Buruji za falaki

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Buruji za falaki katika muswada ya Kiosmani, karne ya 16
Uchoraji wa Kausi (hapa kwa jina mbadala "al-Rami") katika muswada ya Al-Sufi "Kitāb Ṣuwar al-kawākib (al-thābitah)" , mnamo mwaka 1006

Buruji za falaki (kwa Kiingereza: zodiac constellations) ni jina la kundinyota zinazoonekana kwenye mstari wa njia ya jua angani (ing. ecliptic).

Katika maarifa ya unajimu (au: falaki, tofauti na astronomia) Waswahili wa kale, pamoja na tamaduni nyingi za zamani, waliamini ya kwamba nyota hizi zina tabia fulani na kuna athira juu ya maisha ya binadamu wanaozaliwa chini ya nyota fulani.

Hali halisi Jua linapita katika maeneo ya kundinyota 13 lakini tangu zamani za Babeli idadi ilifupishwa kuwa 12 kwa kusudi la kulingana na kalnda ya miezi 12. Kundinyota iliyofutwa ni Hawaa (Ophiuchus)

Jina[hariri | hariri chanzo]

Kwa jumla majina mengi ya nyota yametokana na urithi wa falaki ya Waarabu. Hao wenyewe walirithi habari hizi pamoja na mpangilio wa nyota kwenye mzingo wa njia ya jua angani kutoka Ugiriki ya Kale. Asili yake iko katika falaki ya Babeli. "Buruji" yatokana na Kiarabu "برج" (burj, tafsiri ya gir. πυργοι pirgoi) yaani mnara au boma[1].

Buruji za falaki kwenye njia ya jua angani[hariri | hariri chanzo]

Buruji za falaki katika utamaduni wa Waswahili ni kama zifuatazo:[2]

Katika unajimu wa siku hizi majina mengi ya kimapokeo yamesahauliwa katika unajimu wa Afrika ya Mashariki na badala yake wapiga falaki wanatumia orodha ya majina ambayo mara nyingi ni tafsiri ya majina ya Kiingereza tu au pia namna ya kutaja alama ya kundinyota kwa neno la Kiswahili. Isipokuwa Mizani na Mashuke bado ni majina asilia. Majina katika unajimu wa kisasa jinsi yalivyo kawaida ni yafuatayo:

  1. Kondoo (Aries): Machi 21 – Aprili 19
  2. Ng’ombe (Taurus): Aprili 20 – Mei 21
  3. Mapacha (Gemini ): Mei 22 – Juni 20
  4. Kaa(Cancer): Juni 21 – Julai 22
  5. Simba (Leo): Julai 23 – Agosti 22
  6. Mashuke (Virgo):Agosti 23 – Sept 22
  7. Mizani (Libra): Sept 23 – Okt 22
  8. Ng’e (Scorpio): Okt 24- Nov 21
  9. Mshale (Sagittarius): Nov 22- Des 21
  10. Mbuzi (Capricorn):Des 22 – Jan 19
  11. Ndoo (Aquarius):Jan 20 – Feb 18
  12. Samaki (Pisces):Feb 19 – Machi 20

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. Hakuna uhakika juu ya maana ya kiasili ya jina hili; Hartner-Kunitsch katika makala MINTAKAT AL-BURUDJ wanarejelea elezo kuwa asili iko katika mitolojia ya Babeli kwa maana "makazi ya miungu"; tazama kamusi elezo ya Uislamu "The Encyclopaedia Of Islam, New Edition", Volume VII Mif — Naz
  2. J Knappert, fungu "In East Africa", makala AL-NUDJUM katika THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM, LEIDEN BRILL 1997, VOLUME VIII NED — SAM, uk 105

Tazama pia[hariri | hariri chanzo]