Mtindo wa kigothi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
(Elekezwa kutoka Gotiki)
Jump to navigation Jump to search
Kanisa Kuu la Reims (Ufaransa) ni kielelezo cha mtindo wa Kigothi
Nuru inajaza nafasi ndani ya Kanisa Kuu la Prague ikipita kwenye madirisha makubwa. Tao la kuchongoka linatumiwa kote.

Mtindo wa Kigothi (pia: Gotiki, kwa Kiingereza Gothic architecture, Gothic style) katika usanifu majengo wa Ulaya ni mtindo ulioanza katika karne ya 12 na kutumiwa hadi mnamo 1500. Mtindo huu ulichukua nafasi ya mtindo wa Kiroma uliotumiwa kabla yake. Ulionekana pia katika matawi mengine ya sanaa. Katika karne ya 19 ulitumiwa upya kwa majengo makubwa katika mtindo wa Kigothi mamboleo.

Shabaha ya mtindo wa Kigothi[hariri | hariri chanzo]

Vyanzo vya mtindo huu vilipatikana katika mabadiliko ya majengo yaliyobuniwa kufuatana na mtindo wa Kiroma na pia ubunifu wa nchi za Kiislamu.

Badiliko kubwa ilikuwa kupatikana kwa uwingi wa nuru iliyoweza kufika ndani ya jengo kupitia madirisha makubwa. Hapo wajenzi walihitaji kubuni njia za kupunguza unene wa kuta na nguzo bila kuhatarisha uthabiti wa jengo.

Shabaha ya ubunifu huu kwenye majengo ya kiroho ilikuwa kuvuta roho ya waumini kuelekea juu.

Tabia za mtindo wa Kigothi[hariri | hariri chanzo]

Viegemezo vya kuimarisha sehemu ya paa ya kanisa la kigothi huko Lübeck, Ujerumani
Kuba ubavu za dari ya ukumbi wa kigothi
Sehemu za uundaji wa jengo kubwa la Kigothi

Kuna hasa tabia tatu ambazo kwa pamoja zinatofautisha majengo makubwa ya Kigothi na mitindo mingine:

Mbinu hizi ziliwawezesha wajenzi wa karne ya 12-13 kuunda majengo makubwa yenye nafasi kubwa ndani yao iliyoruhusu kuingia kwa nuru nyingi ya nje iwezekanavyo. Madirisha yalipambwa kwa vioo vya rangi vilivyowapa wasanii nafasi ya kuonyesha picha za Biblia, za watakatifu au watu muhimu katika kanisa na serikali na hivyo kuwaelimisha waumini. Changamoto ya kujenga ukumbi mkubwa mwenye nuru ndani yake ilikuwa kuwa na madirisha makubwa ambayo kimsingi ni mashimo yanayodhoofisha ukuta bila kuhatarisha uthabiti wa jengo lote. Katika mitindo ya awali kama ya Kiroma kuongezeka kwa kimo kulihitaji kuwa na ukuta mnene na nguzo kubwa. Mifumo iliyotajwa iliruhusu kugawa uzito wa dari na jengo lote kugawiwa na kubebwa kupitia matao ya kuchongoka, bavu za kuba na gadimu za nje zilizokopea kani za masi ya juu. Wajenzi walihitaji elimu kubwa kuhusu mahitaji ya mahali pa jengo na misingi yake pamoja na kanuni za fizikia la jengo.

Tabia zilizotajwa zinapatikana hasa katika makanisa mengi yaliyojengwa kote Ulaya katika karne za kati, lakini ilitumiwa pia kwenye majengo mengine kama kumbi za monasteri au shirika za wafanyabiashara kwenye miji, maboma ya watawala, vyuo vikuu au kwa kiasi tu kwenye majengo ya watu binafsi waliokuwa na utajiri wa kutosha wa kujenga kwa mawe na kwa kumwajiri mjenzi hodari.

Jina "Kigothi"[hariri | hariri chanzo]

Wakati wake kwenye karne za kati mtindo huu uliitwa mara nyingi ya "Kifaransa" kwa sababu mifano yake ya kwanza yalitokea nchini Ufaransa. Baadaye wakati wa zama za mwamko (renaissance) kulikuwa na kipindi ambako watu waliona ni mtindo ambao haupendezi maana walilenga kurudia roho na pia ubunifu wa nyakati za kale. Hapo waliia mtindo mkuu wa karne za kati "Kigothi" kwa maana ya "kishenzi" maana waliamini ya kwamba uzuri wa Dola la Roma ya Kale uliharibiwa na makabila ya Kigermanik kama Wagothi na tokeo la uharibifu huu ni mtindo walioita "Kigothi".


Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

Marejeo mengine[hariri | hariri chanzo]

      .
  • Icher, Francois (1998). Building the Great Cathedrals. New York City, United States (New York): Abrams Books. ISBN 0-8109-4017-5. 
  • von Simson, Otto Georg (1988). The Gothic cathedral: origins of Gothic architecture and the medieval concept of order. ISBN 0-691-09959-6. 
  • Glaser, Stephanie, "The Gothic Cathedral and Medievalism," in: Falling into Medievalism, ed. Anne Lair and Richard Utz. Special Issue of UNIversitas: The University of Northern Iowa Journal of Research, Scholarship, and Creative Activity, 2.1 (2006). (on the Gothic revival of the 19th century and the depictions of Gothic cathedrals in the Arts)
  • Moore, Charles (1890). Development & Character of Gothic Architecture. Macmillan and Co.. ISBN 1-4102-0763-3. 
  • Rudolph, Conrad ed., A Companion to Medieval Art: Romanesque and Gothic in Northern Europe, 2nd ed. (2016)
  • Tonazzi, Pascal (2007) Florilège de Notre-Dame de Paris (anthologie), Editions Arléa, Paris, ISBN 2-86959-795-9Script error: No such module "check isxn".
  • Wilson, Christopher (2005). The Gothic Cathedral - Architecture of the Great Church. Thames and Hudson. ISBN 978-0500276815. 
  • Summerson, John (1983). in Pelican Books: Architecture in Britain, 1530–1830. ISBN 0-14-056003-3. 
  • Swaan, Wim. Art and Architecture of the Late Middle Ages. Omega Books. ISBN 0-907853-35-8. 
  • Tatton-Brown, Tim (2002). The English Cathedral. New Holland Publishers. ISBN 1-84330-120-2. 

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gothic architecture travel guide kutoka Wikisafiri

  • Mapping Gothic France, a project by Columbia University and Vassar College with a database of images, 360° panoramas, texts, charts and historical maps
  • Gothic Architecture Encyclopædia Britannica
  • Holbeche Bloxam, Matthew (1841). Gothic Ecclesiastical Architecture, Elucidated by Question and Answer.  Gutenberg.org, from Project Gutenberg
  • Brandon, Raphael (1849). An analysis of Gothick architecture: illustrated by a series of upwards of seven hundred examples of doorways, windows, etc., and accompanied with remarks on the several details of an ecclesiastical edifice.  Archive.org, from Internet Archive