Ziwa Edward

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Ziwa Edward
NASA Landsat photo of Lake Edward and Lake George showing the Kazinga Channel between them
Mito ya kuingia Nyamugasani
Ishasha
Rutshuru
Rwindi
Mito ya kutoka Semliki River
beseni 12,096 km²
Nchi za beseni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Uganda
Urefu 77 km
Upana 40 km
Eneo la maji 2,325 km²
Kina cha wastani 17m
Kina kikubwa 112m
Mjao 39.5km³
Kimo cha uwiano wa maji uso juu ya UB 912 m

Ziwa Edward au Edward Nyanza ndilo ziwa ndogo katika Maziwa Makuu ya Afrika. Iko katika magharibi Bonde kuu la ufa, katika mpaka kati ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda, na kaskazini mwa pwani yake iko kilometa chache kusini mwa Ikweta. Ziwa hili lilitowa jina lake kutoka kwa mtafiti Henry Morton Stanley kwa heshima ya Mfalme Albert Edward, Mfalme wa Wales.

Ziwa Edward kutoka Mweya katika Mbuga wa Wanyama wa Elizabeth.

Historia[hariri | hariri chanzo]

Stanley aliona ziwa hili mara ya kwanza katika mwaka wa 1875, na kufikiria ilikuwa sehemu ya Ziwa Albert, aliipatia jina Beatrice Ghuba. Katika Ziara yake ya pili mwaka wa 1888 kupitia 1889, akagundua kuwa yalikuwa maziwa mawili yanayojitegemea, na kulipa jina lake la sasa. [1] Katika miaka ya 1970 na 1980, Uganda na Zaire (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) walibadilisha jina na kuliita Ziwa Idi Amin au Ziwa Idi Amin Dada baada ya dikteta wa Uganda Idi Amin. Baada ya kupinduliwa mwaka wa 1979, jina lilibadilishwa hadi Ziwa Edward.

Jiografia[hariri | hariri chanzo]

Topography na mifereji[hariri | hariri chanzo]

Ziwa Edward liko katika mwinuko wa mita 920, lina urefu wa 77 km na upana wa a 40 km , na linachukua eneo la 2,325 km ² (15 kubwa katika bara). Ziwa hili hulishwa na Nyamugasani, Ishasha, Rutshuru, na Rwindi . humwagia maji yake kaskazini kupitia mto Semliki katika Ziwa Albert. Ziwa George humwaga maji yake kaskazini katika Ziwa Edward kupitia Mtaro wa Kazinga.


Ukuta wa magharibi wa bonde kuu la ufa una urefu hadi wa 2000 m juu ya pwani ya magharibi ya ziwa hili. Pwani za Kusini na mashariki ni tambarae za lava. Milima ya Ruwenzori yako kilomita 20 kaskazini mwa ziwa. [2]

Volkeno[hariri | hariri chanzo]

Kanda una ushahidi wa volkeno katika miaka 5000 iliyopita. Maeneo ya Katwe- Kikorongo na Bunyaruguru, pamoja na mashimo na mawe, huwa pande zote mbili za mtaro wa Kazinga Channel katika pwani ya kaskazini-magharibi ya ziwa. Ilidhaniwa kuwa Maziwa George na Edward yalikuwa pamoja kama ziwa kubwa hapo awali lakini mawe moto yenye majimaji yaligawanyisha ziwa hili na kuacha mtaro wa Kazinga kama mabaki ya muungano huo. Kusini, May-ya-Moto volkeno iko kilomita 30 mbali, na volkeno ya[[Nyamuragira katika milima Virunga magharibi iko 80 km kusini, lakini mawe yake yameweza kufuka kwenye ziwahili hapo awali.|Nyamuragira katika milima Virunga magharibi iko 80 km kusini, lakini mawe yake yameweza kufuka kwenye ziwahili hapo awali. [2]]]


Eneo la Katwe-Kikorongo shamba lina mawe na mashimo mengi ya volkeno katika eneo la 30 km na 15 km kati ya maziwa Edward na George, na inajumuisha maziwa saba ya volkeno. Kubwa zaidi ya haya, ni Ziwa lenye urefu wa 2,5-kilometa , liko katika shimo la volkeno 4 km na limetenganishwa na Ziwa Edward na 300 m ya ardhi. Shimo hili la volkeno lina kina cha 100 m , na Ziwa Katwe liko chini ya Ziwa Edward kwa 40 m . Ni ajabu kwamba asili ya volkeno katika eneo hili la kusini-mashariki ya Ruwenzoris haikuwa inajulikana mpaka ilivyoripotiwa na Scott Elliot katika mwaka wa 1894. Stanley alitembelea Ziwa Katwe mwaka wa 1889 na kutambua unyogovu wenye kina kirefu, kiwango cha chumvi katika ziwa, na chemchemi ya maji yenye sulphur karibu, lakini alishindwa kuunganisha hii katika volkeno. [3]


Bunyaruguru upande mwingine wa mtaro wa Kazinga una maziwa takriban 30, mengine makubwa kuliko Katwe.

Makazi[hariri | hariri chanzo]

Ziwa Edward iko ndani ya Mbuga wa Wanyama wa Virunga (Kongo) na Mbuga wa Wanyama wa Elizabeth (Uganda) na haina makao ya binadamu katika pwani zake, ila katikaIshango (DRC) katika kaskazini, nyumbani mwa kituo cha mafunzo ya askari wa mbuga . Karibu theluthi mbili ya maji yake yako katika DR Kongo na theluthi moja nchini Uganda. Mbali na Ishango, makazi makuu ya wa Kongo katika kusini ni Vitshumbi, wakati makazi katika Uganda ni Mweya na Katwe katika kaskazini-mashariki, karibu na ziwa la volkeno la jina hilo, ambalo ndilo chanzo kuu cha chumvi nchini Uganda Mweya Safari Lodge ndio makao makuu ya watalii, na kuhudumia Ziwa Edward na Ziwa Katwe. Miji ya karibu ni Kasese nchini Uganda kaskazini-mashariki na Butembo katika DR Kongo, kaskazini-magharibi, ambayo ni karibu 50 km na 150 km mbali. [4]

Mazingira[hariri | hariri chanzo]

Mito na maziwa ya Uganda.Bonyeza kunenepesha picha

Ziwa Edward ni nyumbani kwa aina ya samaki wengi, pamoja na wakazi wa Bagrus docmac, Sarotherodon niloticus, Sarotherodon leucostictus, na zaidi ya jamii 50 za Haplochromis na aina zingine za haplochromine, ambazo 8 tu ndizo zinaelezwa kirasmi. Uvuvi ni shughuli muhimu miongoni mwa wakazi wa eneo hili. Wanyhama wanaoishi katika ufuko wa ziwa hili - ni pamoja nyani, tembo, mamba, na simba - ambao wamehiofadhiwa katika mbuga wa wanyama. Eneo hilo pia ni nyumbani kwa wengi wa ndege wa kudumu na kuhamahama

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. [1] ^ Arnold-Baker, Charles (2001) Msaidizi wa Historia ya Uingereza , Rev Ed., London: Routledge, ISBN 0-415-18583-1, s. 406
  2. 2.0 2.1 Google Earth / Geographic Features / Volkeno
  3. Holmes, A. na Harwood, HF (1932) "Kasoko Petrology Mashamba ya Mashariki na Kusini-Mashariki ya Ruwenzori, Uganda", Quarterly tidning Geological Society, 88 (1-4), s. 370-442, doi:10.1144/GSL.JGS.1932.088.01-04.16
  4. Carte Routière et Touristique Michelin (1996) Afrique Nord-Est et Arabie, ramani wadogo 1:4 000 000, Paris: Pneu Michelin

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]


]