Maraki

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Jump to navigation Jump to search
Maraki (Beta Ursae Majoris, Merak)[1]
Dubu Mkubwa UMa.png
Kundinyota Dubu Mkubwa (Ursa Major)
Mwangaza unaonekana 2.37
Kundi la spektra A1 V
Paralaksi (mas) 40.9
Umbali (miaka ya nuru) 79.7
Mwangaza halisi +0.61
Masi M☉ 2.7
Nusukipenyo R☉ 3
Mng’aro L☉ 63
Jotoridi usoni wa nyota (K) 9377
Majina mbadala Mirak, 48 Ursae Majoris, BD+57°1302, FK5 416, GC 15145, HD 95418, HIP 53910, HR 4295, PPM 32912, SAO 27876


Maraki (lat. & ing. Merak pia β Beta Ursae Majoris, kifupi Beta UMa, β UMa) ni kati ya nyota angavu za kundinyota ya Dubu Mkubwa (Ursa Major).

Jina[hariri | hariri chanzo]

Maraki inayomaanisha "kiuno" (cha dubu) ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. [2]. Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaosema المراق al-maraq inayomaanisha "kiuno" (cha Dubu Mkubwa). Hivyo walitafsiri maelezo ya Ptolemaio katika Almagesti aliyeandika "(nyota) iliyo kiunoni"[3]

Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa tahajia ya "Merak" [4].

Beta Ursae Majoris ni jina la Bayer ingawa ni nyota angavu ya tano katika Dubu Mkubwa na Beta ni herufi ya pili katika Alfabeti ya Kigiriki basi Maraki ingepaswa kuitwa Epsilon. Ni mfano tena ya kwamba Bayer mara nyingi hakufuata mwangaza kikamilifu.

Tabia[hariri | hariri chanzo]

Maraki iko kwa umbali wa miaka ya nuru karibu 80 kutoka Jua letu. Mwangaza unaoonekana ni mag 2.37.

Vipimo vya spektra vinaonyesha ya kwamba iko kwenye safu kuu ya nyota ikipangwa katika kundi la spektra A1 V.

Merak ni nyota nusu-jitu jeupe yenye masi mara 2.6, kipenyo mara 3 na mng’aro mara 70 ya Jua letu. Jotoridi kwenye uso wa nyota iko takriban nyuzi 9500 °K. Nyota hii ni geugeu kidogo, mwangaza wake unacheza kwa kiwango cha mag 0.05.

Kielekezo cha Nyota ya Ncha ya Kaskazini[hariri | hariri chanzo]

Kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia nyota hii ni moja kati ya mbili zinazosaidia kukuta Kutubu (Polaris) ambayo ni nyota ya ncha ya kaskazini. Mtazamaji anaweza kufuata mstari wa kudhaniwa kati ya Dhahari ya Dubu (α UMa) na Maraki na atakuta nyota ya Kutubu kwa kuongeza umbali kati ya α UMa na β UMa mara tano.

Tanbihi[hariri | hariri chanzo]

  1. vipimo kufuatana na Lyubimkov, Leonid S.; et al. (February 2010)
  2. ling. Knappert 1993
  3. Tooner (1984), Almagest , uk 342 na Heiberg (1903) uk.40
  4. Naming Stars, tovuti ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia (Ukia), iliangaliwa Novemba 2017

Viungo vya Nje[hariri | hariri chanzo]


Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  • Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 437 (online kwenye archive.org)
  • Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7, ISSN 1031-2331
  • Ptolemy's Almagest, translated and annotated by G.J. Toomer, London 1984, ISBN 0-7156-1588-2 online hapa
  • J.L. Heiberg: Claudii Ptolemaei opera quae extant omnia Vol. I, Syntaxis Mathematica, Pars II libros VII-XIII continens; Leipzig, Teubner 1903 (Maandiko yote yaliyopo ya Klaudio Ptolemaio)