Ufugaji

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta

Ufugaji, pia hujulikana sayansi ya wanyama, ufugaji wanyama au ufugaji wa kawaida, ni mazoezi ya kilimo ya kuzaliana na kuongeza mifugo. Imekuwa inatekelezwa kwa maelfu ya miaka, tangu ufugaji wa kwanza wa wanyama.


Sayansi ya ufugaji hufundishwa katika vyuo vikuu vingi na vyuo duniani kote. Wanafunzi wa sayansi ya wanyama wanaweza kujiingiza katika mahafali zifuatazo dawa za mifugo au kwenda kujiingiza kwenye daraja za bwana au udaktari mablimbali kama vile lishe, jeni zinavyo kuzaliana na wanyama, au uzazi. Wahitimu wa programu hizi wanaweza kupatikana wakifanya kazi katika viwanda, kama vya dawa za mifugo na binadamu, viwanda vya lishe ya wanyama na mifugo, kilimo, au katika masomo.


Kihistoria, baadhi ya fani ndogo ndani ya uwanja wa ufugaji hupewa jina mahsusi kwa ajili ya wanyama katika huduma zao.

Aina mbalimbali za ufugaji[hariri | hariri chanzo]

Mlindanguruwe ni mtu ambaye hulinda nguruwe (jina la Kiingereza: swine). Mchungajimbuzi ni yule anayelinda mbuzi. Mchungaji ng'ombe huwajali ng'ombe, na mchungaji kondoo ( "sheepherd") huwalinda kondoo. Zamani, ilikuwa kawaida kwa kuwa na mifugo ambayo ya kondoo na mbuzi kuwa pamoja; kwa zabuni hizo pia wanaitwa wachungaji. Ngamia pia hulindwa na mifugo. Katika Tibet, yak hufugwa. Katika Amerika ya Kusini, llama na alpaca hufugwa.


Katika nyakati za kisasa zaidi, wafuga ng'ombe wa Amerika ya Kaskazini, charro wa Mexico, au vaqueros, gauchos, huasos wa Amerika ya Kusini, na wakulima au wafugaji wa Australia hulinda mifugo yao wakiwa juu ya farasi, magari, pikipiki, katika magari makubwa (4WD) na helikopta, kutegemea na mifugo na Mandhari inayohusika.


Leo, mameneja wa mifugo mara nyingi husimamia maelfu ya wanyama na wafanyakazi wengi. Mashamba, vituo huweza kuajiri wazalishaji, wataalamu wa afya ya mifugo, walishaji, na wakamuaji kusaidia huduma kwa wanyama. Mbinu kama vile uzalishaji wa kisayansi na uhamishaji mara nyingi hutumika, si tu kama mbinu kuhakikisha kwamba mifugo ya kike wamezaa, lakini pia ili kusaidia kuboresha aina ya mifugo. Hii inaweza kufanyika kwa kuipanda mbawala kutoka mifugo bora ya kike hadi mifugo ya kawaida ya kike - ili kuwezesha ng'ombe bora wa kike kupata mimba nyingine. Mazoezi haya huongeza idadi ya wazawa ambayo wanaweza kuwa wamezalishwa na idadi ndogo ya wanyama wenye afya bora. Hii kwa upande inaboresha uwezo wa kubadilisha kulisha wanyama kwa nyama, maziwa, au nyuzinyuzi kwa ufanisi zaidi, na kuboresha ubora wa bidhaa ya mwisho, na kuifanya iridhishe.

Angalia Pia[hariri | hariri chanzo]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

Mifugo katika Tibet
  • Saltini Antonio, Storia delle scienze agrarie, 4 vols, Bologna 1984-89, ISBN 88-206-2412-5, ISBN 88-206-2413-3, ISBN 88-206-2414-1, ISBN 88-206-2414 -- X
  • Juliet Clutton Brock, The Walking Larder. Patterns ya domestication, pastoralism and predation, Unwin Hyman, London 1988
  • Juliet Clutton Brock, ' Horse power: a history of the horse and donkey in human societies, National history Museum publications, London 1992
  • Fleming G., Guzzoni M., Storia cronologica delle epizoozie dal 1409 Av. Cristo Sino al 1800, in Gazzetta Medico-veterinaria, I-II, Milano 1871-72
  • Hall S, Clutton Brock Juliet, Two Hundred Years of British farm livestock, Natural History Museum Publications, London 1988
  • Janick Jules, Noller Carl H., Rhykerd Charles Yale, The Cycles of Plant and Animal Nutrition, in Food and Agriculture, Scientific American Books, San Francisco 1976
  • Manger Louis N., A History of the Life Sciences, M. Dekker, New York, Basel 2002

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]

Simple English Wiktionary
Wikamusi ya Kiswahili ina maelezo na tafsiri ya maana ya neno: