Kaboni

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta


Kaboni (Carbon)
C-TableImage.png
Jina la Elementi Kaboni (Carbon)
Alama C
Namba atomia 6
Mfululizo safu Halojeni
Uzani atomia 12,0107 u
Valensi 2,4
Kiwango cha kuyeyuka 3820 K (3550 °C)
Kiwango cha kuchemka 5100 K (4800 °C)

Kaboni (ing. carbon) ni elementi yenye namba atomia 6 na uzani atomia 12 kwenye mfumo radidia. Alama yake ni C. Inapatikana pekee yake kwa umbo mbalimbali kama vile makaa au almasi lakini mara nyingi katika michanganyiko ya kikemia. Inapatikana kwa umbo la isotopi tatu; kati ya hizi 12C na 13C ni thabiti lakini 14C ni nururifu.

Kati ya tabia za kaboni ni uwezo wake wa kujiunga na elementi nyingi hivyo kuunda molekuli kubwa.

Kaboni ni elementi muhimu zaidi pamoja na oksijeni katika vyumbehai vyote pamoja na mimea na wanyama. Iko katika idadi kubwa ya kampaundi ogania yaani kaboni ni sehemu ya kampaundi hizi zote.

Kiteknolojia kaboni ni muhimu kwa sababu ni kimsingi wa aloi zote za chumapua na hivyo teknolojia ya kisasa. Kwa upande mwingine kaboni iko pia katika aina zote za plastiki.

Nyuzi nyembamba za kaboni zatumiwa pamoja na rezini[1] ya plastiki katika utengenezaji wa sehemu za bodi za ndege, motokaa au vifaa vya kijeshi ambako uzito mdogo pamoja na uthabiti ni muhimu. Nyuzi za kaboni zinapitisha joto na umeme vizuri. Kwenye mwelekeo wa urefu ni imara sana na pia nyepesi kuliko nyuzi nyingine kama vile nyuzi za kioo, metali au plastiki. Hivyo zinafaa kuunda dutu thabiti yenye uzito mdogo.

Katika teknolojia ya nano mabomba membamba mno ya kaboni yameanza kutumiwa kwa kutengeneza vifaa imara na nyepesi sana.

Fani ya akiolojia hutumia mbunguo nururifu wa 14C kutambua umri wa dutu ogania. Mbinu wa rediokaboni[2] unaruhusu kujua umri wa ubao, mifupa na mabaki mengine ya vitu hai hadi muda wa miaka 60,000.

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. rezini ni pendekezo la KAST kwa ing. resin
  2. http://www.dummies.com/how-to/content/nuclear-chemistry-halflives-and-radioactive-dating.html Nulear chemistry halflives and radioactive dating
Chem template.svg Makala hii kuhusu mambo ya kemia bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Kaboni kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.