila ya:

Wengine (15%) ni:

Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.

Upande wa dini, 99.8% ni Waislamu, hasa Wasuni.

Utawala[hariri | hariri chanzo]

Tazama pia: Wilaya za Somalia

Maeneo (umoja: gobolka, wingi: gobollada) ya Somalia, ambayo imegawiwa tena kwa wilaya, ni:

  1. Awdal
  2. Bakool
  3. Banaadir
  4. Bari
  5. Bandari
  6. Galguduud
  7. Gedo
  8. Hiiraan
  9. Jubbada Dhexe
  1. Jubbada Hoose
  2. Mudug
  3. Nugaal
  4. Sanaag
  5. Shabeellaha Dhexe
  6. Shabeellaha Hoose
  7. Sool
  8. Togdheer
  9. Woqooyi Galbeed

Utamaduni[hariri | hariri chanzo]

Tazama pia: Utamaduni wa Somalia

Uchumi[hariri | hariri chanzo]

Tazama pia: Uchumi wa Somalia

Mawasiliano[hariri | hariri chanzo]

Mawasiliano ya Jamhuri ya Somalia ilikaribia kuangamia kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe, lakini kwa sasa kampuni za binafsi za mawasiliano ya mitambo, zimetwaa karibu miji yote Somalia, na hata kutoa huduma njema kuliko nchi zilizo jirani.

Somalia ni nchi mojawapo Afrika ambayo ina mawasiliano ya bei rahisi zaidi, pengine kwa kuwa Somalia haikuwa na serikali iliyotoza ushuru; (Telecoms thriving in lawless Somalia) Kampuni zinazohudumia watu wa Somalia ni kama:

Ona pia[hariri | hariri chanzo]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

     .
     .
  • Mauri, Arnaldo, Somalia, in G, Dell'Amore (ed.), "Banking Systems of Africa", Cariplo-Finafrica, Milan, 1971, pp. nbsp;209–217.[1]
  • Samatar, Said S. (1982). Oral Poetry and Somali Nationalism. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-10457-9. 
  • Schraeder, Peter J. (2006). "From Irredentism to Secession: The Decline of Pan-Somali Nationalism", In Lowell W. Barrington, ed., After Independence: Making and Protecting the Nation in Postcolonial and Postcommunist States (pp. 107–137). Ann Arbor, MI: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-09898-9. 
  • Shay, Shaul. Somalia in Transition Since 2006. Piscataway, NJ: Transaction Publishers, 2014.
  • Warmington, Eric Herbert (1995). The Commerce Between the Roman Empire and India. South Asia Books. ISBN 8121506700. 
  • (1989) Escape from Violence: Conflict and the Refugee Crisis in the Developing World. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-195-05592-4. 

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons ina media kuhusu:
Habari, mitandao inayojadili kuhusu Somalia.
Habari za kawaida
Watambuzi


Nchi za Afrika Bara la Afrika
Afrika ya Kati (Jamhuri ya) | Afrika Kusini | Algeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Cabo Verde | Chad | Cote d'Ivoire | Eritrea | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Guinea ya Ikweta | Jibuti | Kamerun | Kenya | Komori | Kongo (Jamhuri ya) | Kongo (Jamhuri ya Kidemokrasia ya) | Lesotho | Liberia | Libya | Madagaska | Malawi | Mali | Misri | Morisi (Visiwa vya) | Mauritania | Moroko | Msumbiji | Namibia | Niger | Nigeria | Rwanda | Sahara ya Magharibi | Sao Tome na Principe | Senegal | Shelisheli | Sierra Leone | Somalia | Sudan | Sudan Kusini | Tanzania | Togo | Tunisia | Uganda | Uhabeshi | Uswazi | Zambia | Zimbabwe
Maeneo ya kiafrika ambayo ni sehemu za nchi nje ya Afrika
Ufaransa: Mayotte · Réunion | Hispania: Visiwa vya Kanari · Ceuta · Melilla | Ureno: Visiwa vya Madeira | Uingereza: · Kisiwa cha St. Helena · Kisiwa cha Diego Garcia
Africa satellite plane.jpg Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Somalia kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.