Hepatitisi B

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Hepatitisi B
Mwainisho na taarifa za nje
ICD-10 B16.,
B18.0-B18.1
ICD-9 070.2-070.3
OMIM 610424
DiseasesDB 5765
MedlinePlus 000279
eMedicine med/992 ped/978
MeSH D006509

Hepatitisi B ni ugonjwa wa kuambukiza unaosababishwa na virusi vya hepatitis B vinavyoathiri ini. Virusi hivi vinaweza kusababisha maambukizi makali na ya muda mrefu. Watu wengi hawana dalili katika maambukizi ya kwanza. Wengine huanza kuugua haraka kwa kutapika, ngozi ya manjano, kuhisi uchovu, mkojo wenye weusi na maumivu ya fumbatio.[1] Mara nyingi dalili hizi hudumu kwa majuma machache na ni nadra maambukizi ya kwanza yasababishe kifo.[1][2] Inaweza kuchukua siku 30 hadi 180 kabla ya dalili kutokea.[1] Kwa wanaoambukizwa wakati wa kuzaliwa asilimia 90 hupata ugonjwa wa muda mrefu hepatitis B ilhali chini ya asilimia 10 ya wanaoambukizwa baada ya umri wa miaka mitano hupona.[3] Wengi wa walio na ugonjwa wa muda mrefu hawana dalili; hata hivyo, sirosisi na saratani ya ini unaweza kutokea.[4] Matatizo haya husababisha vifo vya asilimia 15 hadi 25 ya walio na ugonjwa wa muda mrefu.[1]

Kisababishi na utambuzi[hariri | hariri chanzo]

Virusi hivi huenezwa kwa kutangamana na damu au viowevu vya mwili vinavyoambukiza. Wakati wa kuzaliwani au kutokana na kutangamana na watu wengine utotoni ndiyo njia kuu zaidi ya kuambukiza hepatitisi B katika maeneo ambapo ugonjwa huu ni hupatikana sana. Katika maeneo ambapo ugonjwa huu ni nadra utumiaji wa sindano za mishipani na ngono ndizo njia kuu zaidi za kuambukiza.[1] Visababishi vingine vya hatari vinajumuisha: kufanya kazi katika kituo cha afya, ubadilishaji wa damu, dialisisi, kuishi na mtu aliyeambukizwa, kusafiri katika nchi ambapo maambukizi ni mengi, na kuishi katika taasisi.[1][3] Kupiga chale na tiba sindano vilisababisha visa vingi katika miaka ya 1980; hata hivyo, hii imepungua kwa kuongezeka kwa utasa.[5] Virusi hepatitis B hivi haviwezi kuenezwa kwa kushikana mikono, kutumia vyombo sawa vya kula, kubusu, kukumbatia, kukohoa, kupiga chafya, au kunyonyesha.[3] Maambukizi haya yanaweza kutambuliwa siku 30 hadi 60 baada ya mtangamano. Utambuzi hasa ni kwa kupima damu kwa sehemu za virusi na kwa antibodi dhidi ya virusi hivyo.[1] Ni mojawapo ya virusi vitano vinavyojulikana vya hepatitisi: A, B, C, D, na E.

Uzuiaji na matibabu[hariri | hariri chanzo]

Maambukizi haya yameweza kuzuiwa kwa uchanjaji tangu 1982.[6][1] Uchanjaji umependekezwa na Shirika la Afya Duniani katika siku ya kwanza ya maisha ikiwezekana. Dozi mbili au tatu zaidi zinahitajika baadaye kwa matokeo bora. Chanjo hii hufaulu kwa hadi takribani asilimia 95.[1] Takribani nchi 180 zilitoa chanjo hiyo kama sehemu ya programu za kitaifa kufikia mwaka wa 2006.[7] Pia imependekezwa kuwa damu yote ichunguzwe hepatitisi B kabla ya kumwekea mtu na kondomu zitumiwe kuzuia maambukizi. Katika maambukizi ya kwanza, utunzaji unalingana na dalili alizo nazo mtu huyo. kwa wale wanaopata ugonjwa wa muda mrefu dawa zinazodhibiti virusi kama vile tenofovir au interferon zinaweza kusaidia, hata hivyo, dawa hizi ni ghali. Ubadilishaji wa ini hutumiwa wakati mwingine kwa sirosisi.[1]

Epidemiolojia[hariri | hariri chanzo]

Takribani thuluthi moja ya watu duniani wameweza kuambukizwa wakati mmoja maishani mwao, wakiwemo milioni 240  hadi milioni 350  walio na maambukizi ya muda mrefu.[8][1] Zaidi ya watu 750,000 hufariki kutokana na hepatitisi B kila mwaka.[1] Ugonjwa huu sasa ni kupatikana sana katika Mashariki mwa Asia na Maeneo ya chini ya Sahara ya Afrika ambapo kati ya asilimia 5 na 10 ya watu wazima wana ugonjwa wa muda mrefu. Viwango kule Uropa na Amerika Kaskazini ni chini ya asilimia 1.[1] Mwanzoni ulijulikana kama hepatitisi ya seramu.[9] Utafiti unatafuta kutengeneza vyakula vilivyo na dawa ya chanjo ya hepatitisi B (HBV) .[10] Ugonjwa huu unaweza kuathiri sokwe wakuu wengine pia.[11]

Marejeleo[hariri | hariri chanzo]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 Hepatitis B Fact sheet N°204 (July 2014). Iliwekwa mnamo 4 November 2014.
  2. (2008) Rubin's Pathology : clinicopathologic foundations of medicine ; [includes access to online text, cases, images, and audio review questions!], 5. ed., Philadelphia [u.a.]: Wolters Kluwer/Lippincott Williams &Wilkins, 638. ISBN 9780781795166. 
  3. 3.0 3.1 3.2 Hepatitis B FAQs for the Public — Transmission. U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Iliwekwa mnamo 2011-11-29.
  4. Chang MH (June 2007). "Hepatitis B virus infection". Semin Fetal Neonatal Med 12 (3): 160–167. doi:10.1016/j.siny.2007.01.013 . PMID 17336170 .
  5. Thomas HC (2013). Viral Hepatitis, 4th ed., Hoboken: Wiley, 83. ISBN 9781118637302. 
  6. Pungpapong S, Kim WR, Poterucha JJ (2007). "Natural History of Hepatitis B Virus Infection: an Update for Clinicians". Mayo Clinic Proceedings 82 (8): 967–975. doi:10.4065/82.8.967 . PMID 17673066 .
  7. Williams R (2006). "Global challenges in liver disease". Hepatology (Baltimore, Md.) 44 (3): 521–526. doi:10.1002/hep.21347 . PMID 16941687 .
  8. Schilsky ML (2013). "Hepatitis B "360"". Transplantation Proceedings 45 (3): 982–985. doi:10.1016/j.transproceed.2013.02.099 . PMID 23622604 .
  9. Barker LF, Shulman NR, Murray R, Hirschman RJ, Ratner F, Diefenbach WC, Geller HM (1996). "Transmission of serum hepatitis. 1970". Journal of the American Medical Association 276 (10): 841–844. doi:10.1001/jama.276.10.841 . PMID 8769597 .
  10. (2002) Production of Therapeutic Proteins in Plants, 4. ISBN 9781601072542. Retrieved on 25 November 2014. 
  11. (2013) Vaccines, 6th ed., [Edinburgh]: Elsevier/Saunders, 208. ISBN 9781455700905.