Nenda kwa yaliyomo

Ellen Wilkinson

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Wilkinson mnamo 1924

Ellen Cicely Wilkinson (8 Oktoba 1891 – 6 Februari 1947) alikuwa mwanasiasa wa Chama cha Labour cha Uingereza ambaye alihudumu kama Waziri wa Elimu kuanzia Julai 1945 hadi kifo chake.

Mapema katika kazi yake, akiwa Mbunge wa Jarrow, alijulikana kitaifa alipochukua jukumu kubwa katika Maandamano ya Jarrow ya mwaka 1936, ambapo watu wasio na ajira wa mji huo walitembea hadi London ili kuwasilisha ombi la haki ya kufanya kazi. Ingawa maandamano hayo hayakufanikiwa wakati huo, yalitoa taswira muhimu ya miaka ya 1930 na kusaidia kuunda mitazamo baada ya Vita vya Pili vya Dunia kuhusu ukosefu wa ajira na haki ya kijamii.[1]

Whitworth Hall, jengo la Barabara ya Oxford la Chuo Kikuu cha Manchester

Tathmini na Urithi

[hariri | hariri chanzo]

Urefu mfupi wa Wilkinson na nywele zake nyekundu zilizojulikana, pamoja na misimamo yake ya kisiasa isiyo na msamaha, vilimpa majina ya utani kama “Chembe Inayowaka” na “Red Ellen”.[2] Akiwa na mavazi yenye rangi ang’avu na ya kisasa, pamoja na mtindo wa kujiamini, alikuwa rahisi kumtambua. Mwandishi mmoja wa rambirambi aliandika kwamba: “Popote kulipokuwa na vurugu kwa ajili ya jambo jema au hata linalokubalika kiasi, yule mwenye nywele nyekundu za uasi alikuwa akionekana akijitokeza katikati ya ghasia.”[3]

Katika miaka yake ya baadaye, mchanganyiko wa tamaa na uhalisia ulimfanya apunguze ukali wa msimamo wake wa awali wa Kimarx na kushirikiana zaidi ndani ya sera kuu za Chama cha Labour. Aliona demokrasia ya bunge kama njia bora zaidi ya kuleta maendeleo ya kijamii kuliko mbinu nyingine yoyote.[4] Hata hivyo, kama Vernon alivyoandika, “hakuwahi kupoteza uhuru wake wa fikra, na alitafuta madaraka si kwa kujitukuza binafsi, bali ili kuwasaidia wanyonge duniani.”[5]

Katika rambirambi zilizochangishwa baada ya kifo chake, mbunge wa zamani wa Conservative Thelma Cazalet-Keir alieleza utu wake: “Ellen Wilkinson alikuwa mbali sana na kuwa mtu wa kuchosha kadiri binadamu anavyoweza kuwa. Chochote alichofanya, popote alipokwenda, alileta msisimko na hamasa… na si kwa sababu tu ya nywele zake nyekundu na gauni lake la kijani.”[6]

Katika maisha yake ya kisiasa, Wilkinson alichangia mageuzi katika maeneo mbalimbali ya sera: haki ya kupiga kura kwa usawa kati ya wanawake na wanaume, mshahara sawa kwa watumishi wa umma wanawake, utoaji wa hifadhi za mashambulizi ya angani kwa wakazi wa mijini, na ulinzi wa haki za wakopaji wa mikopo ya malipo ya awamu.[7] Mhistoria David Kynaston alitaja mafanikio yake makubwa zaidi ya kiutendaji kuwa ni kuhakikisha utekelezaji wa ratiba ya kuongeza umri wa kuacha shule;[8] mrithi wake kama waziri wa elimu, George Tomlinson, alikumbuka jinsi alivyopigania kuepusha kuahirishwa kwa mageuzi hayo, na akionesha huzuni kuwa alifariki kabla ya tarehe iliyopangwa.[9]

Wakati mwingine alikosolewa kwa kushiriki katika masuala mengi mno. Mnamo Mei 1937, gazeti la North Mail lililalamika kwamba: “Bi Wilkinson anafanya kazi kwa mambo mengi kiasi cha kushindwa kulipa Jarrow haki inayostahili.”[10] Hata hivyo, kitabu chake The Town that was Murdered kilifunua mateso ya Jarrow na madhara makubwa zaidi ya ubepari usiodhibitiwa kwa jamii za wafanyakazi. Kama Harrison alivyoandika, kitabu hicho “kiliielimisha taifa.”

{{Quote box|width=350px|bgcolor=#E0E6F8|align=left|quote="Ellen Wilkinson alikuwa mfupi kwa kimo, lakini kulikuwa na nyakati ambapo aliwapita wenzake kwa uimara wa kusimamia kanuni alizoamini kuwa sahihi."|salign=left|source=Violet Markham, 9 Februari 1947

Wilkinson hakuwahi kuolewa, ingawa alikuwa na urafiki wa karibu na wanaume kadhaa. Mbali na uchumba wa awali na Walton Newbold, alikuwa na urafiki wa karibu na John Jagger kwa miaka mingi,[11] na mwanzoni mwa miaka ya 1930 alikuwa na uhusiano wa kimapenzi wa muda mfupi na Frank Horrabin. Mahusiano yake ya muda mrefu na Morrison yalianza alipokuwa mwanachama wa Fabian. Morrison alikuwa na usiri mkubwa kuhusu urafiki huu na hakumtaja Wilkinson katika wasifu wake wa mwaka 1960 licha ya ukaribu wao wa kisiasa. Vernon anaeleza kuwa uhusiano huo huenda ulikuwa “zaidi ya urafiki wa kawaida”, lakini kwa kuwa nyaraka zake binafsi ziliharibiwa baada ya kifo chake na Morrison alibaki kimya, asili na kiwango kamili cha urafiki wao hakijulikani.[12] Mbunge wa Labour Rachel Reeves alibainisha kuwa historia zao binafsi zilionyesha mitazamo tofauti, lakini alinukuu kumbukumbu ya waziri wa vita P. J. Grigg kama ishara ya urafiki uliopita mipaka ya kawaida.[13]

Bango katika Shule ya Ellen Wilkinson, Acton, London

Mnamo 25 Januari 1941, Wilkinson alipewa hadhi ya raia huru wa mji wa Jarrow, na mnamo Mei 1946, alitunukiwa shahada ya heshima ya udaktari na Chuo Kikuu cha Manchester. Jina lake limepewa heshima katika The Ellen Wilkinson School for Girls huko Ealing, magharibi mwa London,[14] katika Shule ya Msingi na Kituo cha Watoto cha Ellen Wilkinson huko Newham, mashariki mwa London,[15] na katika Mtaa wa Ellen Wilkinson, mradi wa makazi wa miaka ya 1950 wa Felling Urban District Council huko Wardley, sehemu ya zamani ya jimbo lake la Jarrow, sasa ndani ya Gateshead Metropolitan Borough.

Aidha, Shule ya Ellen Wilkinson High School mjini Ardwick, ambayo ilijumuisha shule aliyosoma Wilkinson, ilibeba jina lake kwa miaka mingi kabla ya kufungwa mwaka 2000.[1][16] Jengo la Ellen Wilkinson katika kampasi ya Chuo Kikuu cha Manchester lina hifadhi sehemu za Taasisi ya Elimu ya Manchester na idara nyingine.[17]

Blue plaque inaonyesha eneo alipozaliwa Wilkinson katika 41 Coral Street,[18] na nyingine katika ua mkuu wa majengo ya zamani ya chuo kikuu, inaonyesha kuwa alisoma hapo kuanzia mwaka 1910 hadi 1913.[19]

Mnamo Oktoba 2015, Wilkinson aliwekwa kwenye orodha ya watu sita walioteuliwa na jopo la Ukumbi wa Jiji la Manchester kuwania kuwa sanamu ya kwanza ya mwanamke mjini humo baada ya zaidi ya karne moja.[20] Oktoba 2016, alichaguliwa kupitia kura ya wananchi kuwa sanamu ya kwanza ya mwanamke mjini Middlesbrough.[21]

Jina na picha yake, pamoja na zile za watetezi wengine 58 wa haki ya kupiga kura kwa wanawake, zimechongwa kwenye plinth ya sanamu ya Millicent Fawcett katika Parliament Square, London, iliyofunuliwa Aprili 2018.[22]

Ellen Wilkinson aliwahi kujumuishwa kwenye orodha fupi ya WoManchester Statue mwaka 2015, ingawa Emmeline Pankhurst ndiye aliyeshinda kura. Kitabu First in the Fight kinamtolea sura moja ya kumbukumbu pamoja na wanawake wengine kumi na tisa waliopendekezwa kwa heshima ya sanamu hiyo.[23]

Mnamo 2024, Chancellor wa Hazina ya Taifa kutoka Labour, Rachel Reeves, ambaye awali alisema kuwa sanaa yote katika No 11 itakuwa ni ya wasanii wanawake au yenye mada za wanawake, alibadilisha picha ya aliyekuwa chancellor Nigel Lawson katika ofisi yake na kuweka picha ya Wilkinson.[24]

Vitabu vya Ellen Wilkinson

[hariri | hariri chanzo]
  • Historia ya Wafanyakazi kuhusu Mgomo Mkuu. London: Plebs League. 1927. OCLC 1300135. Kimeandikwa kwa ushirikiano na Frank Horrabin na Raymond Postgate.
  • Clash (Riwaya). London: George G. Harrap. 1929. OCLC 867888837.
  • Wachunguze Wanasiasa. London: P. Allen. 1931. OCLC 565308651.
  • The Division Bell Mystery. London: George G. Harrap. 1932. OCLC 504369261.
  • Hofu Nchini Ujerumani. London: Kamati ya Uingereza kwa Ajili ya Kuwasaidia Waathirika wa Ufasisti wa Kijerumani. 1933. OCLC 35834826.
  • Kwa Nini Ufasisti?. London: Selwyn and Blount. 1934. OCLC 249889269. Kimeandikwa kwa ushirikiano na Edward Conze
  • Kwa Nini Vita?: Mwongozo kwa Wale Watakaoshiriki katika Vita vya Pili vya Dunia. London: N.C.L.C. 1935. OCLC 231870528. Kimeandikwa kwa ushirikiano na Edward Conze
  • Mji Uliochinjwa. London: Victor Gollancz. 1939. OCLC 1423543.
  • Mpango wa Amani: Jinsi Watu Wanavyoweza Kushinda Amani. London: Chama cha Labour. 1945.


Marejeo

[hariri | hariri chanzo]
  1. 1 2 "Ardwick Schools Collection". Archivehub. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 12 Oktoba 2014. Iliwekwa mnamo 1 Oktoba 2014.
  2. ↑ Bartley, uk. xi.
  3. ↑ Ian McKay, amenukuliwa katika Bartley, uk. 134.
  4. ↑ Bartley, uk. 138.
  5. ↑ Vernon, uk. 236.
  6. ↑ Cazalet-Keir, Thelma (9 Februari 1947). "Miss Ellen Wilkinson: The Tributes of Three Women". The Observer. uk. 7. ProQuest 475064921.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (link) subscription required
  7. ↑ Bartley, uk. 134–135.
  8. ↑ Kynaston, uk. 575.
  9. ↑ George Tomlinson, amenukuliwa katika Hughes, H.D. "Billy" (Spring 1979). "In Defence of Ellen Wilkinson". History Workshop. 7 (7): 157–160. doi:10.1093/hwj/7.1.157. JSTOR 4288229.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link) subscription required
  10. ↑ North Mail, 29 Mei 1937, imenukuliwa katika Vernon, uk. 148.
  11. ↑ Vernon, uk. 124–125.
  12. ↑ Vernon, uk. 126–129.
  13. ↑ Rachel Reeves (2020) Women of Westminster
  14. ↑ "The Ellen Wilkinson School for Girls: A Specialist College for Science and Mathematics". The Ellen Wilkinson School. Iliwekwa mnamo 23 Oktoba 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  15. ↑ "Ellen Wilkinson Primary School and Children's Centre". Ellen Wilkinson Primary School and Children's Centre. Iliwekwa mnamo 23 Oktoba 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  16. ↑ "Establishment: Ellen Wilkinson High School". Edubase (UK government). Iliwekwa mnamo 2 Novemba 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  17. ↑ "Ellen Wilkinson Building". University of Manchester. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 8 Oktoba 2014. Iliwekwa mnamo 23 Oktoba 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  18. ↑ "Ellen Wilkinson (1891–1947) Stateswoman and Cabinet Minister, was born at 41 Coral Street on this site". Open Plaques. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 9 Novemba 2014. Iliwekwa mnamo 23 Oktoba 2014.
  19. ↑ "Ellen Wilkinson (1891–1947) Labour politician and first female Minister of Education graduate BA History 1913, MA 1914". Open Plaques. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 9 Novemba 2014. Iliwekwa mnamo 23 Oktoba 2014.
  20. ↑ Williams, Jennifer (20 Oktoba 2015). "Shortlist of six iconic women revealed for Manchester's first female statue for 100 years". Manchester Evening News. Iliwekwa mnamo 21 Novemba 2015.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  21. ↑ "The Eighth Plinth". The Eighth Plinth. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 26 Oktoba 2016. Iliwekwa mnamo 26 Oktoba 2016.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  22. ↑ "Millicent Fawcett statue unveiling: the women and men whose names will be on the plinth". iNews. 24 Aprili 2018. Iliwekwa mnamo 25 Aprili 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  23. ↑ Helen Antrobus and Andrew Simcock, kilichochapishwa 2019 ISBN 978-1-84547-252-8)
  24. ↑ Bakare, Lanre (30 Oktoba 2024). "Rachel Reeves swaps Nigel Lawson portrait for one of Labour MP 'Red Ellen'". The Guardian.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni mbegu.
Je, unajua kitu kuhusu Ellen Wilkinson kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake?
Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.
Rudishwa kutoka "https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ellen_Wilkinson&oldid=1464727"