Ziwa Albert (Afrika)

Ziwa Albert
Anwani ya kijiografia	1°41′N 30°55′E
Mito ya kuingia	Victoria Nile
Mito ya kutoka	Albert Nile
Nchi za beseni	Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Uganda
Urefu	160 km
Upana	30 km
Eneo la maji	5,300 km²
Kina cha wastani	25 m
Kina kikubwa	58 m
Mjao	132 km³
Kimo cha uso wa maji juu ya UB	615 m
Miji mikubwa ufukoni	Butiaba, Pakwach
Marejeo

Kwa maana nyingine, tazama Lake Albert (maana).

Ziwa Albert (pia Albert Nyanza, Mwitanzige, na zamani kwa miaka michache Ziwa Mobutu Sese Seko) ni moja ya maziwa makubwa ya Afrika. Ni ziwa kubwa la saba katika Afrika, likiwa na nafasi ya ishirini na saba kwa ukubwa katika ulimwengu mzima.

Twiga pembeni mwa ziwa Albert

Mfereji mmojawapo wa ziwa Albert.

Kivuko cha mwanzoni.

Jiografia

Ziwa Albert liko katikati ya bara, juu ya mpaka kati ya Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani Zaire). Liko kaskazini katika mlolongo wa maziwa wa Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki.

Lina urefu wa km 160 (mi 100), upana wa km 30(mi 19), na kina upeo wa m 51 (ft 168), na mwinuko wa m 619 (ft 2.030) juu ya usawa wa bahari.

Ziwa Albert ni sehemu ya mfumo mgumu wa mto Nile wa juu. Vyanzo vyake vikuu ni Nile ya Viktoria hatimaye kutoka Ziwa Victoria hadi kusini mashariki, na mto Semliki, ambao hutoka Ziwa Edward hadi kusini magharibi. Maji ya Nile ya Viktoria yana chumvi kiasi kuliko yale ya Ziwa Albert. Mlango wake, katika ncha ya kaskazini ya ziwa, ni Nile ya Albert (ambayo huwa inajulikana kama Mlima Nile wakati inaingia Sudan).

Mito na maziwa ya Uganda. Bonyeza ili kupanua picha.

Katika mwisho wa kusini wa ziwa, ambapo Semliki huingilia, kuna vinamasi. Katika kusini kuna mlima wa Ruwenzori wakati anuwai ya milima iitwayo Blue Mountains iko katika pwani ya kaskazini magharibi. Makazi machache yaliyo kando ni Butiaba na Pakwach.

Sifa za maji

Tofauti na Ziwa lenye kina kirefu sana la Malawi, Ziwa Tanganyika na Ziwa Kivu, halijoto ya maji ya Ziwa Albert ni shwari kotekote, kwa kawaida karibu nyuzi 27–29 °C (81–84 °F), na hata sehemu zake za kina zaidi zina oksijeni.

Maji yana pH ya karibu au chini kidogo ya 9 na upitishaji wa umeme wa karibu 720-780 μS/cm. Hizi zote mbili ni za juu sana kwa ziwa la maji safi lakini ni chini ya Ziwa Edward

Wanyama

Ziwa Albert ni makazi ya wanyama wengi wa majini na nusu majini kama vile viboko, swala kob wa Uganda, mamba wa Nile, wachunguzi wa Nile, kobe wa Afrika ya Kati, kobe wa udongo wa Williams, nyoka mbalimbali wa nusu majini na vyura mbalimbali. Ndege wa majini ni wengi na ni pamoja na pelicans, herons na shoebill adimu.

Uvuvi

Kuna aina 55 za samaki katika Ziwa Albert. Isipokuwa mamba wa Nile, mwindaji mkubwa zaidi katika ziwa hilo ni sangara wa Nile. (asili; tofauti na maziwa mengine ya Bonde la Ufa ambapo yaliingizwa na kuvamia). Samaki wengine wakubwa wanaowinda ni pamoja na samaki aina ya tigerfish wenye urefu mrefu, samaki aina ya African tigerfish, samaki aina ya marbled lungfish, na samaki aina ya cornish jack, Bagrus docmak, samaki aina ya African sharptooth na kambare vundu. Zaidi ya hayo, kuna uvuvi muhimu kwa samaki aina ya tilapia wa Nile, samaki aina ya Niger barb, samaki aina ya Albert late, na samaki aina ya electric catfish na samaki aina ya twiga catfish wanaovuliwa kwa njia za kawaida za uvuvi, na muuguzi mdogo wa Brycinus na Engraulicypris bredoi ambao huvuliwa zaidi kwa uvuvi mwepesi. Asilimia 30 ya samaki wanaozalishwa nchini Uganda wanatoka Ziwa Albert.

Ziwa Albert lina idadi ndogo ya vimelea vya magonjwa kuliko Maziwa Makuu mengine ya Afrika. Ingawa Mto Albert–sehemu ya Mto Nile inayoondoka Ziwa Albert—ina maporomoko kadhaa ya maji katika eneo la Nimule, hizi hazijatenganisha ziwa kutoka sehemu kuu za Nile kwa ufanisi. Kwa upande mwingine, Ziwa Edward (na hatimaye Ziwa George) limetengwa kwa ufanisi kutoka Ziwa Albert na maporomoko ya maji kwenye Mto Semliki, huku Ziwa Kyoga (na hatimaye Ziwa Victoria) likiwa limetengwa kwa ufanisi kutoka Ziwa Albert na Maporomoko ya Murchison kwenye Nile ya Victoria. Kwa hivyo, samaki wengi wa Ziwa Albert ni spishi zilizoenea kando ya mto ambazo pia hupatikana katika sehemu kuu za Nile. Kuna siklidi chache za haplochromine; kundi ambalo lina aina mbalimbali sana katika maziwa mengine ya Bonde la Ufa. Kati ya haplochromini sita katika Ziwa Albert, nne ni za kawaida (Haplochromis albertianus, H. avium, H. bullatus na H. mahagiensis) na mbili pia zinapatikana katika Mto Nile (H. loati na Pseudocrenilabrus zenye rangi nyingi). Kwa kulinganisha, nyingi kati ya haplokromini zaidi ya 60 katika Ziwa Edward-George na nyingi kati ya haplokromini takriban 600 katika Ziwa Victoria-Kyoga ni za kawaida. Aina nyingine pekee za samaki wa aina ya Engraulicypris zinazopatikana katika Ziwa Albert ni samaki wadogo aina ya cyprinid Engraulicypris bredoi na samaki aina ya Albert lates walio hatarini kutoweka.

Historia

Katika mwaka wa 1864, ndio wakati Samuel Baker alipogundua ziwa hili, akalipatia jina la aliyeachwa Mfalme Albert, na mke wake Malkia Victoria. Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Mobutu Sese Seko, kwa muda mfupi alilipatia ziwa hili jina lake.

Heritage Oil na Tullow Oil zimetangaza eneo kuu la mafuta katika bonde la Ziwa Albert, pamoja na makadirio ya kwamba eneo hili la mabilioni litakuwa eneo kubwa la mafuta katika Afrika kusini kwa Sahara kwa zaidi ya miaka ishirini.

Viungo vya nje

• Shirika la Kilimo na Chakula la Umoja wa Mataifa Ilihifadhiwa 14 Machi 2008 kwenye Wayback Machine.
• Maziwa dunia katika kiingilio cha Ziwa Albert katika kumbukumbu ya dunia Ilihifadhiwa 13 Oktoba 2008 kwenye Wayback Machine.
• Geonames.org

Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni mbegu. Je unajua kitu kuhusu Ziwa Albert (Afrika) kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.