Tukani (kundinyota)

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Nyota za kundinyota Tukani (Tucana) katika sehemu yao ya angani
Ramani ya Tukani (Tucana)
"Ndege wa Kusini" kwenye atlasi ya nyota ya Johann Bayer; Tukani iko katikati

Tukani (kwa Kilatini na Kiingereza Tucana) [1] ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.

Mahali pake[hariri | hariri chanzo]

Tukani iko karibu na ncha ya anga ya kusini. Inapakana na kundinyota Nyoka Maji (Hydrus), Zoraki (Phoenix), Kuruki (Grus), Mhindi (Indus) na Thumni (Octans).

Jina[hariri | hariri chanzo]

Tukani ni kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu kuzunguka dunia yote yaani karne ya 16. Hazikujulikana kwa Wagiriki wa Kale au Waarabu waliojifunza kutoka kwao. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika atlasi ya nyota ya Petrus Plancius.

Keyser alitumia jina la Kiholanzi „Den Indiaenschen Exster“ alipotumia neno la kwake nyumbani kwa kutaja Hondohondo aliyoona katika nchi za Bahari Hindi. Ndege hii haikujulikana bado katika Ulaya lakini alifanana na Tukani ya Amerika ya Kusini na hivyo Petrus Plancius alitumia jina hili katika globu ya nyota|globu yake ya nyota aliyotengeneza baada ya kupokea taarifa ya Keyser na Houtman; jina hili lilisambazwa zaidi na Johannes Bayer katika atlasi ya nyota “Uranometria” ikawa jina la kimataifa.

Leo iko pia kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia [2]. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Tuc'.[3]

Nyota[hariri | hariri chanzo]

Nyota angavu zaidi ni α Alfa Tucanae yenye mwangaza unaoonekana wa mag 2.86 ikiwa na umbali wa Dunia wa miaka ya nuru 199[4]

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Uhusika milikishi (en:genitive) ya neno "Tucana" katika lugha ya Kilatini ni "Tucanae" na hili ni umbo la jina linaloonekana katika majina ya nyota za kundi hili kama vile Alfa Tucanae, nk.
  2. The Constellations, tovuti ya International Astronomical Union , iliangaliwa Julai 2017
  3. Russell, Henry Norris (1922). "The New International Symbols for the Constellations". Popular Astronomy 30: 469–71.
  4. Alpha Tucanae, tovuti ya Prof. Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]