Norwei

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Kongeriket Norge
Kongeriket Noreg

Ufalme wa Norwei
Bendera ya Norwei Nembo ya Norwei
Bendera Nembo
Wito la taifa: Alt for Norge ("Yote kwa Norwei" ni wito wa kifalme)
Kiapo kufuatana na katiba ya 1814 : "Enige og tro til Dovre faller" ("Pamoja na waaminifu hadi milima ya Dovre inaporomoka")
Wimbo wa taifa: Ja, vi elsker dette landet

Wimbo wa kifalme: Kongesangen
Lokeshen ya Norwei
Mji mkuu Oslo
59°56′ N 10°41′ E
Mji mkubwa nchini Oslo
Lugha rasmi Kinorwei1
(Bokmål na Nynorsk)
Serikali Ufalme wa kikatiba
Harald V
Erna Solberg
Katiba
Uhuru
Ilitangazwa
Ilitambuliwa

Kutoka maungano na Uswidi
7 Juni 1905
26 Oktoba 1905
Eneo
 - Jumla
 - Maji (%)
 
385,186 km² (ya 673)
{{{percent_water}}}
Idadi ya watu
 - 2014 kadirio
 - 2013 sensa
 - Msongamano wa watu
 
5,109,056 [1] (ya 116)
5,136,700
15.5/km² (ya 213)
Fedha Krone ya Norwei (NOK)
Saa za eneo
 - Kiangazi (DST)
CET (UTC+1)
CEST (UTC+2)
Intaneti TLD .no2
Kodi ya simu +47

-

1Lugha rasmi ya Kinorwei inapatikana kwa namna mbili: bokmål zaidi kama lugha ya kimaandishi na Nynorsk zaidi kama lugha ya majadiliano ingawa inaandikwa pia. Lugha ya Kisami ni lugha rasmi katika miji 6 na Kifinland katika mji mmoja.


Unowe (au Norwe au Norwei; kwa Kinowe Norge/Noreg au rasmi huitwa Kongeriket Norge kwa Bokmål na Kongeriket Noreg kwa Nynorsk, Ufalme wa Unowe) ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini.

Imepakana hasa na Uswidi, ila kaskazini na Ufini (Finland) na Urusi pia.

Ina pwani ndefu kwenye Bahari ya Kaskazini na ya Atlantiki.

Mji mkuu ni Oslo.

Visiwa vya Svalbard na Jan Mayen katika bahari ya Aktiki ni maeneo chini ya Norwei.

Pia visiwa visivyokaliwa na watu vya Bouvet Island katika Atlantiki ya kusini na Peter I Island katika Pasifiki ya kusini ni maeneo chini ya Unowe.

Nchi inadai pia sehemu ya Queen Maud Land barani Antaktika penye kituo cha kisayansi cha Troll.

Ufalme wa Unowe umekuwa huru tangu mwaka wa 1905. Mkuu wake kwa sasa ni Mfalme Harald V.

Sikukuu ya taifa ni tarehe 17 Mei, ambapo husherekewa katiba ya Norwei ya mwaka wa 1814.

Bunge huitwa Stortinget na wanachama wake huchaguliwa na wananchi kila baada ya miaka minne.

Watu[hariri | hariri chanzo]

Takriban watu milioni 5.1 wanaishi nchini Unowe. Wengi wao (86%) ni Wanorwei asili, jamii ya Wajerumani.

Dini ya kwanza ni Wakristo (82%), hasa madhehebu ya Kilutheri (77%), halafu Wakatoliki (2.4%). Hata hivyo wananchi wengi hawajali sana; wanaoshiriki ibada kila wiki ni 2% tu.

Katika dini nyingine, unaongoza Uislamu (2.4%) ulioletwa na wahamiaji.

Miji[hariri | hariri chanzo]

Mji mkuu wake una wakazi wanaozidi 530,000. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Bergen wenye wakazi 230,000 na Trondheim wenye wakazi 150,000; yote miwili imewahi kuwa miji mikuu ya Unowe katika miaka ya mwanzoni.[1]

Uchumi[hariri | hariri chanzo]

Unowe ilikuwa nchi maskini ya wakulima na wavuvi, lakini tangu kupatikana kwa mafuta ya petroli baharini imekuwa kati ya nchi tajiri kabisa duniani.

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. Trondheim - the official website. Iliwekwa mnamo 2009-09-04.

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons ina media kuhusu:
Europa Mapa.png Makala hii kuhusu maeneo ya Ulaya bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Norwei kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.