1 Ceres

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
1 Ceres ilivyopigwa picha na darubini ya Hubble

1 Ceres ni sayari kibete ndogo inayojulikana katika mfumo wa jua letu na sayari kibete ya pekee iliyoko ndani ya ukanda wa asteroidi.

Uvumbuzi na jina[hariri | hariri chanzo]

Ilivumbuliwa 1 Januari 1801 na Giuseppe Piazzi[1] aliyeiona kama sayari kamili. Piazzi aliteua jina lake kutokana na mungu wa Kiroma wa kike Ceres aliyehusika na mambo ya ustawi wa mimea hasa ya kilimo, mavuno na upendo wa kimama. Katika mwendo wa karne ya 19 magimba mengi mengine yalivumbuliwa hasa katika ukanda kati ya Mrihi na Mshtarii kwa hiyo wanaastronomia walipatana kutumia majina kama asteroidi au pia planetoidi kwa ajili ya magimba yale madogo. Kwa ajili asteroidi hizi ilikuwa kawaida kuweka namba mbele ya jina lenyewe na Ceres iliyokuwa asteroidi ya kwanza iliyovumbuliwa ilipata namba "1" hivyo jina lake likawa "1 Ceres".

Miaka 200 baada ya uvumbuzi wake 1 Ceres ilipangwa katika jamii ya sayari kibete lakini hadi wakati ule ilitazamiwa kama asteroidi kubwa.

Tabia[hariri | hariri chanzo]

Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamsha katika kundi la sayari kibete ni ya kwamba inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Hii inasababishwa na masi yake inayosababisha graviti ya kutosha ya kusawazisha umbo lake kuelekea tufe tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali yasiyofuata muundo maalumu.

Haing'ai sana maana pamoja ya umbali wake uso wake unakosa tabia ya kuakisisha nuru ya kotosha ili kuonekana bila msaada wa darubini. [2]

Tarehe 27 Septemba 2007 NASA ilirusha chombo cha angani Dawn Mission kwa shabaha ya kukaribia 1 Ceres pamoja na asteroidi kubwa ya 4 Vesta.


Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. Piazzi, Giuseppe (1801). Risultati delle osservazioni della nuova Stella scoperta il dì 1 gennajo all'Osservatorio Reale di Palermo (in Italian). 
  2. Ceres at Solarviews.com