Zimbabwe

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Jamhuri ya Zimbabwe
Republic of Zimbabwe, Africa
Flag of Zimbabwe Coat of arms of Zimbabwe.svg
(Bendera ya Zimbabwe) (Nembo ya Zimbabwe)
Kaulimbiu ya Taifa Unity, Freedom, Work (Kiingereza: Umoja, Uhuru, Kazi) " |
Wimbo wa Taifa
Location of Zimbabwe
Lugha rasmi Kiingereza na 15 nyingine
Mji Mkuu Harare
Mji mkubwa Harare
Rais Robert Mugabe
Eneo
 - Jumla
 -Maji
 -Eneo kadiriwa
km² 390,757
1%
ya 60 duniani
Umma
 - Kadiriwa
 - Sensa,
 - Msongamano wa watu
13,061,239 ya 66 duniani
(2012)
; 32/km²
; ya duniani
Chumo cha uchumi
 - Jumla
 - kwa kipimo cha umma
$24.99 billion (Orotha ya nchi GDP (kidogo))
$2,100 (Orodha ya nchi kulingana na GDP kwa umma)
Uhuru
 - Kadirifu
 - Barabara
(kama Rhodesia) 11 Novemba 1965
(kama Zimbabwe) 18 Aprili 1980
Fedha Dolar ya Marekani|
Saa za Eneo UTC +2
Intaneti TLD .zw
kodi za simu 263

Jamhuri ya Zimbabwe (iliyojulikana wakati wa ukoloni kama Rhodesia ya Kusini) ni nchi isiyo na bahari iliyoko upande wa kusini wa Bara la Afrika, kati ya mto Zambezi na mto Limpopo.

Imepakana na Afrika ya Kusini upande wa kusini, Botswana upande wa magharibi, Zambia upande wa kaskazini-mashariki, na Msumbiji upande wa mashariki.

Jina[hariri | hariri chanzo]

Jina Zimbabwe linatoka katika jina "dzimba dzamabwe" kumaanisha "nyumba ya mawe" kwa lugha ya Kishona. Nyumba hiyo ya mawe , ambayo imehifadhiwa kama eneo la kihistoria, ilikuwa Milki ya Mwenemtaba ambaye ufalme wake uliongoza eneo hilo miaka ya kale.

Pesa ya Zimbabwe hadi 2015, dollar ya Zimbabwe ilipofutwa, na Dolar ya Marekani kuwa pesa rasmi.

Eneo[hariri | hariri chanzo]

Zimbabwe imegawiwa katika mikoa 8 na miji miwili ikiwa na hadhi ya Mikoa. Imegawiwa zaidi katika wilaya 59 na manispaa 1,200.

Mikoa ya Zimbabwe ni:

Eneo ya Kati (midlands).

Miji minne mikubwa ya Zimbabwe ni:

Tazama pia[hariri | hariri chanzo]

Maporomoko ya maji (Bridal Vei), paa za mashariki
Duka, Paa za mashariki, 1989

Historia[hariri | hariri chanzo]

Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.

Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.

Tangu karne ya 11, Zimbabwe ya leo imekuwa na falme imara kwenye njia muhimu ya biashara.

Kampuni ya British South Africa ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890.

Koloni la Uingereza lilianzishwa mwaka 1923 kwa jina la Southern Rhodesia.

Mwaka 1965, serikali ya walowezi Wazungu ilijitangazia uhuru kwa jina la Rhodesia tu.

Baada ya miaka 14 ya kutengwa kimataifa na kupigana na raia Waafrika katika miaka ya 1970, mapatano ya mwaka 1979 yalikubali wakazi wote wawe na haki ya kupiga kura na nchi ikawa huru kweli kwa jina la Zimbabwe mwaka 1980.

Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi.

Watu[hariri | hariri chanzo]

Wakazi wengi (82%) ni wa kabila la Washona, 14% ni Wandebele, 2% ni wa makabila mengine ya Kiafrika, 1% ni machotara, Wahindi, Wazungu n.k.

Kwa sasa lugha rasmi ni 16. Lugha kubwa ni Kishona (70%) na Kindebele (20%). Kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 2.5% za wakazi.

Upande wa dini, 80% ni Wakristo (hasa Waanglikana, Wakatoliki 17%, Wasabato na Wamethodisti). Waliobaki ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika (11%), hawana dini (7%) na Waislamu (1%).

Utamaduni[hariri | hariri chanzo]

Makala ya ndani zaidi: Utamaduni wa Zimbabwe

Mawasiliano[hariri | hariri chanzo]

Makala ya ndani zaidi: Mawasiliano Zimbabwe Mawasiliano ya simu, mitambo yake yanaendeshwa na Tel-One0, kampuni ya serikali.

Kuna kampuni 3 za (simu za mkononi): Econet Wireless, Net*One na Telecel.

Uhuru[hariri | hariri chanzo]

Katika orodha ya uhuru kwa waandishi wa habari mwaka 2004 Zimbabwe ilishika nafasi ya 155 kati ya nchi 167.

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

Viungo via nje[hariri | hariri chanzo]

WikiMedia Commons
Wikimedia Commons ina media kuhusu:

Serikali[hariri | hariri chanzo]

Habari[hariri | hariri chanzo]

Wanamgambo[hariri | hariri chanzo]

Mielekezo[hariri | hariri chanzo]

Utalii[hariri | hariri chanzo]

Nyingine[hariri | hariri chanzo]


Nchi za Afrika Bara la Afrika
Afrika ya Kati (Jamhuri ya) | Afrika Kusini | Algeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Cabo Verde | Chad | Cote d'Ivoire | Eritrea | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Guinea ya Ikweta | Jibuti | Kamerun | Kenya | Komori | Kongo (Jamhuri ya) | Kongo (Jamhuri ya Kidemokrasia ya) | Lesotho | Liberia | Libya | Madagaska | Malawi | Mali | Misri | Morisi (Visiwa vya) | Mauritania | Moroko | Msumbiji | Namibia | Niger | Nigeria | Rwanda | Sahara ya Magharibi | Sao Tome na Principe | Senegal | Shelisheli | Sierra Leone | Somalia | Sudan | Sudan Kusini | Tanzania | Togo | Tunisia | Uganda | Uhabeshi | Uswazi | Zambia | Zimbabwe
Maeneo ya kiafrika ambayo ni sehemu za nchi nje ya Afrika
Ufaransa: Mayotte · Réunion | Hispania: Visiwa vya Kanari · Ceuta · Melilla | Ureno: Visiwa vya Madeira | Uingereza: · Kisiwa cha St. Helena · Kisiwa cha Diego Garcia
Africa satellite plane.jpg Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Zimbabwe kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.