Elimu katika Afrika

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Elimu katika Afrika ilianza kama chombo cha kuandaa vijana wake kuchukua nafasi yao katika jamii ya Afrika. Uzoefu wa elimu ya Kiafrika ilianzishwa hasa kuandaa vijana kwa jamii katika jamuiya ya Kiafrika na si kwa maisha nje ya Afrika.

Mfumo wa shule ya awali ya ukoloni wa Ulaya ilijumuisha makundi ya watu wakubwa, wao wakifundisha vipengele na tamaduni ambazo zingeweza kuwasaidia wakiwa watu wazima.

Elimu katika jamii ya awali ya Kiafrika ilijumuisha mambo kama sanaa, sherehe, michezo, matamasha, dansi, kuimba, na kuchora. Wavulana na wasichana walifunzwa kama wametenganishwa kusaidia kuandaa kila kikundi kwa majukumu yao kama watu wazima. Kila mwanachama wa jumuiya alikuwa na mkono kwa kuchangia katika malezi ya mtoto. Hatua kubwa ya uzoefu wa elimu ya Kiafrika ilikuwa sherehe ya kutoka utotoni kuingia utu uzima. Hakukuwa na mitihani ya kitaaluma ili kuhitimu katika mfumo wa elimu wa Kiafrika.

Wakati ukoloni na ubeberu wa Ulaya ulipofanyika ulianza kubadili mfumo wa elimu wa Kiafrika. Shule mara ikawa tena haihusu mila na ibada ya kifungu, shule sasa ingemaanisha kupata elimu ambayo ingeweza kuwaruhusu Waafrika kushindana na nchi kama vile Marekani na zile zilizoko Ulaya. Afrika ingeweza kuanza kujaribu kuzalisha wanafunzi wao wenyewe walioelimishwa kama vile nchi nyingine zilikuwa zimefanya.

Hata hivyo, viwango vya ushiriki katika nchi nyingi za Afrika ni vya chini. Shule mara nyingi hukosa vifaa vingi vya msingi, na vyuo vikuu vya Afrika vinakabiliwa na msongamano, na wakufunzi wanavutiwa kwenda nchi za Magharibi kwa malipo na mazingira bora zaidi.

Ushiriki[hariri | hariri chanzo]

Kulingana na Maelezo ya Kimaeneo ya UNESCO kuhusu nchi kwenye Jangwa la Sahara barani Afrika, katika mwaka wa 2000 0% ya watoto walikuwa wameandikishwa katika shule za msingi, kiwango cha chini kwa uandikishaji katika eneo lolote lile. UNESCO pia ilielezea tofauti kubwa iliyokuwa kijinsia: katika sehemu nyingi za Afrika kuna uandikishaji wa juu zaidi kwa wavulana, lakini katika sehemu zingine kuna uandikishaji zaidi wa wasichana, kutokana na wavulana kutakikana kukaa nyumbani na kushughulikia shamba la familia. Afrika ina zaidi ya watoto milioni 40, karibu nusu ya idadi ya watoto wenye umri wa kwenda shule, wakiwa hawapokei mafunzo ya shule. Theluthi mbili kati ya hawa ni wasichana. Kituo cha USAID kinaripoti kwamba mwaka 2005, asilimia arobaini ya watoto wenye umri wa kwenda shule katika Afrika hawahudhurii shule za msingi na bado kuna watoto milioni 46 wa Kiafrika wenye umri wa kwenda shule ambao hawajawahi kuingia darasani.

Ripoti ya kikanda iliyotolewa na timu ya uchambuzi wa sekta ya elimu ya UNESCO-BREDA katika mwaka wa 2005 inaonyesha kuwa chini ya 10% ya watoto wa Kiafrika sasa wanaruhusiwa katika mfumo. Hata hivyo 4 kati ya watoto 10 bado hawakukamilisha shule ya msingi katika miaka ya 2002/2003. Hivyo, miaka mitano baada ya Mkutano wa Elimu wa Dunia na kutwaliwa kwa Malengo ya Milenia, mafanikio katika daraja la msingi yako mbali na kupambanua.

Uchambuzi huu unaonyesha kwamba juhudi kuu zinapaswa kuelekezwa kupunguza idadi ya wanaoacha shule katika kila ngazi. Inaonekana pia kwamba tofauti za kijiografia (maeneo ya vijijini / maeneo ya mijini) au za kiuchumi (nyumba za kipato kidogo / nyumba tajiri) ni kubwa zaidi na zinachukua muda mrefu kuzipunguza kuliko tofauti za kijinsia.

Kutoka katika mtazamo wa ubora, tafiti kama vile ya SACMEQ (Muungano wa Kufuatilia Ubora wa Elimu wa Kusini na Mashariki mwa Afrika) na tafiti katika nyumba za kifamilia zinaonyesha tofauti kubwa sana katika utendaji kati ya na ndani ya nchi.[1]

Ripoti hii pia inaonyesha kwamba uandikishaji katika sekondari (ngazi za chini na juu) na elimu ya juu umeendelea zaidi ikilinganishwa na uandikishaji wa daraja la msingi kwa kipindi cha 1990 - 2002/2003 ambayo inaleta shauku kuhusu ukweli wa kipaumbele inayopewa sera ya elimu ya msingi. Shinikizo lenye nguvu kwa mwendelezo wa elimu kutoka kwa wengi ambao tayari wanafaidika kutokana na shule zinaelezea mwenendo huu. Juu ya hili ni lazima kuongezwa udhaifu wa mipangilio inayosimamia mtiririko wa wanafunzi kati ya ngazi mbalimbali za mfumo wa elimu.

Katika mwaka wa 2005, hesabu na mwelekeo zinaonyesha hatari ya kutofikia uandikishaji wa watoto wote wanaostahili katika daraja la msingi kufikia mwaka 2015.

Mipango[hariri | hariri chanzo]

Mipango ya kuboresha elimu katika Afrika ni pamoja na:

  • Mradi wa British Airways wa "Change for Good in Africa" ambao, kwa ushirikiano na UNICEF, ulifungua shule ya kisasa ya Msingi ya Sayansi ya Kuje nchini Nigeria mwaka 2002.
  • Mfuko wa Elias - Hutoa nafasi za elimu kwa watoto nchini Zimbabwe kupata elimu bora.
  • Mpango wa Fast Track
  • Mpango wa NEPAD wa E-school, mpango wa kimaono wa kutoa vifaa vya mtandao na kompyuta kwa shule zote katika bara.
  • Mfuko wa Elimu wa Benin (BEF) Kwa miaka 10 BEF imetoa nafasi za elimu na msaada wa elimu kwa wanafunzi kutoka katika jimbo la Atakora kaskazini mashariki mwa Benin. Zaidi ya wanafunzi 450 wameweza kukaa katika shule kwa sababu ya mipango yao.
  • SACMEQ Muungano wa Wizara 15 za Elimu Kusini na Mashariki mwa Afrika ambayo hufanya shughuli jumuishi za utafiti na mafunzo kufuatilia na kutathmini ubora wa elimu ya msingi, na inazalisha habari ambazo zinaweza kutumiwa na watoa maamuzi kupanga na kuboresha ubora wa elimu.

Vyuo vikuu vya kiafrika[hariri | hariri chanzo]

Orodha ya tathmini ya vyuo vikuu Afrika kwa mwaka 2016 ni kama ifuatavyo:<ref>

  1. Ahmed Bello University, Nigeria
  2. Balewa University, Nigeria
  3. Addis Ababa University, Ethiopia
  4. Makerere University, Eacu
  5. University of Nairobi, Eacu
  6. Mogadishu University, Somalia

Angalia Pia[hariri | hariri chanzo]

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Ross, Kenneth (2007). http://www.sacmeq.org/research.htm.

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]