Kalevala

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Ulinzi wa Sampo (1896) na Akseli Gallen-Kallela

Kalevala ni shairi kuu la karne ya 19 lililoandikwa na Elias Lönnrot kwa kutumia mila za watu wa Kikareli na Kifini kama msingi.[1] Inasimulia hadithi kuu kuhusu Uumbaji wa Dunia, inayoelezea mabishano na safari za kulipiza kisasi kati ya wahusika wakuu na wapinzani mbalimbali, na ujenzi na wizi wa mashine ya kizushi ya kutengeneza utajiri iitwayo Sampo.[2]

Kalevala inachukuliwa kuwa utendi wa kitaifa wa Karelia na Ufini, na ni moja ya kazi muhimu zaidi za fasihi ya Kifini. Ilikuwa muhimu sana katika ukuzaji wa utambulisho wa kitaifa wa Kifini na kuongezeka kwa ugomvi wa lugha ya Ufini ambayo hatimaye ilisababisha uhuru wa Ufini kutoka Urusi mnamo mwaka 1917.[3][4]

Toleo la kwanza la Kalevala lilichapishwa mnamo mwaka 1835, likiwa na aya 12,078. Toleo linalojulikana sana leo lilichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1849 na lina aya 22,795, zilizogawanywa katika hadithi hamsini za watu.[5]

Kuhusiana na Kalevala, kuna mkusanyo mwingine wa sauti zaidi ya mashairi, ambao pia ulitungwa na Lönnrot, anayeitwa Kanteletar kutoka mwaka 1840, ambayo inaonekana zaidi kama "mkusanyiko wa dada" wa Kalevala.[6]

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. Kalevala: the Finnish national epic - thisisFINLAND (Kiingereza)
  2. Kalevala, the national epic of Finland - Finnwards (Kiingereza)
  3. The Role of the Kalevala in Finnish Culture and Politics (Kiingereza)
  4. William A. Wilson: The Kalevala and Finnish Politics (1975) (Kiingereza)
  5. Kalevala, the national epic - Kalevala Society (Kiingereza)
  6. Finland’s other epic: The Kanteletar - thisisFINLAND (Kiingereza)

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]