Hidrokaboni

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Molekuli ya methani ambayo ni hidrokabni aina ya alkani

Hidrokaboni ni aina mbalimbali za kampaundi ogania za kikemia zinazojengwa kwa atomi za hidrojeni na kaboni pekee.

Kiasili zinapatika hasa katika mafuta ya petroliamu iliyotokea kutokana na mchakato wa kuoza kwa mimea na mata ogania yenye kaboni na hidrojeni nyingi. Hidrokaboni haziwezi kuingia katika mmenyuko wa kikemia na maji.

Hidrokaboni ni chanzo muhimu cha nishati kwa binadamu duniani; petroli na diseli ni mchanganyiko wa aina za hidrokaboni.

Vikundi vya hidrokaboni[hariri | hariri chanzo]

Hidrokaboni hupangwa katika vikundi 5.

Alkani[hariri | hariri chanzo]

Makala kuu ya: Alkane

Alkani ni hidrokaboni za kimsingi. Fomula yao ni CnH2n+2.

Jina la alkani Fomula
Methani CH4
Ethani C2H6
Propani C3H8
Butani C4H10
Pentani C5H12
Hexani C6H14
Heptani C7H16
Oktani C8H18
Nonani C9H20
Decane C10H22

Alkeni[hariri | hariri chanzo]

Alkeni hufanana na alkani. Lakini zina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni. Fomula yao ni CnH2n.

Jina la alkeni Fomula
Etheni C2H4
Propeni C3H6
Buteni C4H8
Penteni C5H10
Hexeni C6H12
Hepteni C7H14
Okteni C8H16
Noneni C9H18
Deseni C10H20


Alkini[hariri | hariri chanzo]

Makala kuu ya: Alkyne

Alkynes have a carbon to carbon triple bond. CnH2n-2 is their general formula.

Alkyne Name Formula
Ethyne C2H2
Propyne C3H4
Butyne C4H6
Pentyne C5H8
Hexyne C6H10
Heptyne C7H12
Octyne C8H14
Nonyne C9H16
Decyne C10H18


Sikloalkani[hariri | hariri chanzo]

Makala kuu ya: Sikloalkani

Sikloalkani ni isomeri za alkeni. Fomula yao ni pia (CnH2n) lakini hazina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.

Jina la Sikloalkani Fomula
Siklopropani C3H6
Siklobutani C4H8
Siklopentani C5H10
Siklohexani C6H12
Sikloheptani C7H14
Sikloctani C8H16
Siklononani C9H18
Siklodekani C10H20


Alkadini[hariri | hariri chanzo]

Makala kuu ya: Alkadini

Alkadini zina muungo jozi mbili kati ya kaboni na kaboni. Fomula ni CnH2n-2. Hizi ni isomeri za Alkini.

Hidrokaboni aromatiki[hariri | hariri chanzo]

Hidrokaboni aromatiki ni molekuli ogania yenye umbo la mviringo tambarare. Fomula yao ni CnH2n-6 na "n" ni sawa na kubwa kubwa kuliko 6.