Matumizi ya Lugha

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Matumizi ya lugha hutahini uwezo wa mwanafunzi wa kuelewa na kukitumia Kiswahili kwa kuongea na kuandika.

Kuchanganua Sentensi (sawa na kupambanua/kuainisha)[hariri | hariri chanzo]

Kuna njia tatu:

Kishazi Huru na Kishazi Tegemezi[hariri | hariri chanzo]

Kwa mfano:
Ukuta uliobomoka1 ulisababisha hasara kubwa2 1. Kishazi tegemezi
2. Kishazi huru

Sauti za Kiswahili[hariri | hariri chanzo]

Huwa mbili: i. Irabu
ii. Konsonanti
-->Irabu ni tano. (a,e,i,o,u)

Irabu na Konsonanti(Matamshi na aina) Unapotamka irabu, hakuna hewa inazuiliwa lakini konsonanti zinapotamkwa, hewa huzuiliwa na ala za matamshi.
Kutamka Irabu(ulimi na midomo hutumika)
--e,i: Ni za mbele ya ulimi, midomo imetandazwa.
--a  : Ni ya kati ya ulimi, midomo imetandazwa, ulimi huinuka na kutandazwa.
--o,u: Ni za nyuma ya ulimi, midomo imeviringwa.

>>Aina za Konsonanti

Vipashio vya lugha[hariri | hariri chanzo]

Lugha huundwa na:

Silabi mwambatano[hariri | hariri chanzo]

Mifano ya silabi mwambatano: --bw: bwaga,bweka --nd: ndimu,ndoa,ndugu

Matumizi ya 'PO[hariri | hariri chanzo]

  • i. Kuonyesha wakati

Mfano: Alipoenda alikuwa amechelewa.

  • ii. Kuonyesha mahali

Mfano: Hapo pananuka.

Maana ya 'KINA[hariri | hariri chanzo]

  • 1. Urefu wa kwenda chini
  • 2. Sauti za namna moja katika ushairi
  • 3. Neno la kuelezea watu wenye uhusiano, kwa mfano, kina mama
  • 4. kuwa na (kwa mfano,kuwa na kisu)

Matumizi ya 'KWA[hariri | hariri chanzo]

  • a. Kuonyesha mahali

Hadija yuko kwa Mwangi.

  • b. Kuonyesha chombo cha utendaji

Alisafiri kwa basi

  • c. Jinsi

Alimfokea kwa ghamidha

  • d. Umilikaji wa mahali

Hujafika kwao.

  • e. Kuonyesha uhusiano wa sehemu ya kitu kizima

Mbili kwa tano (2/5)

  • f. Kuleta dhana ya swali

Ni kwa nini umetenda haya?

  • g. Kuonyesha muda ambapo kitendo/jambo lilitendeka

Alifungwa jela kwa miaka kumi.

  • h. Sababu/nia

Aliadhibiwa kwa utundu wake.

  • i. Kuonyesha mfulilizo wa utendaji wa jambo

i.Ujumbe ule ulipelekwa moja kwa moja ii.Walikaa sako kwa bako.

  • j. Kuonyesha matokeo ya jambo

Alisoma kwa hivyo akapita mtihani

  • k. Kuonyesha muda

Alikaa huko kwa muda wa siku nyingi.

  • l. Kama kilinganishi

Walipata magoli matano kwa nunge.

i.Kuonana uso kwa uso ii.Beba bega kwa bega

Viambishi vingine[hariri | hariri chanzo]

Miongoni mwa viambishi vingine ni kama NI, NDI, KI,KA, na kadhalika.

Kiwakilishi(W) ni nini?[hariri | hariri chanzo]

Kiwakilishi ni neno linalosimamia nomino, yani hutumka baadala ya nomino. Aina za viwakilishi: