Kimapuche

Mapudungun ni lugha ya jamii ya Wamapuche, watu wa asili wa Amerika Kusini, inayozungumzwa hasa katika maeneo ya kusini mwa Chile na Argentina. Lugha hii ni chombo cha mawasiliano, utamaduni, na utambulisho wa kitamaduni wa Wamapuche, na imehifadhiwa licha ya ukoloni na mageuzi ya kisasa. Ina fasihi tajiri ya mdomo, ikijumuisha mashairi, hadithi za jadi, methali, na nyimbo ambazo zinaonyesha historia ya upinzani wa Wamapuche dhidi ya utawala wa kikoloni.

Familia

Mapudungun ni lugha ya familia ya Mapuche (pia huitwa Araucanian), na haina uhusiano wa karibu na lugha nyingine kubwa za Amerika Kusini. Watafiti wengi huiona kama lugha ya pekee yenye historia ya kipekee, ingawa imeathiriwa na Kihispania kutokana na mwingiliano wa kijamii na kisiasa.

Idadi ya wasemaji

Kwa mujibu wa takwimu za karibuni, Mapudungun huzungumzwa na mamia ya maelfu ya watu, ingawa idadi kamili imekuwa ikipungua kutokana na mchakato wa ujumuishaji wa kijamii na lugha ya Kihispania.

Eneo	Idadi ya Wasemaji (makadirio)	Chanzo
Kusini mwa Chile (Araucanía, Los Ríos, Los Lagos)	takriban 200,000–250,000
Kusini mwa Argentina (Neuquén, Río Negro, Chubut)	takriban 50,000–100,000
Jumla	takriban 250,000–350,000

Hali ya lugha

UNESCO imeorodhesha Mapudungun kama lugha iliyo katika hatari ya kupotea, kutokana na kupungua kwa idadi ya wasemaji wa kizazi kipya na kuenea kwa Kihispania kama lugha kuu ya mawasiliano katika Chile na Argentina.