Shelisheli

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Republic of the Seychelles (engl.)
République des Seychelles (frz.)
Repiblik Sesel (Seselwa)
Jamhuri ya Shelisheli
Bendera ya Shelisheli Nembo ya Shelisheli
Wito: Finis Coronat Opus.
(Kilatini "Matokeo ni taji la kazi")
Lugha rasmi Seselwa, Kiingereza, Kifaransa
Mji Mkuu Victoria
Serikali Jamhuri
Rais James Alix Michel (tangu tar. 14 Aprili 2004)
Eneo km² 459
Idadi ya wakazi 92,000 (2012)
Wakazi kwa km² 186.2
Uhuru 29 Juni 1976 (kutoka Uingereza)
Pesa Rupia ya Shelisheli
Wakati UTC +4
Wimbo la taifa Koste Seselwa
Shelisheli katika Afrika
Ramani ya Shelisheli
Mji mkuu Victoria

Shelisheli ni funguvisiwa na jamhuri katika Bahari Hindi mbele ya mwambao wa mashariki ya Afrika upande wa kaskazini wa Madagaska.

Jiografia[hariri | hariri chanzo]

Visiwa vya Shelisheli kati ya visiwa vya Kiafrika katika Bahari Hindi

Shelisheli ina visiwa 115; 32 kati ya hivyo ni visiwa vikubwa kidogo vyenye milima, vingine ni vidogo na huitwa "Visiwa vya nje".

Kisiwa kikubwa zaidi ni Mahé na mji mkuu Victoria uko huko. Wakazi wengi huishi Mahe pamoja na visiwa vya karibu, hasa Praslin na La Digue.

Visiwa hivyo vina milima inayofikia hadi mita 900 juu ya UB. Mkubwa ni Morne Seychellois wenye mita 905 juu ya UB.

Hali ya hewa ni ya kitropiki ikiwa halijoto iko kati ya 24 °C na 30 °C. Kiasi cha mvua ni kati ya mm 2.880 huko Victoria na mm 3.550  mlimani.

Historia[hariri | hariri chanzo]

Hakuna hakika kuhusu wakazi wa kwanza. Inaaminika ya kwamba ndio mabaharia na wafanyabiashara Waarabu.

Taarifa ya kwanza imepatikana kutoka kwa Wareno waliozunguka hapa kuanzia mwaka 1505.

Kwa karne moja na nusu meli au jahazi zilipitia Shelisheli tu kwa kusudi la kuchota maji ya kunywa au kukusanya matunda bila ya kuanzisha makao ya kudumu. Majambazi wa baharini walipenda kujificha Shelisheli.

Ndio Ufaransa uliojenga vituo vya kwanza vya kudumu mwaka 1756. Wafaransa waliita visiva "Seychelles" kwa heshima ya waziri wao wa siku zile Jean Moreau de Sechelles.

Walowezi wao walianzisha mashamba makubwa ya mazao ya biashara wakitumia watumwa kutoka Madagaska na Afrika bara kwa ajili ya kazi yenyewe.

Tangu mwaka 1814 visiwa vilikuwa chini ya Uingereza. Waingereza walivumilia walowezi na utamaduni wa Kifaransa visiwani.

Kwanza Shelisheli zilikuwa zikitawaliwa pamoja na Mauritius, lakini mwaka 1903 visiwa vilipewa cheo cha koloni mbali na Mauritius.

Mwaka 1970 Shelisheli walipata uhuru. Katiba ya kwanza ilifuata mfano wa Uingerezeza lakini mwaka 1979 katiba mpya ilileta mfumo wa chama kimoja.

Tangu 1993 katiba ilisahihishwa tena ikiruhusu vyama vingi vya kisiasa.

Chama kilichopata kura nyingi ndicho SPPF (Seychelles People's Progressive Front).

Wakazi[hariri | hariri chanzo]

Wakazi kwa jumla (93.2%) ni machotara wenye mchanganyiko wa damu ya Ulaya, Afrika bara na Madagaska. Licha ya hao kuna vikundi vidogo vya Wazungu (5%), Wachina (0.5%) na Wahindi (0.3%) halisi.

Lugha rasmi ni tatu: Kifaransa, Kiingereza na Seselwa, aina ya Krioli ambayo imetokana na Kifaransa na ndiyo lugha ya kawaida.

Upande wa dini, wakazi wengi ni Wakristo (hasa Wakatoliki (76.2%), idadi ndogo (13.0%) ni Waprotestanti), wengine wachache ni Wahindu (2.4%), Waislamu (1.6%) n.k.

Uchumi[hariri | hariri chanzo]

Biashara ya Shelisheli inategemea hasa utalii. Asilimia 30 hivi za wafanyakazi wote wamo katika utalii. Biashara hii inaingiza 70% ya pato la taifa.

Pamoja na utalii, uvuvi na kilimo ni muhimu pia.

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons ina media kuhusu:
Serikali
Dini
Taarifa za jumla

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Shelisheli travel guide kutoka Wikisafiri


Nchi za Afrika Bara la Afrika
Afrika ya Kati (Jamhuri ya) | Afrika Kusini | Algeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Cabo Verde | Chad | Cote d'Ivoire | Eritrea | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Guinea ya Ikweta | Jibuti | Kamerun | Kenya | Komori | Kongo (Jamhuri ya) | Kongo (Jamhuri ya Kidemokrasia ya) | Lesotho | Liberia | Libya | Madagaska | Malawi | Mali | Misri | Morisi (Visiwa vya) | Mauritania | Moroko | Msumbiji | Namibia | Niger | Nigeria | Rwanda | Sahara ya Magharibi | Sao Tome na Principe | Senegal | Shelisheli | Sierra Leone | Somalia | Sudan | Sudan Kusini | Tanzania | Togo | Tunisia | Uganda | Uhabeshi | Uswazi | Zambia | Zimbabwe
Maeneo ya kiafrika ambayo ni sehemu za nchi nje ya Afrika
Ufaransa: Mayotte · Réunion | Hispania: Visiwa vya Kanari · Ceuta · Melilla | Ureno: Visiwa vya Madeira | Uingereza: · Kisiwa cha St. Helena · Kisiwa cha Diego Garcia
Africa satellite plane.jpg Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Shelisheli kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.