Jumatano ya Majivu

Mkristo akipakwa majivu siku hiyo.

Mwaka wa liturujia
Magharibi
Majilio Krismasi Kipindi cha Noeli Mama wa Mungu Epifania Ubatizo wa Bwana Kwaresima Siku tatu kuu za Pasaka Pasaka Kipindi cha Pasaka Kupaa Bwana Pentekoste Kugeuka sura Kipindi cha kawaida
Mashariki
Sikukuu ya msalaba Mfungo wa Krismasi Krismasi Epifania Kwaresima kuu Pasaka Pentekoste Mfungo wa Mitume Sherehe kuu Kugeuka sura Kulala kwa Mama wa Mungu Ulinzi wa Mama wa Mungu

Jumatano ya Majivu, katika kalenda ya mwaka wa Kanisa la Magharibi, ni siku ya kwanza ya kwaresima, walau kwa madhehebu mengi (katika liturujia ya Milano Kwaresima inaanza Jumapili inayofuata, hivyo majivu yanapakwa siku hiyo, si Jumatano).

Jina

Jina linatokana na desturi katika Kanisa Katoliki ya kumpaka mtu majivu kichwani pamoja na kumtamkia maneno ya kumhimiza afanye toba inavyotakiwa na kipindi hicho cha liturujia kinachoandaa Pasaka. Desturi hiyo inatokana na matumizi ya tangu amani za majivu kwa ajili ya kuonyesha huzuni au toba.

Majivu katika Biblia

Tamari alipobakwa na kaka yake, alijimwagia majivu kichwani, akararua nguo yake akaficha uso wake mikononi mwake akilia hadharani (2 Sam 13:19).

Nabii Yeremia alipohimiza toba, alisema: "Binti wa watu wangu, jivike gunia, jizungushe majivuni" (Yer 6:26).

Ayubu alipotokewa na Mungu alimjibu: "Nilikuwa nimesikia habari zako, lakini sasa nimekuona. Ndiyo sababu najichukia na kutubu katika mavumbi na majivu" (Ayu 42:5–6).

Kitabu cha Yona (Yon 3:6) inasimulia kwamba baada ya nabii huyo kutisha wakazi wa Ninawi, wao walifunga chakula na maji pamoja na kuvaa majivu na magunia. Hapo Mwenyezi Mungu aliwasamehe.

Nabii Danieli alisimulia: "Nilimgeukia Bwana Mungu, nikimsihi kwa sala nyofu, kwa saumu, gunia, na majivu" (Dan 9:3).

Wamakabayo walipokwenda kupigana kwa ajili ya uhuru wa taifa la Israeli walijiandaa hivi: "Siku hiyo walifunga na kuvaa gunia; walijimwagia majivu kichwani na kurarua nguo zao" (1 Mak 3:47; taz. 4:39).

Yesu alilaumu watu wa kizazi chake walioshuhudia miujiza yake: "Maajabu yaliyofanyika kwenu yangefanyika huko Tiro na Sidoni, wakazi wake wangewahi sana kutubu kwa gunia na majivu" (Math 11:21; Lk 10:13).

Mifano mingine inapatikana katika Hes 19:9; 19:17; Est 4:1 na Eb 9:13.

Majivu katika Ukristo

Wakristo waliendeleza desturi ya kutumia majivu kuonyesha toba. Tertuliani (160 hivi - 225 hivi) aliandika kwamba ungamo la dhambi lingetakiwa kuongozana na tendo la kulaka katika gunia na majivu. Mwanahistoria Eusebi wa Kaisarea (260/265 - 339/340) alisimulia jinsi mwasi aliyetubu alivyojimwagia majibu wakati wa kumuomba Papa Zefirino amrudishe kwenye ushirika wa Kanisa.

Kufikia mwisho wa karne ya 10 huko Ulaya Magharibi majivu yalikuwa yakitumika kuanza mfungo wa Kwaresima. Mwaka 1091 Papa Urban II alieneza utaratibu huo kwa Kanisa la Roma. Muda mfupi baadaye siku hiyo ikaanza kuitwa na vitabu vya liturujia "Feria Quarta Cinerum" (yaani Jumatano ya Majivu)."

Yesu Akishawishwa Jangwani, James Tissot, Brooklyn Museum.

Mfungo

Kwa kawaida siku hiyo unaanza mfungo wa siku 40 kabla ya sherehe ya Pasaka. Kipindi hicho kinatunza kumbukumbu ya Yesu kufunga chakula siku arubaini jangwani baada ya kubatizwa na Yohane Mbatizaji na kabla ya kuanza utume wake mwenyewe.

Tarehe

Mchoro wa Polandi wa mwaka 1881 ukimuonyesha padri akimwaga majivu kichwani namna iliyozoeleka katika nchi hiyo, Italia, Hispania na sehemu za Amerika ya Kilatini.

Tarehe ya Jumatano ya Majivu hutegemea ile ya Pasaka. Ni siku ya kufunga ya 40 kabla ya Pasaka; ilhali katika desturi hii siku za Jumapili hakuna kufunga, ni siku ya 46 kabla ya sikukuu, maana kuna Jumapili 6 ndani ya Kwaresima.

Tarehe ya mapema inayowezekana ni 4 Februari, tarehe ya mwisho inayoweza kutokea ni 10 Machi.

Filamu

• Ash Wednesday (1958 film)
• Ash Wednesday (1973 film)
• Ash Wednesday (2002 film)

Marejeo ya Kiswahili

• Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 33

Viungo vya nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:

Jumatano ya Majivu

• A Roman Catholic Ash Wednesday Service
• An Episcopal Ash Wednesday Service
• The Text This Week: Ash Wednesday
• Upper Room Ministries: Biblical Significance of Ash Wednesday Ilihifadhiwa 28 Julai 2011 kwenye Wayback Machine.
• Dates of Ash Wednesday from 1583–9999 Ilihifadhiwa 23 Septemba 2012 kwenye Wayback Machine.
• Lent: Ash Wednesday – All Saints' King's Lynn Ilihifadhiwa 28 Aprili 2012 kwenye Wayback Machine.

Makala hii kuhusu dini ya Ukristo bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Jumatano ya Majivu kama historia yake, matokeo au athari zake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.