Kallisto (Mshtarii)

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Upande wa Kallisto usiotazama Mshtarii.

Kallisto ni mwezi unaozunguka Mshtarii (Jupiter). Ni mwezi mkubwa wa pili baada ya Ganimedi unaozunguka sayari hiyo. Kipenyo chake kinalingana na kile cha sayari Utaridi (Mercury). Kati ya miezi minne mikubwa ya Mshtarii, Kallisto iko mbali zaidi na sayari hiyo ukiwa na umbali wa wastani wa km 1,889,999.

Kallisto ilitambuliwa mwaka 1610 na Galileo Galilei wakati huyu alipokuwa mtu wa kwanza kutumia darubini akiangalia nyota. [1]

Sawa na mwezi wa Dunia, mzunguko wa Kallisto kwenye mhimili wake unashikamana kabisa na muda wa obiti yake ("tidally locked"); kwa hiyo ni upande uleule unaoangalia sayari yake. [2]

Kallisto inafanywa kwa kiwango sawa na mwamba na barafu, na densiti ya wastani ni karibu 1.83   g / cm³. Kikemia kampaundi kwenye uso ni pamoja na barafu ya maji, dioksidi kabonia, silika, na kampaundi ogania. Kipimaanga "Galileo" kilipita karibu kikafanya uchunguzi wa mwezi, na kufunua kuwa Kallisto inaweza kuwa na kiini kidogo cha silika na labda pia tabaka la maji ya kiowevu lenye unene wa zaidi ya km 100. [3] [4]

Uso wa Kallisto umejaa kasoko zilizosababishwa na mapigo ya asteroidi. Hakuna dalili za michakato inayotokea chini ya uso kama vile matetemeko ya ardhi au volkeno. [5]

Kallisto imezungukwa na angahewa nyembamba sana inayofanywa na dioksidi kabonia na pengine molekuli chache za oksijeni. Kuna pia tabaka la ioni (ionosphere). [6]

Vipimaanga mbalimbali vimepita Kallisto, kuanzia "Pioneer 10" hadi "Galileo" na Cassini − Huygens vikapima mwezi huo. Kallisto inatazamwa kuwa mahali panapofaa kwa kuanzisha kituo kama wanadamu wanataka kufanya uchunguzi wa baadaye wa mfumo wa Mshtarii. [7]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. Galilei, G.; Sidereus Nuncius (March 13, 1610)
  2. Cooper, John F. (2001). Johnson, Robert E.; Mauk, Barry H.; et al.. "Energetic ion and electron irradiation of the icy Galilean satellites". Icarus 139: 133–159. doi:10.1006/icar.2000.6498 . http://icymoons.com/europaclass/Cooper_gllsat_irrad.pdf.
  3. Kuskov, O.L.; Kronrod, V.A. (2005). "Internal structure of Europa and Callisto". Icarus 177: 550-369. doi:10.1016/j.icarus.2005.04.014 . http://adsabs.harvard.edu/abs/2005Icar..177..550K.
  4. Showman, Adam P.; Malhotra, Renu (1999). "The Galilean Satellites". Science 286. doi:10.1126/science.286.5437.77 . http://www.lpl.arizona.edu/~showman/publications/showman-malhotra-1999.pdf.
  5. Greeley, R. (2000). Klemaszewski J.E.; Wagne, L. et al.. "Galileo views of the geology of Callisto". Planetary and Space Science 48: 829–853. http://adsabs.harvard.edu/abs/2000P%26SS...48..829G.
  6. Kliore, A.J. (2002). Anabtawi, A; Herrera, R. G.; et al.. "Ionosphere of Callisto from Galileo radio occultation observations". Journal of Geophysics Research 107: 1407. doi:10.1029/2002JA009365 . http://adsabs.harvard.edu/abs/2002JGRA.107kSIA19K.
  7. Trautman (2003). Revolutionary concepts for human outer planet exploration (HOPE).

Maelezo ya chini