Wabambara
Wabambara ni kabila la Afrika ya Magharibi. Wanatumia lugha ya Kibambara, moja ya lugha za Kimande.
Wengi wao huishi katika nchi ya Mali ambako lugha yao ni lugha ya taifa. Wako pia katika Guinea, Senegal, Burkina Faso, Niger, Ivory Coast, Mauritania na Gambia.
Idadi yao hukadiriwa kuwa milioni 6-7 nchini Mali.[1]
Asili ya Wababambara ni kuwa tawi la Wamandinka. Katika karne ya 13 Wabambara walianzisha Milki ya Mali. Leo hii wengi wao hufuata dini ya Uislamu.
Wabambara wa Gambia
[hariri | hariri chanzo]Wabambara ni kundi dogo la kikabila linalopatikana katika eneo la Upper River Region nchini Gambia, likiwa na historia ya karibu na makabila ya Wamandinka na Wasoninke.[2]
Asili ya Wabambara inahusishwa na uhamaji wa karne ya 18 kutoka eneo la Mali, wakifuata njia za biashara za dhahabu na chumvi.[3] Baada ya kuwasili Gambia, waliingiliana na Mandinka katika kilimo cha mpunga na hiriki, wakihifadhi utambulisho wao kupitia lugha na mila ya kifamilia.
Wabambara wanajulikana kwa sanaa ya midundo na ngoma za tamba, hutumia ala kama balafon kwenye sherehe za wakulima.[4] Mila za ndoa na majina zinalenga kuenzi mababu, huku mavazi ya rangi nyekundu na bluu yakionyesha hadhi ya koo.
Lugha yao, Kibambara, ni lahaja ya Kikongo inayozungumzwa nyumbani, huku vijana wengi wakitumia Mandinka na Kiingereza shuleni.[5]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ CIA World Fact Book Ilihifadhiwa 30 Machi 2021 kwenye Wayback Machine., inakadiria theluthi moja kati ya wakazi milioni 20 kuwa Wababambara (iliangaliwa Julai 2021).
- ↑ David Gamble, The Peoples of Gambia, University of Sierra Leone Press, 1965
- ↑ Lamin Sanneh, West African Peoples, Cornell University Press, 1971
- ↑ Ruth Stone, Music in West Africa, Indiana University Press, 1980
- ↑ Ousman Sillah, Languages of the Gambia, African Studies Centre, 1999