Ngamia

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Ngamia
Ngamia nundu-moja(Camelus dromedarius)
Ngamia nundu-moja
(Camelus dromedarius)
Uainishaji wa kisayansi
Himaya: Animalia (Wanyama)
Faila: Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)
Ngeli: Mamalia (Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)
Oda: Artiodactyla (Wanyama wenye vidole viwili au vinne mguuni)
Nusuoda: Tylopoda (Wanyama wenye miguu inayovimba)
Familia: Camelidae (Wanyama walio na mnasaba na ngamia)
J. E. Gray, 1821
Jenasi: Camelus (Ngamia)
Linnaeus, 1758
Ngazi za chini

Spishi 2:

C. bactrianus Linnaeus, 1758
C. dromedarius Linnaeus, 1758

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru

Ngamia ni wanyama wakubwa wa jenasi Camelus katika familia Camelidae inayowajumlisha pamoja na lama na vikunya wa Amerika Kusini.

Spishi[hariri | hariri chanzo]

Makazi[hariri | hariri chanzo]

Spishi zote mbili wamezoea kuishi katika mazingira yabisi kama jangwa au nusu jangwa.

Ngamia nundu-moja anapatikana katika Uarabuni, Mashariki ya Kati hadi Pakistani, Afrika ya Kaskazini, Somalia na kaskazini ya Kenya. Wakati wa karne ya 19 walipelekwa Australia walipozoea haraka; kwa sasa takribani ngamia pori 700,000 wapo pale. Spishi hii inavumilia joto kali lakini pia baridi za usiku kwenye Sahara. Anaweza kubadilisha halijoto ya mwili wake kati ya sentigredi 34 na 41 kulingana na mazingira.

Ngamia wa Asia yuko katika kanda kuanzia Anatolia hadi Manchuria katika kaskazini ya China. Amezoea zaidi baridi ya Asia ya Kati; wakati wa majira barafu halijoto ya mazingira inafikia -30°C. Joto kali inampa matatizo kidogo na kumchelewesha.

Spishi zote mbili zinakutana katika nchi kuanzia Uturuki, Uajemi, Afghanistan hadi Pakistani.

Mwili[hariri | hariri chanzo]

Maumbile yao yamelingana na mazingira ya jangwani. Miguu ni mipana na kuzuia wasizame chini kwenye mchanga. Nywele ni ndefu zinakinga dhidi ya joto na baridi.

Nundu ni mahali pa stoo ya akiba ya mafuta; kama ngamia anapita pasipo na chakula anatumia mafuta kwa nishati ya mwilini. Hahitaji kula kwa kipindi hadi siku 30.

Wanaweza kushika lita 100–150 mwilini na kuendelea jangwani bila kunywa maji kwa wiki mbili. Penye majani mabichi ya kutosha na kama joto sio kali mno ngamia anaweza kuendelea bila kunywa kwa wiki kadhaa.

Shingo ni ndefu kwa sababu kwa chakula; anapendelea majani ya miti na vichaka.

Maisha[hariri | hariri chanzo]

Ngamia wa Asia (C. bactrianus) ana nundu mbili

Ngamia ni wanyama wa kijamii na kiasili huishi katika kundi za dume mmoja na majike kadhaa. Siku hizi kuna ngamia wa Asia mamia kadhaa kwenye pori ambao ni mabaki ya ngamia pori wa zamani. Wako China na Mongolia. Ngamia nundu-moja sio wanyama wa pori asilia tena; inaaminiwa walitokea Uarabuni kiasili. Lakini kuna wanyama waliotoroka huko Australia na Amerika wanaoishi peke yao hawafugwi.

Ngamia na binadamu[hariri | hariri chanzo]

Ngamia wamefugwa na binadamu tangu miaka 5,000–6,000 iliyopita. Leo hii kuna takriban wanyama hawa milioni 19 na idadi kubwa yaani milioni 14 wako Afrika, milioni saba pekee nchini Somalia na milioni 3.3 nchini Sudan.

Watu hufuga ngamia kwa kubeba watu na mizigo. Nywele zao ni aina ya sufi inayotumiwa kutengeneza shuka, hema na pia vitambaa vya nguo. Wanachinjwa kwa nyama yao.

Ngamia hukamuliwa pia kama ng'ombe. Katika nchi yabisi kiasi cha maziwa yanalingana na ng'ombe. Katika miaka ya nyuma Wamasai wa Kenya na pia Tanzania wameanza kufuga ngamia baada ya kuona ya kwamba ng'ombe zao walikufa wakati wa ukame lakini ngamia wameendelea kuishi na kutoa maziwa. Ngamia anachukua chakula chake kwenye mti mwenye mizizi mirefu kushinda manyasi yanayoliwa na ng'ombe. Kwa sababu hiyo manyasi kukauka haraka wakati wa ukame kuliko majani ya miti.

Gallery[hariri | hariri chanzo]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons ina media kuhusu:

Ili kupata maelezo kuhusu masanduku ya uanapwa ya spishi angalia: Wikipedia:WikiProject Mammals/Article templates/doc.