Kirgizia

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Кыргыз Республикасы
Kyrghyz Riespublikasy
Кыргызская Республика
Kyrgyzskaya Respublika

Kyrgyz Republic Кыргызстан
Kirgizia
Bendera ya Kirgizia Nembo ya Kirgizia
Bendera Nembo
Kaulimbiu ya taifa: --
Wimbo wa taifa: Wimbo la Taifa la Kirgizia
Lokeshen ya Kirgizia
Mji mkuu Bishkek
42°52′ N 74°36′ E
Mji mkubwa nchini Bishkek
Lugha rasmi Kikirgizi, Kirusi
Serikali Jamhuri
Almazbek Atambayev
Temir Sariyev
Uhuru
ilitangazwa
Ilikamilishwa


31 Agosti 1991
25 Desemba 1991
Eneo
 - Jumla
 - Maji (%)
 
199,951 km² (ya 87)
3.6
Idadi ya watu
 - Julai 2015 kadirio
 - 2009 sensa
 - Msongamano wa watu
 
5,895,100 (ya 112)
5,362,800
27.4/km² (ya 176)
Fedha Som ya Kirgizia (KGS)
Saa za eneo
 - Kiangazi (DST)
KGT (UTC+6)
(UTC)
Intaneti TLD .kg
Kodi ya simu +996

-



Kirgizia (pia Kirgiztan, Kirigizistani au Kigistani; kwa Kikirgizi: Кыргызстан (Kyrghyzstan); kwa Kirusi: Киргизия (Kirgizia)) ni nchi ya Asia ya Kati.

Imepakana na Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan na China.

Jina[hariri | hariri chanzo]

Neno "Kyrgyztan" linamaanisha "nchi ya makabila 40" kwa lugha ya Kikirgizi. Ukweli ni kwamba kwa sasa yako 80 na zaidi.

Ramani ya Kirgizia

Historia[hariri | hariri chanzo]

Hadi mwaka 1991 Kirgizia ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyet, ikijulikana kwa jina la "Jamhuri ya Kisovyeti ya Kikirgizi".

Ilipata uhuru wake katika mwendo wa kuporomoka kwa Umoja wa Kisovyeti.

Kabla ya uhuru yalitokea mabadiliko katika uongozi wa chama cha kikomunisti. Viongozi wapya waliotafuta njia bila udikteta mkali walishika uongozi na rais Askar Akayev alirudishwa madarakani katika uchaguzi wa kwanza na wa pili.

Lakini uchaguzi wa mwaka 2005 ulionekana haukuwa huru, hivyo hasira ya wananchi ikalipuka katika mapinduzi. Uchaguzi mpya ukamteua mpinzani wa awali Kurmanbek Bakiyev aliye rais kwa sasa.

Mgawanyo kiutawala[hariri | hariri chanzo]

Ramani ya mikoa ya Kirgizia

Hii ni orodha ya mikoa ya Kirgizia pamoja na makao makuu yake:

  1. Bishkek (mji)
  2. Mkoa wa Batken (Batken)
  3. Mkoa wa Chuy (Bishkek)
  4. Mkoa wa Jalal-Abad (Jalal-Abad)
  5. Mkoa wa Naryn (Naryn)
  6. Mkoa wa Osh (Osh)
  7. Mkoa wa Osh Mjini (mji)
  8. Mkoa wa Talas (Talas)
  9. Mkoa wa Issyk Kul (Karakol)

Wakazi[hariri | hariri chanzo]

Idadi ya wakazi ilihesabiwa 2005 kuwa watu 5,264,000. Takriban 72.6 % kati yao ni Wakirgizi wenyewe, ambao ni jamii ya Waturuki halafu kuna Wauzbeki (14.4 %) hasa kusini na Warusi (6.4 %) hasa kaskazini, mbali na makundi madogo zaidi.

Lugha ya kawaida ni Kikirgizi, ambacho ni lugha rasmi pamoja na Kirusi.

Takriban 64% ni Waislamu, lakini kuna uhuru wa dini. Wakristo wako hasa katika ya wakazi wenye asili ya Ulaya, wakiwemo kwanza Waorthodoksi, halafu Waprotestanti na Wakatoliki wachache.

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

WikiMedia Commons
Wikimedia Commons ina media kuhusu:
Serikali
General information
Ramani
Nchi na maeneo ya Asia

Afghanistan | Armenia2 | Azerbaijan | Bahrain | Bangladesh | Bhutan | Brunei | China | Falme za Kiarabu | Georgia2 | Hong Kong3 | Indonesia | Iran | Iraq | Israel | Japan | Kambodia | Kazakhstan | Korea Kaskazini | Korea Kusini | Kupro2 | Kuwait | Kirgizstan | Laos | Lebanon | Macau3 | Malaysia | Maldivi | Mongolia | Myanmar | Nepal | Omani | Pakistan | Palestina | Qatar | Urusi1 | Saudia | Singapore | Sri Lanka | Syria | Taiwan (Jamhuri ya China) | Tajikistan | Timor ya Mashariki | Ufilipino | Uthai | Uturuki1 | Turkmenistan | Uhindi | Uzbekistan | Vietnam | Yemen | Yordani

1. Nchi ina maeneo katika Asia na Ulaya. 2. Nchi hii iko Asia lakini kwa sababu za kihistoria au kiutamaduni inahesabiwa pia kati ya nchi za Ulaya. 3. Eneo la pekee la China.


BlankAsia.png Makala hii kuhusu maeneo ya Asia bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Kirgizia kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.