Mbayuwayu
Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
| Mbayuwayu | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uainishaji wa kisayansi | ||||||||||||||||
|
Mbayuwayu au vijumbamshale ni ndege wa familia Hirundinidae. Spishi nyingine zinaitwa kinega au kizelele. Wanafanana na teleka lakini hawa wako katika oda yao yenyewe, Apodiformes. Mbayuwayu wana miguu mifupi kama teleka lakini mabawa yao ni mafupi zaidi na spishi nyingi zina rangi kama nyekundu, buluu na/au zambarau. Hutua mara kwa mara. Hukamata wadudu wakiruka angani.
Spishi kadhaa huyataga mayai yao ndani ya mashimo asilia au matundu yaliyoachwa na vigong'ota. Spishi nyingi nyingine hulichimba tundu lao katika maada isiyo gumu k.m. ukingo wa mto. Spishi za jenasi Hirundo, Ptyonoprogne, Cecropis, Petrochelidon na Delichon hulijenga tundu lao la matope kupambana na ukuta wa jabali au jengo kwa kawaida karibu na sehemu inayochomoza kama paa la jengo. Jike huyataga mayai 2-5.
[hariri] Spishi za Afrika
- Cecropis abyssinica, Mbayuwayu Michirizi Mdogo (Lesser Striped Swallow)
- Cecropis cucullata, Mbayuwayu Michirizi Mkubwa (Greater Striped Swallow)
- Cecropis daurica, Mbayuwayu Kiuno-chekundu (Red-rumped Swallow)
- Cecropis semirufa, Mbayuwayu Tumbo-jekundu (Rufous-chested Swallow)
- Cecropis senegalensis, Mbayuwayu Mkubwa (Mosque Swallow)
- Delichon urbicum, Mbayuwayu-kaya (House Martin)
- Hirundo aethiopica, Mbayuwayu Habeshi (Ethiopian Swallow)
- Hirundo albigularis, Mbayuwayu Koo-jeupe (White-throated Swallow)
- Hirundo angolensis, Mbayuwayu wa Angola (Angolan Swallow)
- Hirundo atrocaerulea, Kizelele-milima (Montane Blue Swallow)
- Hirundo dimidiata, Mbayuwayu Rangi-mbili (Pearl-breasted Swallow)
- Hirundo leucosoma, Mbayuwayu Mbawa-mabaka (Pied-winged Swallow)
- Hirundo lucida, Mbayuwayu Kidari-chekundu (Red-chested Swallow)
- Hirundo megaensis, Mbayuwayu Mkia-mweupe (White-tailed Swallow)
- Hirundo nigrita, Kizelele Koo-jeupe (White-throated Blue Swallow)
- Hirundo nigrorufa, Mbayuwayu Mweusi-mwekundu (Black-and-rufous Swallow)
- Hirundo rustica, Mbayuwayu wa Ulaya (Barn Swallow)
- Hirundo smithii, Mbayuwayu Mkia-sindano (Wire-tailed Swallow)
- Petrochelidon fuliginosa, Mbayuwayu-misitu (Forest Swallow)
- Petrochelidon perdita, Mbayuwayu wa Bahari ya Shamu (Red Sea Cliff Swallow)
- Petrochelidon preussi, Mbayuwayu wa Preuss (Preuss's Cliff Swallow)
- Petrochelidon rufigula, Mbayuwayu Koo-jekundu (Red-throated Cliff Swallow)
- Petrochelidon spilodera, Mbayuwayu Kusi (South African Cliff Swallow)
- Phedina borbonica, Mbayuwayu-visiwa (Mascarene Martin)
- Phedina brazzae, Mbayuwayu wa Brazza (Brazza's Martin)
- Psalidoprocne albiceps, Mbayuwayu Kichwa-cheupe (White-headed Saw-wing)
- Psalidoprocne fuliginosa, Mbayuwayu-milima (Mountain Saw-wing)
- Psalidoprocne nitens, Mbayuwayu Mkia-mraba (Square-tailed Saw-wing)
- Psalidoprocne obscura, Mbayuwayu wa Fanti (Fanti Saw-wing)
- Psalidoprocne orientalis, Mbayuwayu Mashariki (Eastern Saw-wing)
- Psalidoprocne pristoptera, Mbayuwayu Mweusi (Black Saw-wing)
- Pseudhirundo griseopyga, Mbayuwayu Kiuno-kijivu (Grey-rumped Swallow)
- Pseudochelidon eurystomina, Mbayuwayu-mtoni (African River Martin)
- Ptyonoprogne fuligula, Mbayuwayu-mawe (Rock Martin)
- Ptyonoprogne rupestris, Mbayuwayu-mawe wa Ulaya (Eurasian Crag Martin)
- Riparia cincta, Kinega Miraba (Banded Martin)
- Riparia congica, Kinega wa Kongo (Congo Sand Martin)
- Riparia paludicola, Kinega Koo-kahawia (Plain Martin)
- Riparia riparia, Kinega-mchanga (Common Sand Martin)
[hariri] Spishi za mabara mengine
- Alopochelidon fucata (Tawny-headed Swallow)
- Atticora fasciata (White-banded Swallow)
- Atticora melanoleuca (Black-collared Swallow)
- Cecropis badia (Rufous-bellied Swallow)
- Cecropis striolata (Striated Swallow)
- Cheramoeca leucosternus (White-backed Swallow)
- Delichon dasypus (Asian House Martin)
- Delichon nipalense (Nepal House Martin)
- Hirundo neoxena (Welcome Swallow)
- Hirundo tahitica (Pacific Swallow)
- Neochelidon andecola (Andean Swallow)
- Neochelidon tibialis (White-thighed Swallow)
- Notiochelidon cyanoleuca (Blue-and-white Swallow)
- Notiochelidon flavipes (Pale-footed Swallow)
- Notiochelidon murina (Brown-bellied Swallow)
- Notiochelidon pileata (Black-capped Swallow)
- Petrochelidon ariel (Fairy Martin)
- Petrochelidon fluvicola (Streak-throated Swallow)
- Petrochelidon fulva (Cave Swallow)
- Petrochelidon nigricans (Tree Martin)
- Petrochelidon pyrrhonota (Cliff Swallow)
- Petrochelidon rufocollaris (Chestnut-collared Swallow)
- Progne chalybea (Grey-breasted Martin)
- Progne cryptoleuca (Cuban Martin)
- Progne dominicensis (Caribbean Martin)
- Progne elegans (Southern Martin)
- Progne modesta (Galapagos Martin)
- Progne murphyi (Peruvian Martin)
- Progne sinaloae (Sinaloa Martin)
- Progne subis (Purple Martin)
- Progne tapera (Brown-chested Martin)
- Pseudochelidon sirintarae (White-eyed River Martin)
- Ptyonoprogne concolor (Dusky Crag Martin)
- Riparia diluta (Pale Martin)
- Stelgidopteryx ruficollis (Southern Rough-winged Swallow)
- Stelgidopteryx serripennis (Northern Rough-winged Swallow)
- Tachycineta albilinea (Mangrove Swallow)
- Tachycineta albiventer (White-winged Swallow)
- Tachycineta bicolor (Tree Swallow)
- Tachycineta cyaneoviridis (Bahama Swallow)
- Tachycineta euchrysea (Golden Swallow)
- Tachycineta leucorrhoa (White-rumped Swallow)
- Tachycineta meyeni (Chilean Swallow)
- Tachycineta stolzmanni (Tumbes Swallow)
- Tachycineta thalassina (Violet-green Swallow)