Vulgata

Vulgata (kwa Kilatini ya umati yaani ya kawaida) ni tafsiri maarufu zaidi ya Biblia ya Kikristo katika lugha ya Kilatini. Ilitolewa kuanzia mwaka 382 hadi 405 na Hieronimo kwa agizo la Papa Damaso I ili ichukue nafasi ya tafsiri mbalimbali zilizotangulia ambazo hazikuridhisha.

Kuanzia karne ya 8 hadi ya 9 ilikuwa Biblia ya kawaida katika maeneo yaliyokuwa chini ya Kanisa Katoliki ikitazamwa kuwa toleo pekee lililostahili kutumiwa.

Matengenezo ya Kiprotestanti yalichukua jukumu la kusambaza Biblia katika tafsiri ya lugha yoyote yakitegemea nakala za zamani katika lugha zake asili, yaani Kiebrania, Kiaramu na Kigiriki. Lakini nakala zilizojulikana wakati ule hazikuwa za zamani kuliko zile alizozitumia Hieronimo kutengenezea Vulgata; kinyume chake zilikuwa na makosa mengi ambayo yakaja kurekebishwa hasa katika karne ya 20 kutokana na maendeleo ya utaalamu.

Upande wa Kanisa Katoliki Mtaguso wa Trento ulitangaza Vulgata kuwa tafsiri rasmi ya Biblia na kuwa haina makosa upande wa imani na maadili. Tamko hilo halikuwa na maana ya kuwa tafsiri hiyo haiwezi kuboreshwa.

Kwa kuwa mtaguso huo ulisisitiza kuwa "toleo la kale la Vulgata, lililokubaliwa na Kanisa lenyewe kwa kulitumia tangu karne nyingi, linatakiwa kutazamwa toleo rasmi kwa usomaji wa hadhara, mabishano, mahubiri na ufafanuzi" ikawa desturi kwa Wakatoliki kutoa tafsiri rasmi katika lugha mbalimbali kutokana na Vulgata badala ya kutumia lugha asili. Hivyo Wakatoliki walijikuta wanatumia tafsiri zinazolingana na nakala ya kale zaidi kuliko tafsiri za Waprotestanti, ingawa hao wa pili walikuwa na utaalamu mkubwa zaidi.

Mwaka 1943 Papa Pius XII alihimiza Wakatoliki kutoa tafsiri mpya kutoka lugha hizo asili, kama zile zilizofanywa na Wakristo wengine tangu zamani.

Mtaguso wa Pili wa Vatikani uliamua tafsiri hiyo iangaliwe upya na tangu mwaka 1979 "Nova Vulgata" (yaani Vulgata Mpya) imetolewa kama tafsiri rasmi ya Kilatini kwa Kanisa Katoliki lote ambayo iongoze katika kutafsiri katika lugha nyingine kutoka zile asili.

Viungo vya nje

The Clementine Vulgate, searchable Ilihifadhiwa 10 Juni 2018 kwenye Wayback Machine. – Toleo la mwaka 2005 la Michael Tweedale na wenzake. Halina Deuterokanoni.
Biblia Vulgata Stuttgart edition Ilihifadhiwa 10 Aprili 2021 kwenye Wayback Machine., pamoja na tafsiri za Douay-Rheims na King James
Stuttgart Vulgate, pamoja na tafsiri za Douay-Rheims, Zaburi za Kigalikani na kitabu kizima cha Danieli
Stuttgart Vulgate with Apocrypha, lakini pasipo Zaburi 151 na Laodiceans
Nova Vulgata, katika tovuti ya Vatikani
Timeline of Jerome's translations Ilihifadhiwa 18 Julai 2011 kwenye Wayback Machine.
Treasures in Full: Gutenberg Bible Ilihifadhiwa 10 Oktoba 2013 kwenye Wayback Machine. Matoleo pepe kamili ya Biblia mbili za Gutenberg katika British Library
Codex Gigas — Official Codex Gigas site at the National Library of Sweden. Complete digitized manuscript.
Quattuor Evangeliorum Consonantia Ilihifadhiwa 12 Novemba 2013 kwenye Wayback Machine. – The Latin harmony of the Gospels (1)
Quattuor Evangeliorum Consonantia Ilihifadhiwa 12 Novemba 2013 kwenye Wayback Machine. – The Latin harmony of the Gospels (2)
Free audio recording of Psalm 22(23) from the juxta Hebraicum psalter by Librivox
Latin Vulgate Project with Douay-Rheims version
Biblia Sacra Vulgata – Novum Testamentum Latine (Latin)
Learn Bible Latin reading the Vulgate from lesson 1
SacredBible.org the Clementine Vulgate in the 1861 Vercellone, 1914 Hetzenauer, and 1822 Leander van Ess editions.
Greek Latin Audio downloadable audio files of almost the entire New Testatment Vulgate

Makala hii kuhusu mambo ya Biblia bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Vulgata kama historia yake au athari wake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.