Janani Luwum

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Askofu Janani Luwum
Sanamu ya Janani Luwum (kulia) pamoja na mashahidi wengine wa imani ya kikristo kwenye geti ya kanisa la Westminster

Janani Jakaliya Luwum (* 1922; + 16 Februari 1977) alikuwa askofu mkuu wa Kanisa Anglikana la Uganda kati ya 1974 na 1977. Alihesabiwa kuwa kati ya viongozi muhimu wa kanisa la kikristo atika Afrika. Mwaka 1977 aliuawa ama na Idi Amin mwenyewe au kwa amri yake.

Maisha[hariri | hariri chanzo]

Luwum alizaliwa Wilaya ya Kitgum kwenye kaskazini ya Uganda katika familia ya Waacholi. Akasoma shule ya sekondari na chuo cha ualimu akawa mwalimu wa shule ya msingi. Mwaka 1948 akawa Mkristo akaendelea kusoma uchungaji. Alikuwa dikoni mwaka 1953 na 1954 akapadrishwa akihudumia kanisa lake katika dayosisi za Upper Nile na baadaye Mbale.

Mwaka 1969 alikuwa askofu wa dayosisi ya Gulu katika Uganda kaskazini. Baada ya miaka 5 akawa askofu mkuu wa jimbo la Kanisa Anglikana katika Uganda, Rwanda, Burundi na Boga-Zaire akiwa Mwafrika wa pili aliyeshika nafasi hii mwaka 1974.

Kifo[hariri | hariri chanzo]

Luwum alikuwa askofu mkuu wakati wa utawala wa kidikteta wa Idi Amin aliyetwaa uraisi wa Uganda tangu mwaka 1971.

1977 Luwum alipinga wazi matendo ya serikali iliyozidi kuwakamata na kuua wananchi hovyo. Amin alikasirika akamshatki Luwum kuwa msaliti. Tar. 16 Februari 1977 Luwum alikamatwa pamoja na mawiziri 2. Wakamtwa walipelekwa mbele ya mkutano mkubwa mjini Kampala walipoonyehswa mbele ya wananchi kama wasaliti waliotaka kumpindua Amin na kumrudisha raisi wa awali Milton Obote. Siku iliyofuata Redio Ugana ilileta tangazo kuwa wote watatu walikufa katika ajali ya gari walipojaribu kumshika dereva katika jaribio la kukimbia.

Lakini wakati wa mazishi ya Luwum ilionekana ya kwamba mwili wake ulitobolewa na risasi. Henry Kyemba aliyekuwa waziri wa afya chini Amin aliandika baadaye "Askofu mkuu alipigwa risasi mdomoni na mara tatu kifuani".

Mashahidi waliokuja mbele baada ya utawala wa Amin walisema ya kwamba wafungwa walipelekwa kwenye kambi la kijeshi walipopigwa na kuuawa. Wengine walisema ni Amin mwenyewe aliyepiga risasi lakini wengine hawakukubali.

Luwum alikuwa na mjane Mary Lawinyo Luwum na watoto 9.

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]