Infraredi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Kwa kutumia kamera na filamu za pekee zinazoshika infraredi inawezekana kupiga picha ya watu hata gizani

Infraredi (pia: inforedi, miali chini ya upinde) ni aina ya nuru isiyoonekana kwa macho ya kibinadamu lakini kuna wanyama wanaoweza kuiona. Inasikika kama joto. Kifizikia ni aina ya mnururisho wa sumakuumeme (ing. electromagnetic waves) mwenye mawimbi marefu kuliko nuru ambayo inaonekana kwa binadamu na mawimbi ambayo ni mafupi zaidi kuliko mikrowevu.

Historia ya utambuzi[hariri | hariri chanzo]

Miali ya infraredi ilitambuliwa mara ya kwanza na mwanaastronomia Friedrich Wilhelm Herschel aliyefanya utafiti wa nuru ya jua. Alipitisha nuru ya jua kwenye prisma akapata spektra ya nutru hii. Alianza kupima halijoto za rangi mbalimbali za spektra. Hapo aliona akiweka themomita nje ya sehemu nyekundu ya spektra joto lilipanda tena. [1] [2] Hivyo alitambua ya kwamba spektra ya nuru inaendelea nje ya sehemu aliyoweza kuona kwa macho yake.

Samaki hii ya aina Pelvicachromis taeniatus inatambua infraredi kwa macho yake
Popo ya Desmodus ananyonya damu ya mamalia anaopata gizani kwa kutambua joto la mwili

Wanyama wenye uwezo wa "kuona" infraredi[hariri | hariri chanzo]

Kuna wanyama mbalimbali wenye uwezo wa "kuona" infraredi. Nyoka mbalimbali huwa na milango ya fahamu ya pekee inayowawezesha kutambua tofauti za halijoto katika mazingira yao hivyo kutambua windo la karibu hata gizani.

Kuna pia popo ya Desmodus rotundus hujo Amerika Kusini mwenye mlango wa fahamu wa kutambua windo lake.

Kua pia aina za wadudu wenye milango fahamu za pekee kwa kutofautisha joto.

Kwa wanyama wachache imeonekana ya kwamba wanatumia macho kwa kazi hiyo, kwa mfano samaki za Afrika ya Magharibi aina ya Pelvicachromis taeniatus.

Binadamu hutambua joto kupitia neva za pekee kwenye ngozi laini haziwezi kutofautisha sehemu ja joto tofautitofauti isipokuwa kwa karibu sana.

Mitambo inayotumia infraredi[hariri | hariri chanzo]

Kuna njia ya kufanya picha za infraredi kwa kutumia kamera, filamu na mitambo ya pekee.

Kamera zinaweza kutumia filta kali zinazozuia nuru ya kawaida isiingie ndani, na pamoja na filamu za pekee inaweza kushika picha kama ile ya wasichana hpo juu kwenye ukurasa huu.

Ilhali picha hizi zinaweza kupigwa hata penye giza kabisa kunamatumizi mengi katika teknolojia ya usalama na upelelezi kwa picha za aina hii.

Mwanajeshi anayetumia mtambo wa kuona gizani anaotazama kwa jicho moja

Siku hizi kuna kamera kwa ajili ya kompyuta zinazopima mawimbi ya infraredi. Teknolojia hii ina matumizi makubwa kwa ajili matumizi ya jeshi na polisi.

Askari wanatumia mitambo midogo inayowawezesha kuona kwenye usiku. Mtu huwa na halijoto tofauti na mazingira yake hivyo anaonekana pia katika giza. Injini za motokaa kama ni joto inaonekana sana gizani kwa infraredi hata kama injini ilizimishwa.

Makombora ya kisasa ya kupiga ndege hutumia "jicho la infraredi" kwa kulenga kwa injini ya ndege nyingine. Hapo ndege za kijeshi wanatumia mabomu madogo yanayolipuka nje ya ndege yenyewe kwa kusudi la kuipa kombora mahali pa joto kali zaidi itakapolenga badala ya ndege yenyewe.

Marejeo[hariri | hariri chanzo]

  1. Herschel discovers Infrared light
  2. William Herschel and the discovery of infrared light

Tovuti za Nje[hariri | hariri chanzo]