Urani
| Urani (uranium) | |
|---|---|
 | |
| Jina la Elementi | Urani (uranium) |
| Alama | U |
| Namba atomia | 92 |
| Mfululizo safu | Metali |
| Uzani atomia | 238.0289 |
| Valensi | 2, 8, 18, 32, 21, 9, 2 |
| Densiti | 19.1 g·cm³ |
| Kiwango cha kuyeyuka | 1405.3 K (1132.2 °C) |
| Kiwango cha kuchemka | 4404 K (4131 °C) |
| Asilimia za ganda la dunia | 3 · 10-4 % |
| Hali maada | mango |
Urani (kwa Kiingereza uranium) ni elementi katika mfumo radidia yenye alama U. Namba atomia ni 92 na uzani atomia ni 238. Atomi yake ina protoni 92 na elektroni 92.
Jina limechaguliwa kutokana na sayari iliyoitwa Uranus kwa kumbukumbu ya mungu mmojawapo wa Dola la Roma.
Uranium ni dhaifu kwa mionzi kwa sababu isotopu zote za uranium si imara, na maisha ya kudumu kwa kemikali hiyo ni nusu, hutofautiana kati ya miaka 159,200 na miaka bilioni 4.5. Isotopu za kawaida katika urani ni urani-238 na urani-235.
Urani ina uzito wa juu wa atomiki wa vipengele vilivyotokea. Uzito wake ni wa juu kwa asilimia 70 kuliko ule ya risasi, na kidogo chini kuliko ule wa dhahabu au tungsten.
Urani ni metali nyeupe nururifu katika mfululizo wa aktinidi. Isotopi yake 235U ni dutu asilia pekee inayoweza kuwa na mmenyuko mfululizo wa kinyuklia.
Kwa sababu hiyo hutumiwa katika tanuri nyuklia na katika silaha za nyuklia kwa ajili ya vita. Bomu la nyuklia la kwanza lililorushwa juu ya Hiroshima lilitengenezwa kwa urani.
Umuhimu wa kiuchumi[hariri | hariri chanzo]
Ikiwa ni metali nururifu pekee inayopatikana duniani kiasili hutumiwa kwa utengenezaji wa umeme katika tanuri nyuklia. Takriban asilimia 16 ya umeme duniani hutengenezwa kwa njia hii, katika nchi kadhaa ni sehemu kubwa ya umeme.
Mwanzoni mwa upatikanaji wa teknolojia hiyo katika karne ya 20 kulikuwa na matumaini makubwa ya kuwa italeta umeme nafuu kwa watu wote. Ila tu matatizo ya takataka nyuklia na ajali hatari za tanuri nyuklia yalichelewesha maendeleo ya matumizi yake.
Tena upatikanaji wa urani yenyewe ni tatizo kwa sababu akiba za urani duniani zinazofaa kwa uchimbaji rahisi kiuchumi hukadiriwa kudumu kwa miaka 50-100 pekee.
|
Makala hii kuhusu mambo ya kemia bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Urani kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |
