Jadi (kundinyota)

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Nyota kuu za Jadi (Capricornus)
Mistari imeongezwa kwenye picha tu

Jadi ni kundinyota ya zodiaki inayojulikana pia kwa jina lake la kimagharibi la Capricornus[1]. Ni moja ya kundinyota zinazotambuliwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia [2]

Nyota za Jadi huwa haziko pamoja kihalisi lakini zinaonekana tu vile kutoka duniani. Kwa uhalisi kuna umbali mkubwa kati yao, kama ziko mbali au jirani nasi. Kwa hiyo kundinyota "Jadi" inaonyesha eneo la angani jinsi tunavyoiona kutoka Duniani.

Jina[hariri | hariri chanzo]

Jina la Kiswahili ni Jadi na linatokana na Kiarabu جدي jadi ambalo linamaanisha "mbuzi dume wa mlimani". Jina hili lilipokelewa na Waarabu kutoka kwa Wagiriki wa Kale waliosema Αιγόκερως ("Aigokeros") na majina yenye maana hiyohiyo yalitumiwa pia na mataifa mengi ya kale.

Katika unajimu wa kisasa katika Afrika ya Mashariki jina "Jadi" limesahauliwa badala yake „mbuzi“ imekuwa jina la kawaida.

Mahali pake[hariri | hariri chanzo]

Jadi iko angani kwenye mstari wa Zodiaki kati ya Kausi (Sagittarius) upande wa magharibi na Dalu (Aquarius) upande wa mashariki.

Magimba ya angani[hariri | hariri chanzo]

Jadi ina nyota chache hakuna ambayo ni angavu sana. Nyota angavu zaidi ni en:Delta Capricorni au Deneb Algedi (« mkia wa mbuzi ») yenye uangavu unaoonekana wa 3 ikiwa na umbali wa miaka ya nuru 39.

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Uhusika milikishi (en:genitive) ya neno "Capricornus" katika lugha ya Kilatini ni "Capricorni" na hili ni umbo la jina linaloonekana katika majina ya nyota za kundi hili kama vile Alfa Capricorni, nk.
  2. The Constellations, tovuti ya International Astronomical Union , iliangaliwa Julai 2017

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  • Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 135 ff (online kwenye archive.org)
  • Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331