Konrad Adenauer

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Bundesarchiv B 145 Bild-F078072-0004, Konrad Adenauer.jpg

Konrad Hermann Joseph Adenauer (5 Januari 1876 - 19 Aprili 1967) alikuwa mwanajeshi wa Ujerumani ambaye alitumika kama chansela wa kwanza wa Shirikisho la Ujerumani (Ujerumani Magharibi) kutoka mwaka 1949 hadi 1963. Alikuwa mwanzilishi mwenza na kiongozi wa kwanza wa Christian Democratic Union (CDU) (hadi 1966), chama ambacho chini ya uongozi wake kikawa moja ya vyama vyenye ushawishi mkubwa nchini.

Katika miaka ya mapema ya Jamhuri ya Shirikisho alibadilisha mwelekeo kutoka kujiondoa hadi kupona na kuiongoza nchi yake kutoka magofu ya Vita vikuu vya pili na kuwa taifa lenye tija na lenye kufanikiwa ambalo liliunda uhusiano wa karibu na Ufaransa, Uingereza na Marekani. Wakati wa miaka yake madarakani, Ujerumani Magharibi ilipata demokrasia, utulivu, heshima ya kimataifa na ustawi wa kiuchumi ("Wirtschaftswunder", Kijerumani kwa "muujiza wa kiuchumi").

Adenauer alionyesha kujitolea dhabiti kwa maono mapana ya demokrasia ya soko huria tofauti na ukomunisti. Mwanasiasa mwenye busara, Adenauer alijitolea sana kwa sera ya kigeni iliyoelekezwa Magharibi na kurudisha msimamo wa Ujerumani Magharibi kwenye hatua ya ulimwengu. Alifanya kazi ya kurejesha uchumi wa Ujerumani Magharibi kutoka kwa uharibifu wa Vita vya Kidunia vya pili hadi katika msimamo wa kati Ulaya, akisimamia Miradi ya Uchumi ya Ujerumani pamoja na Waziri wake wa Uchumi, Ludwig Erhard. Alikuwa nguvu inayoongoza katika kuunda tena vikosi vya jeshi la kitaifa (Bundeswehr) huko Ujerumani Magharibi tangu 1955. Adenauer alipinga mpinzani Ujerumani Mashariki na kufanya taifa lake kuwa mwanachama wa NATO na mshirika wa Ushirikiano wa Magharibi.

Adenauer, aliyekuwa Chansela hadi umri wa miaka 87, aliitwa "Der Alte" ("mzee"). Mwanasiasa na mwanahistoria wa Uingereza Roy Jenkins anasema alikuwa "mtu mkongwe kabisa aliyewahi kufanya kazi katika ofisi iliyochaguliwa." Yeye bado ndiye kiongozi mkuu wa serikali kwa nchi kubwa.

Akiwa Mkatoliki aliyejitolea na mshiriki wa Chama cha Katoliki Center, alikuwa mwanasiasa anayeongoza katika Jamhuri ya Weimar, akihudumu kama Meya wa Cologne (1917-1933) na kama rais wa Baraza la Jimbo la Prussia (1922-1919).

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Crystal personal.svg Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Konrad Adenauer kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.