Nakuru

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Nakuru
Nakuru
Nakuru
Nakuru is located in Kenya
Nakuru
Nakuru
Mahali pa mji wa Nakuru katika Kenya
Majiranukta: 0°17′0″S 36°04′0″E / 0.28333°S 36.06667°E / -0.28333; 36.06667
Nchi Kenya
Kaunti Nakuru
Idadi ya wakazi (2009)
 - 307,990

Nakuru ni mji wa Kenya ambao ni makao makuu ya kaunti ya Nakuru. Ukiwa na wakazi 307,990 (sensa ya 2009) ni mji mkubwa wa nne nchini Kenya baada ya Nairobi, Mombasa na Kisumu.

Uko kwenye kimo cha m 1860 juu ya UB katika mashariki ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki kando ya ziwa Nakuru.

Mji ulianzishwa na Waingereza mwaka 1904 kwenye njia ya reli ya Uganda. Kiasili eneo lilikuwa makao ya Wamasai waliopaita mahali "en-akuro" yaani mahali pa vumbi. Waingereza waliweka maeneo haya kando hasa kwa walowezi wazungu waliopewa mashamba makubwa. Nakuru ikawa kitovu cha "White Highlands" (Nyanda za juu za watu weupe).

Siku hizi Nakuru bado ni mji muhimu kwa kilimo cha mashamba makubwa yaliyo mkononi wa tabaka ya juu mpya ya Kiafrika tangu uhuru. Watalii wengi kidogo wanafika Nakuru wakitembelea hifadhi ya Nakuru ambayo ni karibu sana na mji mwenyewe.

Historia[hariri | hariri chanzo]

Historia ya Nakuru inaweza kurejelewa zamani kutokana na uvumbuzi wa vitu vilivyokuwa uhai, kilomita 8 kutoka hifadhi ya Hyrax Hill.

Hata hivyo, mji wa kisasa, kama ilivyo kwa miji mingine nchini Kenya, lina jina lenye usuli wa Wamasai.

Nakuru iliundwa na Uingereza wakati wa ukoloni na imeendelea kukua tangu. Ilifanywa manisipaa mwaka 1904 na municipality mwaka 1952.

Historia ya Kenya kama nchi inafanana na ile ya Nakuru kama mji na wilaya. Marais wa kwanza na wa pili wa Kenya, Jomo Kenyatta na Daniel Arap Moi, wamehifadhi makazi rasmi yao ndani ya mji.

Mji huu kwa muda mrefu umekuwa makazi ya siasa za Kenya na ilikuwa makao ya wanasiasa wakiwemo Kariuki Chotara, Kihika Kimani na Mirugi Kariuki.

Mwaka 2006, mbunge wa wakati huo, Mirugi Kariuki aliuawa katika Marsabit wakati ndege aliyosafiria ilipata ajali. Ajali hii pia iliwaua wanachama wengine tano wa bunge. Uchaguzi uliandaliwa punde baada ya mazishi uligombewa na mwanawe William Kariuki Mirugi wa chama NARC-Kenya ambaye alishinda. Katika umri wa miaka 27, William Kariuki Mirugi akawa mmoja wa wajumbe wadogo kiumri wa bunge kuwakilisha Nakuru Town Constituency.

Hata hivyo alishindwa na Lee Kinyanjui wakati wa uchaguzi mkuu wa 2007 lakini akamshinda Mike Brawan. Ghasia za baada ya uchaguzi za 2007 ziliharibu mji, na majengo kadhaa kuteketezwa na makundi mbalimbali.[1]

Nakuru ni mji unaoshirikiana kwa karibu na East Orange, New Jersey[2]

Uchumi[hariri | hariri chanzo]

Kilimo, viwanda na utalii ni uti wa mgongo wa uchumi wa Nakuru. Eneo linalozunguka mji linajulikana kwa uwezo wake mkubwa wa kilimo wa mashamba mengi madogo na pia mashamba makubwa ya makampuni ya kilimo. Mazao makuu yanayolimwa kote Nakuru na kuuzwa katika mji ni pamoja na kahawa, ngano, shayiri, mahindi, na maharage. Mazao haya huhifadhiwa katika Maghala makubwa yaliyoko nje kidogo ya mji na Bodi ya kitaifa ya Nafaka na Mazao na pia Lesiolo Grain Handlers Limited. Mazao hutoa malighafi ya msingi kwa viwanda vya Nakuru na Nairobi. Hizi ni pamoja na viwanda vya unga na nafaka. Kilimo cha Ng'ombe wa maziwa ni shughuli muhimu ya kiuchumi na inatoa pembejeo kwa viwanda vya maziwa mjini humo.

Mji huu pia ni kituo cha biashara rejareja zinazotoa bidhaa na huduma kwa viwanda na sekta ya kilimo. Soko kubwa lipo nyanda ya magharibi ya mji kwenye.

Elimu[hariri | hariri chanzo]

Nakuru pia ni kituo muhimu ya kielimu. Ni nyumba ya Chuo Kikuu cha Egerton, chuo kikuu kubwa cha umma, na Kabarak University, chuo kikuu cha binafsi zinazohusiana na biashara na maslahi ya kidini ya Rais mstaafu Moi. Taasisi ya TeknolojiaBonde la Ufa pia ina makao hapa, kama vilevile Mafunzo ya Viwanda ya Kenya Institute (KITI). Taasisi ya Kenya Institute of Management (KIM) ina tawi katika Nakuru. Nakuru sasa kituo kikuu cha kielimu na ina vituo kama Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Kenya Biomedical (KIBSAT) na Nakuru Counseling & Training Institute (NCTI), ambayo ni mradi wa chama cha wataalamu na wakristo wa Nakuru. Inashirikiana na Nakuru Lapset ry (Finland) miongoni mwa wengine.

Nakuru pia ni makao ya vyuo mbalimbali vya kibinafsi na faragha inayomilikiwa na shule za sekondari. Shule ya sekondari maarufu ya kibinafsi ni pamoja na Melvin Jones, Lions Academy, Greensteds School na Shah Lalji Nagpar Academy. Wanafunzi katika shule hizi kufuata mtaala wa Uingereza.

Utalii[hariri | hariri chanzo]

Utalii ni muhimu katika shughuli za kiuchumi Nakuru. Majaliwa na rasilimali za Mji, na kanda, huwa mapato muhimu ya utalii. Nakuru ni makao ya Ziwa Nakuru, moja ya maziwa soda ya Bonde la Ufa, ambayo hutengeneza sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Nakuru. Hifadhi hii ni maarufu kwa idadi kubwa ya Flamingo. Pia ina wanyama pori wengi wanaoweza kuonekana wakati wa safari. Bali na wanyama maeneo mengine kadhaa ya riba hupatikana Nakuru. Hizi ni pamoja na Menengai Crater, vilkano. Waliopona mkubwa wa pili volkeno volkeno katika ulimwengu, it plunges 483 m chini kutoka rim na mkutano huo ni kupatikana kwa miguu au gari 8 km kutoka barabara kuu Nyahururu. Kuni-covered volkeno ardhini ni hifadhi ya asili.

Ingawa Ziwa Bogoria na Ziwa Baringo na katika wilaya ya Baringo, wao ni urahisi kutoka Nakuru. Hizi ni kubwa maeneo ya utalii kivutio pia.

Bonde la Ufa Sports Club lipo katika kitovu cha mji. A idadi ya shughuli za michezo ni mwenyeji katika klabu hii na maarufu miongoni mwao ni cricket. Indian jamii ya mitaa yanaweza kupatikana ifikapo cricket Fixtures thoroughout mwaka. Majeshi ya mji tamasha la kila mwaka rugby dubbed "The Great Rift 10-a-upande" ambayo features timu kutoka kote Afrika Mashariki.

Hyrax Hill Prehistoric Site, aligundua na Leakeys mwaka 1926, anses Neolithic kubwa na Iron Age Raha. The museum features adjoining finner kutoka excavations jirani mbalimbali.

Watu[hariri | hariri chanzo]

Nakuru ni watu kutoka kwa wakazi wote wa Kenya na kutoka mikoa mingi ya dunia. Mji ina sizable idadi ya Wakenya wa asili ya India na wachache wa familia settler asili uliendelea pia katika eneo hilo. Ingawa idadi ya mji ni unategemea Afrika, mji ina Cosmopolitan kujisikia. Watu kutoka mikoa mbalimbali ya nchi na aliongeza ladha ya kipekee ya mji. Watu na siasa zao kufanya livskraftig mji wa Nakuru. Kama Kenya Population per 1999 Census[3] Nakuru alikuwa mkubwa wa tatu wakazi wa mijini nchini Kenya.

Surrounding miji pamoja Lanet, ambayo ipo takriban 10 km kutoka Nakuru, unategemea mji wa makazi na nyumbani kwa jeshi la msingi. Njoro liko kilomita 20 kutoka Nakuru na ni mji mdogo wa kilimo na chuo kikuu mtaa lengo la kukuza maendeleo ya kilimo nchini Kenya, yaani Egerton University (est 1934).

Yohana Kitilit wa ODM alichaguliwa meya wa Nakuru Julai 2009, kumpiga ya outgoing meya Daudi Gikaria [4]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Majiranukta kwenye ramani: 00°17′S 36°04′E / 0.283°S 36.067°E / -0.283; 36.067