Mto Gilo

Ramani ya beseni la mto Sobat.

Mto Gilo ni mto unaopatikana katika Jimbo la Gambela, kusini-magharibi mwa Ethiopia. Mto huu hujulikana kwa majina tofauti kulingana na jamii za eneo hilo: jamii ya Gimira ya Dizu huita “Mene”, Gimira wa Chako huita “Owis”, huku walowezi wa Kiamhara na Kioromo wa mwanzoni mwa karne ya 20 wakiujua kama “Bako”.

Mto Gilo unaanzia katika Nyanda za juu za Ethiopia karibu na Mizan Teferi na hutiririka kuelekea magharibi, kupitia Ziwa Tata, hadi kuungana na Mto Pibor katika mpaka wa Ethiopia na Sudan. Baadaye maji yake huungana na Mto Sobat, kisha kuingia katika mfumo wa Mto Nile Nyeupe.

Mto huu unapita hasa katika eneo la Baro Salient, sehemu ya Ethiopia inayojitokeza kuelekea magharibi ndani ya Sudan. Bonde la mto Gilo lilichunguzwa kwa ajili ya madini ya dhahabu kabla ya Vita vya Pili vya Dunia na pia katika miaka ya 1950, lakini hazikupatikana akiba za kutosha kwa uchimbaji wa kibiashara.

Kwa mujibu wa mtafiti Burchard Heinrich Jessen, ambaye alishiriki katika msafara wa W.N. McMillan mwaka 1904, Mto Gilo ulikadiriwa kuwa na urefu wa takribani maili 200. Wakati wa mafuriko, upana wake hufikia yadi 80 hadi 100 na kina chake ni takribani futi 20.

Jessen pia alibainisha kuwa mto huo una samaki wengi sana, jambo linalovutia mamba wengi wakubwa, lakini viboko (hippopotamus) hawapo kwa wingi katika mto huo, tofauti na mito mingine ya eneo hilo.

Tazama pia

• Orodha ya mito ya Ethiopia

Marejeo

Makala hii kuhusu maeneo ya Ethiopia bado ni mbegu. Je unajua kitu kuhusu Mto Gilo kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.