Hutu Junubi (kundinyota)

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Nyota za kundinyota Hutu Junubi (Piscis Austrinus) katika sehemu yao ya angani
Ramani ya Hutu Junubi - Piscis Austrinus jinsi inavyoonekana kwa mtazamaji kwenye nusutufe ya kaskazini

.

Hutu Junubi (kwa Kilatini na Kiingereza Piscis Austrinus) [1] ni jina la kundinyota ndogo kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia yetu. Ni tofauti na kundinyota Hutu (au Samaki, Piscis) kwenye nusutufe ya kaskazini

Mahali pake[hariri | hariri chanzo]

Hutu Junubi (Piscis Austrinus) iko karibu na ikweta ya anga Inapakana na kundinyota jirani za Jadi (Mbuzi)) (Capricornis), Darubini (Microscopium), Kuruki (Grus), Najari (Sculptor) na Dalu (Ndoo) (Aquarius).

Jina[hariri | hariri chanzo]

Hutu Junubi (Piscis Austrinus) ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaosema الحوت الجنوبي al-hut al-janubi kwa maana ya “samaki ya kusini” [2]. Waarabu walitafsiri hapa jina la Ptolemaio aliyetaja nyota hizi vile kwa jina la Νότιος Ιχθύς notios ikhtis katika orodha yake ya Almagesti; jina hili lilitafsiriwa pia kwa السمكة الجنوبية as-samake al-janubiya [3] kwa kuitofautisha na Hutu au Samaki kwenye nusutufe ya kaskazini.

Piscis Austrinus - Hutu Junubi ni kati ya kundinyota 48 zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika kitabu cha Almagesti wakati wa karne ya 2 BK. Iko pia kati ya kundinyota 88 zinazoorodheshwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia [4] kwa jina la Piscis Austrinus. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'PsA'.[5]

Nyota[hariri | hariri chanzo]

Kuna nyota moja tu ambayo ni angavu hii ni Alfa Piscis Austrini au Kinywa cha Hutu (en:Fomalhaut) [6]. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 1.16 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 25 na Dunia[7][8].

Jina la
(Bayer)
Namba ya
Flamsteed
Jina
(Ukia)
Mwangaza
unaoonekana
Umbali
(miaka ya nuru)
Aina ya spektra
α PsA Fomalhaut (Kinywa cha Hutu) 1,16m 25,13 A3 V
δ PsA 4,2m 170 G8 III
ε PsA 4,2m 744 B8 V
β PsA 4,3m 148 A1 V
γ PsA 4,4m
η PsA 5,4m
Habari za mwangaza na umbali vinaweza kubadilika kutokana na vipimo vipya

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Uhusika milikishi (en:genitive) ya "Piscis Austrinus" katika lugha ya Kilatini ni "Piscis Austrini" na hili ni umbo la jina linaloonekana katika majina ya nyota za kundi hili kama vile Alfa Piscis Austrini, nk.
  2. ling. Knappert 1993
  3. PAL - Glossary "PsA", tovuti ya mradi wa "Ptolemaeus Arabus et Latinus (PAL)" wa Bavarian Academy of Sciences and Humanities, iliangaliwa Oktoba 2017
  4. The Constellations, tovuti ya International Astronomical Union , iliangaliwa Julai 2017
  5. Russell, Henry Norris (1922). "The New International Symbols for the Constellations". Popular Astronomy 30: 469–71.
  6. Fomalhaut - Naming Stars, tovuti ya Ukia, iliangaliwa Novemba 2017
  7. Austrinus-constellation/ Piscis Austrinus, tovuti ya Constellation Guide, iliangaliwa Oktoba 2017
  8. Fomalhaut(Alpha Piscis Austrinus), tovuti ya Prof. Jim Kaler

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  • Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, “Argo Navis” ukurasa 131 ff (online hapa kwenye archive.org)
  • Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331