Euphrase Kezilahabi
Euphrase Kezilahabi (Namagondo, Ukerewe, 13 Aprili 1944 - Dar es Salaam, 9 Januari 2020) alikuwa mwandishi mashuhuri kutoka nchini Tanzania. Lugha yake ya kwanza ilikuwa Kikerewe lakini aliandika hasa kwa Kiswahili ambacho amekipanua kwa kutumia mitindo ya lugha yake ya asili[1].
Maisha
Euphrase Kezilahabi alizaliwa katika kisiwa Ukerewe kilichopo ndani ya Ziwa Viktoria. Baba yake Vincent Tilibuzya alikuwa msimamizi wa kijiji na Euphrase alikuwa na ndugu 10 yaani wavulana 5 na wasichana 5. Alisoma shule ya msingi ya Nakasayenge halafu tangu 1957 Seminari ya Mt. Maria Nyegezi aliyomaliza mwaka 1966. [2]
Mwaka 1967 alijiandikisha kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam akasoma ualimu na fasihi hadi digrii ya B.A. katika mwaka 1970. Mwaka uleule 1970 akawa mwalimu wa shule ya sekondari Mzumbe (mkoa wa Morogoro) halafu kwenye shule ya sekondari ya Mkwawa (Iringa).
Mwaka 1971 alirudi chuoni Dar es Salaam akawa mhadhiri msaidizi wa chuo alipoandika pia tasinifu ya M.A. kuhusu riwaya za Shaaban Robert, tangu 1974 mhadhiri kamili na 1978 mhadhiri mwandamizi. Akaendelea na masomo ya Ph.D. huko Marekani kwenye Chuo Kikuu cha Wisconsin Madison alipotoa tasnifu yake mwaka 1985 kuhusu "African Philosophy and the Problem of Literary Interpretation". Mwaka 2012 alikuwa profesa wa lugha za Kiafrika kwenye Chuo Kikuu cha Botswana.
Mwaka 2020 aliaga dunia akiwa jijini Dar es Salaam baada ya kuugua kwa muda mrefu[3].
Maandiko
Baadhi ya maandiko yake ni:
Riwaya:
- Rosa Mistika (1971)
- Kichwamaji (1974)
- Dunia Uwanja wa Fujo (1975)[4]
- Gamba la Nyoka (1979)
- Nagona (1987/1990)
- Mzingile (1991)
Mashairi:
- Kichomi (1974)
- Karibu Ndani (1988)
- Dhifa (hakijatolewa bado)
Tamthiliya:
- Kaptula la Marx (1978/1999)
Marejeo
- ↑ Euphrase Kezilahabi, Dunia Uwanja wa Fujo, APE, Dar es Salaam 2023, ISBN 978-9976-587-04-3, uk. iii-xviii
- ↑ Noronha analeta habari kuhusu maisha yake tangu utotoni hadi kuwa mhadhiri, mengine katika "profile" (taz. chini)
- ↑ Profesa Euphrase Kezilahabi: Mwandishi nguli wa vitabu nchini Tanzania aaga dunia baada ya kuugua kwa muda mrefu, tovuti ya BBC Kiswahili, tar. 9 Januari 2020, iliagaliwa Februari 2020
- ↑ Euphrase Kezilahabi, Dunia Uwanja wa Fujo, APE, Dar es Salaam 2023, ISBN 978-9976-587-04-3
Viungo vya Nje
- Euphrase Kezilahabi kwenye Britannica online
- [http://www.swahili-literatur.at/nacherzaehlungen/rosamistika.pdf Lourenco Noronha, Euphrase Kezilahabi 1971 Rosa Mistika (kwa lugha ya Kijerumani), Taasisi ya Taaluma ya Bara la Afrika, Chuo Kikuu cha Vienna, Mei 2009 (iliangaliwa Januari 2013)
 |
Makala hii kuhusu mwandishi fulani bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Euphrase Kezilahabi kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |