Watawala wa Ethiopia
Mandhari
Orodha ya hapo chini inataja watawala wa Ethiopia tangu nasaba ya Zagwe.
Wafalme wa Aksum na wafalme wa D’mt hawaorodheshwi kutokana na mapengo mengi; tena hakuna uhakika kuhusu mfululizo wao.
(Majina yaliyoandikwa na herufi mlazo yanarejea ama watawala walioasi mtawala rasmi ama watawala wasiotambuliwa na wengi.)
| Kipindi | Jina la Kuzaliwa | Jina la Utawala | Maelezo |
|---|---|---|---|
| Nasaba ya Zagwe | |||
| Hakuna maafikiano kuhusu vipindi vya watawala wakati wa nasaba ya Zagwe | Mara Takla Haymanot | ||
| Tatadim | |||
| Jan Seyum | |||
| Germa Seyum | |||
| Yemrehana Krestos | |||
| Kedus Harbe | |||
| Gebra Maskal Lalibela | |||
| Na'akueto La'ab | |||
| Yetbarak | |||
| Mairari | |||
| Harbai | |||
| Nasaba ya Solomoni | |||
| 1270 hadi 1285 | Yekuno Amlak | Tasfa Iyasus | |
| 1285 hadi 1294 | Yagbe'u Seyon | Salomon I | |
| 1294 hadi 1295 | Senfa Ared IV | ||
| 1295 hadi 1296 | Hezba Asgad | ||
| 1296 hadi 1297 | Qedma Asgad | ||
| 1297 hadi 1298 | Jin Asgad | ||
| 1298 hadi 1299 | Saba Asgad | ||
| 1299 hadi 1314 | Wedem Arad | ||
| 1314 hadi 1344 | Amda Seyon I | Gabra Masqal I | |
| 1344 hadi 1372 | Newaya Krestos | Sayfa Ar`ed | |
| 1372 hadi 1382 | Newaya Maryam | Wedem Asfare; au Gemma Asfare | |
| 1382 hadi 1413 | Dawit I | ||
| 1413 hadi 1414 | Tewodros I | Walda Ambasa | Alitawala miezi 9 tu. |
| 1414 hadi 1429 | Yeshaq I (Isaac) | Gabra Masqal II | |
| 1429 hadi 1430 | Andreyas (Andrew) | Alitawala miezi 4 au 6 tu. | |
| 1430 hadi 1433 | Takla Maryam | Hezba Nan | |
| 1433 | Sarwe Iyasus | Mehreka Nan | |
| 1433 hadi 1434 | Amda Iyasus | Badel Nan | Alitawala miezi 8 tu. |
| 1434 hadi 1468 | Zara Yaqob | Kuestantinos I (Constantine I) | Kuanzia mfalme huyu kuna uhakika wa tarehe za vipindi vya utawala. |
| 1468 hadi 1478 | Baeda Maryam I | ||
| 1478 hadi 1494 | Eskender | Constantine II | |
| 1494 | Amda Seyon II | Alitawala miezi 6 au 7 tu. | |
| 1494 hadi 1508 | Na'od | ||
| 1508 hadi 1540 | Dawit II (David II) | Lebna Dengel | |
| 3 Septemba 1540 hadi 23 Machi 1559 | Gelawdewos (Claudius) | Asnaf Sagad I | |
| 1559 hadi 1563 | Menas | Admas Sagad I | |
| 1563 hadi 1597 | Sarsa Dengel | Malak Sagad I | |
| 1597 hadi 1603 | Yaqob (Jacob) | Malak Sagad II | |
| 1603 hadi 1604 | Za Dengel | Asnaf Sagad II | |
| 1604 hadi 1606 | Yaqob (Jacob) | Malak Sagad II | Alirudishiwa utawala |
| 1606 hadi 1632 | Susenyos | Malak Sagad III | Alivishwa taji 18 Machi 1608 |
| 1632 hadi 1667 | Fasilides (Basilides) | `Alam Sagad | |
| 1667 hadi 1682 | Yohannes I (John I) | A'ilaf Sagad | |
| 19 Julai 1682 to 13 Oktoba 1706 | Iyasu I (Iyasu the Great) | Adyam Sagad II | |
| 1685 | Yeshaq Iyasu ? | Alikuwa muasi | |
| 27 Machi 1706 hadi 30 Juni 1708 | Tekle Haymanot I | Le`al Sagad | |
| Septemba 1707 | Amda Seyon | Alikuwa muasi | |
| 1 Julai 1708 hadi 14 Oktoba 1711 | Tewoflos (Theophilus) | Walda Ambasa | |
| 1709 hadi Julai 1710 | Nebahne Yohannes | Alikuwa muasi | |
| 14 Oktoba 1711 hadi 19 Februari 1716 | Yostos (Justus) | Sahay Sagad | Hakuwa mtawala wa nasaba ya Solomoni; alimpindua Tewoflos. |
| 8 Februari 1716 hadi 18 Mei 1721 | Dawit III | Adabar Sagad | |
| 18 Mei 1721 hadi 1730 | Bakaffa | Asma Sagad au Masih Sagad | |
| 19 Septemba 1730 hadi 26 Juni 1755 | Iyasu II (Joshua II) | `Alem Sagad | |
| 1736 hadi 1737 | Atse Hezqeyas | Alikuwa muasi | |
| Zemene Mesafint (Kipindi cha Wana Wafalme) | |||
| 26 Juni 1755 hadi 7 Mei 1769 | Iyoas I (Joas) | Adyam Sagad | |
| 7 Mei hadi 18 Oktoba 1769 | Yohannes II (John II) | ||
| 18 Oktoba 1769 hadi Juni 1770 | Tekle Haymanot II | Admas Sagad III | |
| Juni hadi Desemba 1770 | Susenyos II | ||
| 18 Oktoba 1769 hadi 13 Aprili 1777 | Tekle Haymanot II | Admas Sagad III | Alirudishiwa utawala. |
| 13 Aprili 1777 hadi 20 Julai 1779 | Salomon II (Solomon II) | ||
| 20 Julai 1779 hadi 8 Februari 1784 | Tekle Giyorgis I | ||
| 16 Februari 1784 hadi 24 Aprili 1788 | Iyasu III (Joshua III) | ||
| 1787 hadi 1788 | Atse Iyasu | Alimpinga Iyasu III | |
| 1787 hadi 1788 | Atse Baeda Maryam | Alimpinga Iyasu III | |
| Februari 1788 hadi 1789 | Tekle Haymanot wa Gondar | Alimpinga Iyasu III | |
| 24 Aprili 1788 hadi 26 Julai 1789 | Tekle Giyorgis I | Alirudishiwa utawala | |
| 26 Julai 1789 hadi Januari 1794 | Hezqeyas (Hezekiah) | ||
| Januari 1794 hadi 15 Aprili 1795 | Tekle Giyorgis I | Alirudishiwa utawala | |
| 15 Aprili hadi Desemba 1795 | Baeda Maryam II | ||
| Desemba 1795 hadi 20 Mei 1796 | Tekle Giyorgis I | Alirudishiwa utawala | |
| 20 Mei 1796 hadi 15 Julai 1797 | Salomon III (Solomon III) | ||
| 18 Agosti 1797 hadi 4 Januari 1798 | Yonas (Jonah) | ||
| 4 Januari 1798 hadi 20 Mei 1799 | Tekle Giyorgis I | Alirudishiwa utawala | |
| 20 Mei 1799 hadi 15 Julai 1799 | Salomon III (Solomon III) | Alirudishiwa utawala | |
| 25 Julai 1799 hadi 24 Machi 1800 | Demetros (Demetrius) | ||
| 24 Machi hadi Juni 1800 | Tekle Giyorgis I | Alirudishiwa utawala | |
| Juni 1800 hadi Juni 1801 | Demetros | Alirudishiwa utawala | |
| Juni 1801 hadi 3 Juni 1818 | Egwale Seyon | ||
| 19 Juni 1818 hadi 3 Juni 1821 | Iyoas II (Joas II) | ||
| 3 Juni 1821 hadi Aprili 1826 | Gigar | ||
| Aprili 1826 | Baeda Maryam III | ||
| Aprili 1826 hadi 18 Juni 1830 | Gigar | Alirudishiwa utawala | |
| 18 Juni 1830 hadi 18 Machi 1832 | Iyasu IV (Joshua IV) | ||
| 18 Machi 1832 hadi 8 Juni 1832 | Gebre Krestos | ||
| Oktoba 1832 hadi 29 Agosti 1840 | Sahla Dengel | ||
| 1832 | Egwale Anbesa | Alikuwa muasi | |
| 30 Agosti 1840 hadi Oktoba 1841 | Yohannes III (John III) | ||
| Oktoba 1841 hadi 1845 | Sahle Dengel | Alirudishiwa utawala | |
| 1845 | Yohannes III (John III) | Alirudishiwa utawala | |
| 1845 hadi 1850 | Sahle Dengel | Alirudishiwa utawala | |
| 1850 hadi 1851 | Yohannes III (John III) | Alirudishiwa utawala | |
| 1851 hadi 11 Februari 1855 | Sahle Dengel | Alirudishiwa utawala | |
| Nasaba ya Tewodros | |||
| 9 Februari 1855 hadi 13 Aprili 1868 | Kasse Hailu | Tewodros II (Theodore II) | |
| Nasaba ya Zagwe | |||
| 11 Juni 1868 hadi 11 Julai 1871 | Wagshum Gobeze | Tekle Giyorgis II | |
| Nasaba ya Tigray | |||
| 11 Julai 1871 hadi 9 Machi 1889 | Kassa Mercha | Yohannes IV (John IV) | |
| Nasaba ya Solomoni | |||
| 9 Machi 1889 hadi 12 Desemba 1913 | Sahle Maryam | Menelik II | Alikuwa Mfalme wa Shewa kabla hajawa Mfalme Mkuu wa Uhabeshi. |
| 12 Desemba 1913 hadi 27 Septemba 1916 | Lij Kifle Yaqub | Iyasu V (Joshua V) | Hakuvishwa taji; aliuzuliwa na malodi kwa kibali cha Kanisa la Kiorthodox la Uhabeshi. |
| 27 Septemba 1916 hadi 2 Aprili 1930 | Askala Maryam | Zauditu, Mfalme Mkuu wa kike | ♀ |
| 2 Aprili 1930 hadi 2 Mei 1936 | Tafari Makonnen | Mfalme Mkuu Haile Selassie | Alivishwa taji 2 Novemba 1930 |
| Kumiliki kwa Waitalia | |||
| 9 Mei 1936 hadi 5 Mei 1941 | Viktor Emmanuel III, Alidai cheo cha "Mfalme Mkuu wa Uhabeshi" | Hakutambuliwa na wote duniani; aliacha cheo hicho mwaka wa 1943. | |
| Nasaba ya Solomoni | |||
| 5 Mei 1941 hadi 12 Septemba 1974 | Tafari Mekonnen | Haile Selassie | Alirudishiwa utawala; baadaye aliuzuliwa na Derg. |
| 12 Septemba 1974 | Asfa Wossen | Amha Selassie | Aliteuliwa na Derg, lakini hakuchukua madaraka (alitangazwa Mfalme Mkuu uhamishoni Aprili 1989, alifariki Februari 1997) |
| Kipindi | Jina | Cheo | Maelezo |
|---|---|---|---|
| Jamhuri ya Uhabeshi | |||
| 12 Septemba 1974 hadi 17 Novemba 1974 | Aman Mikael Andom | Mwenyekiti wa Kamati ya Jeshi | |
| 17 Novemba 1974 hadi 28 Novemba 1974 | Mengistu Haile Mariam | Mwenyekiti wa Kamati ya Jeshi | kipindi cha kwanza |
| 28 Novemba 1974 hadi 3 Februari 1977 | Tafari Benti | Mwenyekiti wa Kamati ya Jeshi | |
| 11 Februari 1977 hadi 10 Septemba 1987 | Mengistu Haile Mariam | Mwenyekiti wa Kamati ya Jeshi | kipindi cha pili |
| 10 Septemba 1987 hadi 21 Mei 1991 | Mengistu Haile Mariam | Rais | |
| 21 Mei 1991 hadi 28 Mei 1991 | Tesfaye Gebre Kidan | Rais Mtendaji | |
| 28 Mei 1991 hadi 22 Agosti 1995 | Meles Zenawi | Rais wa Muda | |
| 22 Agosti 1995 hadi 8 Oktoba 2001 | Negasso Gidada | Rais | |
| 8 Oktoba 2001 hadi sasa | Girma Wolde-Giyorgis Lucha | Rais | |