Hadubini (kundinyota)

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Nyota za kundinyota Hadubini (Microscopium ) katika sehemu yao ya angani
Ramani ya kundinyota Hadubini - Microscopium

Hadubini (kwa Kilatini na Kiingereza Microscopium) [1] ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kusini ya Dunia yetu.

Mahali pake[hariri | hariri chanzo]

Hadubini iko jirani na kundinyota za Mhindi (Indus) upande wa kusini, Kausi (Mshale) (Sagittarius) upande wa mashariki, Jadi (Mbuzi) upande wa kaskazini halafu Hutu Junubi (Piscis Austrinus) na Kuruki (Grus) upande wa magharibi.

Jina[hariri | hariri chanzo]

Kuna nyota 43 zenye mwangaza wa zaidi ya mag 6.5 ambazo hivi zinaonekana penye giza kabisa[2]. Zamani nyota za Hadubini hazikutajwa kama kundinyota ya pekee; kama ziliangaliwa inaonekana zilihesabiwa kati ya nyota za Kausi. Kundinyota hii ilielezwa kama pekee mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “ le Telescope“ lililomaanisha “hadubini“.

Lacaille alikaa miaka miwili kwenye Rasi ya Tumaini Jema (Afrika Kusini) alipotazama nyota za anga la kusini ambazo wakati ule zilianza tu kujulikana kati ya wanaastronomia wa Ulaya. Hapo alipima nyota 10,000 na kuzipanga kwa kundinyota na kutunga majina kwa kundinyota mpya 14[3]. Jina la Kifaransa lilitafsiriwa kwa Kilatini kama "Microscopium“ (Hadubini).

Chaguo la jina lilikuwa dalili ya kipindi cha Zama za Mwangaza ambako Lacaille alitumia majina ya zana za siku zake kwa kutaja nyota, si tena majina ya mitholojia ya kale.

Microscopium - Hadubini imepokelewa kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia [4] kwa jina la Microscopium. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Mic'.[5]

Nyota[hariri | hariri chanzo]

Kuna nyota 57 zenye mwangaza unaoonekana wa Zaidi ya mag 6.5 ambazo hivi zinaonekana penye giza kabisa. Kwa jumla zote ni hafifu. Nyota angavu zaidi ni γ Gamma Microscopii yenye mag 4.67 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 350 kutoka Dunia[6]. α Alfa Microscopii inafuata kwa mag 4.9 [7].

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Uhusika milikishi (en:genitive) ya neno "Microscopium " katika lugha ya Kilatini ni "Microscopii" na hili ni umbo la jina linaloonekana katika majina ya nyota za kundi hili kama vile Alfa Microscopii, nk.
  2. linganisha orodha ya Ridpath Constellations 2 Lacerta–Vulpecula , tovuti ya ianridpath.com, mwanaastronomia, Fellow of the Royal Astronomical Society, iliangaliwa Oktoba 2017
  3. Histoire de l'Académie royale des sciences ; taarifa ya Lacaille katika "Historia ya Akademia ya Kifalme ya sayansi", uk. 588, Tovuti ya Bibliothèque nationale de France (BnF), iliangaliwa Julai 2017
  4. The Constellations, tovuti ya International Astronomical Union , iliangaliwa Julai 2017
  5. Russell, Henry Norris (1922). "The New International Symbols for the Constellations". Popular Astronomy 30: 469–71.
  6. gammamic.html Gamma Tel, tovuti ya Prof. Jim Kaler, university of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017
  7. Alpha Tel, tovuti ya Prof Jim Kaler

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]