Haki za binadamu nchini Uganda

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Uganda
Coat of arms of the Republic of Uganda.svg

Makala hii imepangwa kwa mfululizo:
Siasa na serikali ya
Uganda



Nchi zingine · Atlasi

Uganda inaendelea kuwa na ugumu katika kuendeleza heshima kwa haki za binadamu katika masuala ya mateso, kuwalazimu watoto wafanye kazi, na uhuru. Kuna jumla ya mashirika kumi na tatu ya 'usalama' katika serikali ya Museveni, baadhi yao yanawajibika moja kwa moja kwa Rais na hayana msingi wa kikatiba lakini yalibuniwa kutokana na Sheria ya Bunge. Mashirika haya kuwatesa wapinzani wa serikali, huwateka watu nyara, kupotea, mauaji yasiyo halali na mateso na hutenda yakijitegemea, yakitegemeana na mashirika mengine, na kwa kushirikiana na Polisi wa Uganda.

Mashirika haya pia hudhulumu uhuru wa vyombo vya habari na upinzani rasmi wa bunge.

Migogoro katika Kaskazini[hariri | hariri chanzo]

Mgogoro wa kaskazini mwa nchi kati ya Uganda People's Defence Force (UPDF) na Lord's Resistance Army (LRA) imeharibu uchumi, kupunguza maendeleo ya maeneo yaliyoathirika na umeleta ukiukaji kwa wingi wa haki za binadamu. Tangu Yoweri Museveni awe rais mwaka 1986, jumla ya Waganda milioni 2 wameyakimbia makazi yao [1] na makumi ya maelfu wameuawa. Wastani wa watoto 20,000 wametekwa nyara na LRA kwa matumizi yao kama askari watoto na watumwa tangu 1987. Kuepuka kutekwa nyara, maelfu ya watoto huacha vijiji vyao kila usiku kwa kujificha katika misitu, hospitali, na makanisa. Katika tukio ovu zaidi katika historia ya vita, zaidi ya raia 330 waliuawa na LRA katika kambi ya wasio makazi Barlonyo mwezi Februari 2004.

Mateso ya Mashoga[hariri | hariri chanzo]

Mnamo Oktoba 2009, mswada mara ulifikishwa katika Bunge la Uganda unaoitwa "Anti-Homosexuality Bill 2009" unaotoa wito kwa adhabu kali zaidi kwa mashoga, hadi na pamoja na adhabu ya kifo.[2] Sheria hii pia inahitaji kwamba raia yeyote ambaye anamshuku mtu mwingine kuwa shoga, anahitajika aripoti shoga huyo kwa polisi, au wao pia anaweza kupokea faini au kufungwa gerezani.[3] Mapendekezo ya mswada huo unaendelea hata kuwakataza makabaila kutoka kukodisha nyumba kwa mashoga wanaojulikana, na kupiga marufuku majadiliano ya umma kuhusu ushoga.[4]

Dhuluma na vikosi vya walinda usalama nchini Uganda[hariri | hariri chanzo]

Wakala wa usalama wa Uganda wamekuwa wakihusishwa na mateso ya haramu na ufungo haramu wa washukiwa, pamoja na waasi wa LRA na wateteaji wao. Mbinu za utesaji ni kama kuwafunga washukiwa kwa mbinu ya 'kandoya' (mikono na miguu hufungwa nyume ya mheshimiwa) kutumia kamba kutoka dari, kali na kumpiga mateke, na kushikisha waya za stima katika sehemu zake nyeti.

Tarehe 14 Juni [2003] maafisa wa [Violent Crime Unit crack Green] walimkamata Nsangi Murisidi, wenye umri wa miaka 29, juu ya mashtaka kwamba alikuwa amewezesha marafiki kutenda wizi na kwa madai ya umiliki wa bunduki. Jamaa walijaribu kumtembelea kizuizini bila mafanikio. Tarehe 18 Juni wakili aliyekuwa akiwakilisha familia alipokea uthibitisho wa kifo chake kizuizini akiwa katika makao makuu ya VCCU huko Kireka, kitongoji cha Kampala. Cheti cha kifo kilithabitisha sababu ya kifo kuwa upungufu wa maji na damu, kutoka damu katika ubongo na kuchomwa kwenye makalio. Mwili pia majeraha 14 makuu. Mnamo Oktoba Waziri wa Mambo ya Ndani aliarifu kuwa uchaguzi ulikuwa umeamrishwa, lakini hatimaye hakuna maendeleo yaliyoripotiwa. Source: Amnesty International, Taarifa ya Mwaka 2004

Vyombo vya serikali vilivyoshtakiwa kwa mateso ni pamoja na UPDF's Chieftancy ya Military Intelligence (CMI), Internal Security Organisation (ISO), Violent Crime Crack Unit (VCCU) na mashirika ya dharula kama vile Joint Anti-Terrorist Task Force (JATF.) Mwezi Oktoba Uganda katika Tume ya Haki za Binadamu (UHRC), ambayo hupokea sehemu ndogo ya malalamiko ya ukiukwaji wa haki za binadamu halisi, ilikuta kuwa mateso yaliendelea kuwa mazoezi yaliyoenea miongoni mwa mashirika ya usalama nchini Uganda.

Uhuru wa kisiasa[hariri | hariri chanzo]

Mwezi Aprili 2005, wabunge wawili wa upinzani walikamatwa kwa mashtaka ya kisiasa. [2] Ronald Reagan Okumu na Michael Nyeko Ocula wametoka kutoka Forum for Democratic Change ,harakati iliyoaminika kuwa tisho kuu kwa uteuzi wa Rais Yoweri Museveni mwaka 2006.

Uhuru wa vyombo vya habari[hariri | hariri chanzo]

Kama vile katika nchi nyingi za Afrika, vyombo vya serikali vimeendelea kupinga uhuru wa vyombo vya habari nchini Uganda.

Mwishoni mwa mwaka 2002, gazeti la Monitor lilikuwa limefungwa kwa muda na jeshi la polisi. Waandishi wa habari kutoka jarida waliendelea kushambuliwa mwaka 2004, wawili ambao waliitwa hadharani kama "washirika wa ugomvi" na msemaji wa UPDF.

Mwezi Februari 2004, Mahakama Kuu ilitawala kosa la "uchapishaji wa habari za uongo" kuwa utupu na dhidi ya katiba. [3]

Habari ya Uganda imepimwa kama 'huru kiasi' na Freedom House ,shirika linalojitegemea kufuatilia ya uhuru wa habari duniani kote. Katika Press Freedom Survey 2005, Uganda lilipimwa kama nchi ya 13 yenye habari huru kati ya nchi 48 katika Afrika kusini mwa Sahara .[4]

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. [1] An Amnesty International article discusses a 2008 mkataba kati ya serikali na LRA kujaribu viongozi wa LRA kwa uhalifu wao.
  2. "walawiti uso adhabu ya kifo", 25 Oktoba 2009
  3. "Uganda ANSER Mpya Anti-Gay Sheria", 25 Oktoba 2009
  4. "US slams Uganda's new anti-gay muswada", 25 Oktoba 2009

Angalia Pia[hariri | hariri chanzo]

Viungo vya nje[hariri | hariri chanzo]