Nenda kwa yaliyomo

Wikipedia:Mradi wa Nchi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
(Elekezwa kutoka Wikipedia:Mradi/Nchi)

Mradi wa Wikipedia wa Nchi

People icon
style=margin-right:16px; margin-bottom:8px;

Mradi wa Wikipedia wa Nchi ni juhudi maalum ya kuboresha na kuratibu ubora wa makala zote zinazohusu nchi. Lengo lake kuu ni kuhakikisha kuwa makala hizi zinakuwa na uwazi, zimeandikwa kwa hali ya juu, na zina taarifa kamili na zinazotegemeka kwa faida ya wasomaji wote.

Yaliyomo

[hariri | hariri chanzo]

Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi.

Gayle1572.0
(Mtumiaji) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC)jibu

Mwongozo

[hariri | hariri chanzo]

Sanduku/Jedwali la taarifa

[hariri | hariri chanzo]

Sanduku la taarifa kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa kompyuta, ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika Wikipedia ya Kiswahili, sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni {{Jedwali la nchi}}. Ni muhimu kujumuisha tarehe na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana.

Utangulizi

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo:

Aya ya Utangulizi

[hariri | hariri chanzo]

Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile jina rasmi, nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la kijiografia, jiji kubwa zaidi, mji mkuu, na lugha rasmi. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano:

Kanada, ni nchi iliyoko katika Amerika ya Kaskazini. Inapakana na Bahari ya Atlantiki mashariki, Bahari ya Pasifiki magharibi, Bahari ya Aktiki kaskazini, na Marekani bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya Urusi. Mji mkuu ni Ottawa, na jiji kubwa zaidi ni Toronto, likifuatiwa na Montreal na Vancouver. Lugha rasmi ni Kiingereza na Kifaransa, na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa kisiasa wa kidemokrasia wa kifederali, utofauti wa kitamaduni, viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.

Aya zinazofuata

[hariri | hariri chanzo]

Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama historia, jiografia, uchumi, siasa, na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii.

Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji.

Asili ya jina

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi.

Historia

[hariri | hariri chanzo]

Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa.

Jiografia

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na topografia, hali ya hewa, mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili.

Demografia

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha Kabila, dini, lugha, usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana.

Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu Pato la taifa (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, umaskini, viwanda, biashara, na vyanzo vikuu vya mapato.

Serikali na siasa

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa.

Utamaduni

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha mila, vyakula, muziki, fasihi, sanaa, dini, na alama za kitaifa.

Tazama pia

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika.

Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa.

Viungo vya nje

[hariri | hariri chanzo]

Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo.

CAQI (2026-09-12)
  1. Makala Bora 7 (3.95%)
  2. Makala Nzuri 9 (5.08%)
  3. Makala Msingi 64 (36.2%)
  4. Makala ya Chini 71 (40.1%)
  5. Mbegu 26 (14.7%)
Nchi CAQI (2026-09-12)
Mitazamo (siku 30)
Makala Bora
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo 9.56 408
Kenya 9.44 520
Tanzania 9.17 3349
Ghana 8.93 136
Marekani 8.76 653
EAC 8.25 976
Afrika Kusini 8.10 324
Makala Nzuri
Hispania 7.84 138
Irani 7.62 247
Ethiopia 7.58 272
Urusi 7.54 284
Burundi 7.36 385
Sudan Kusini 7.28 116
Nigeria 7.26 163
Australia 7.15 142
Somalia 7.09 114
Makala Msingi
Senegal 6.90 61
Ufaransa 6.68 201
Jamhuri ya Watu wa China 6.52 289
Italia 6.23 132
Falme za Kiarabu 6.08 127
Laos 5.95 50
Uingereza 5.93 321
Norwei 5.77 67
Rwanda 5.49 173
Korea Kaskazini 5.44 141
Mali 5.42 102
Korea Kusini 5.34 154
Ufini 5.20 83
Uswisi 5.17 113
Israeli 5.15 210
Ufalme wa Muungano 5.05 117
Cabo Verde 4.89 68
Zambia 4.89 164
Ujerumani 4.83 201
Niger 4.79 64
Misri 4.78 189
Uganda 4.78 241
Afghanistan 4.70 57
Shelisheli 4.68 127
Japani 4.66 199
San Marino 4.63 19
Chad 4.59 55
Austria 4.49 57
Kamerun 4.48 69
Uturuki 4.42 318
Vatikani 4.42 151
Gine Bisau 4.41 17
Ukraini 4.41 115
Sudan 4.39 85
Uswidi 4.30 57
Uholanzi 4.26 119
Kanada 4.17 168
Kamboja 4.14 35
Moroko 4.13 117
Uhindi 4.08 222
Malawi 4.05 136
Pakistani 3.98 59
Ubelgiji 3.92 107
Udeni 3.88 46
Burkina Faso 3.84 97
Madagaska 3.84 74
Ugiriki 3.84 177
Vietnam 3.84 83
Bulgaria 3.82 88
Ureno 3.79 103
Isilandi 3.77 56
Msumbiji 3.76 186
Aljeria 3.73 69
Vanuatu 3.72 26
Kazakhstan 3.65 47
Malta 3.65 53
Indonesia 3.64 93
Nepal 3.64 699
Singapuri 3.63 112
Papua Guinea Mpya 3.61 41
Eritrea 3.60 58
Uthai 3.58 58
Angola 3.52 106
Hong Kong 3.52 66
Makala ya Chini
Bhutan 3.46 35
Fiji 3.46 37
Ufalme wa Udeni 3.44 16
Palestina 3.43 139
Jamhuri ya Afrika ya Kati 3.38 80
Syria 3.35 91
Latvia 3.30 33
Myanmar 3.23 53
Botswana 3.22 163
Komori 3.21 117
Liberia 3.16 75
Eswatini 3.11 83
Morisi 3.11 53
Jibuti 3.09 68
Omani 3.04 94
Polandi 3.03 75
Zimbabwe 3.02 91
Kosovo 2.99 40
Benin 2.93 45
Brunei 2.92 43
Jamhuri ya Kongo 2.91 122
Qatar 2.91 67
Saudia 2.90 93
Gine ya Ikweta 2.89 25
Lesotho 2.88 57
Nyuzilandi 2.86 45
Hungaria 2.84 39
Sierra Leone 2.82 53
Eire 2.80 36
Liechtenstein 2.78 20
Gabon 2.74 56
Azerbaijan 2.69 42
Kroatia 2.68 42
Slovenia 2.66 32
Namibia 2.65 80
Tunisia 2.64 42
Ufilipino 2.64 77
Kodivaa 2.60 40
Jamhuri ya China 2.54 31
Moldova 2.52 30
Bahrain 2.51 42
Luxemburg 2.49 35
Masedonia Kaskazini 2.48 41
Yordani 2.48 66
Mongolia 2.42 95
Belarus 2.41 43
Serbia 2.41 41
Turkmenistan 2.41 46
Gambia 2.39 36
Iraki 2.37 72
Timor ya Mashariki 2.34 15
Tuvalu 2.33 23
Sri Lanka 2.32 56
Yemen 2.32 124
Andorra 2.30 18
Nchi iliyoendelea 2.27 3
Kirgizia 2.26 53
Romania 2.25 59
Sao Tome na Principe 2.23 44
Bangladesh 2.22 47
Bosnia na Herzegovina 2.22 25
Libya 2.22 166
Armenia 2.19 47
Welisi 2.14 40
Ucheki 2.11 46
Sahara ya Magharibi 2.10 48
Uzbekistan 2.09 51
Kuwait 2.07 56
Malaysia 2.06 82
Kupro 2.04 44
Maldivi 2.02 28
Mbegu
Visiwa vya Cook 1.99 9
Montenegro 1.99 24
Nauru 1.98 28
Ossetia Kusini 1.98 8
Togo 1.95 69
Albania 1.92 53
Mauritania 1.91 43
Samoa 1.82 20
Jiko la ardhini 1.80 3
Georgia 1.72 48
Polynesia ya Kifaransa 1.71 6
Lituanya 1.69 22
Gine 1.67 40
Niue 1.66 18
Abkhazia 1.58 13
Tajikistan 1.55 26
Palau 1.53 21
Visiwa vya Solomon 1.51 19
Gibraltar 1.41 41
Estonia 1.40 27
Kiribati 1.38 34
Visiwa vya Mariana ya Kaskazini 1.38 5
Samoa ya Marekani 1.36 11
Slovakia 1.33 42
Visiwa vya Mariana 1.25 7
Tonga 1.11 19

Takwimu za Jumla

[hariri | hariri chanzo]
VipimoJumlaMabadiliko
Jumla ya Makala174
Jumla ya Hariri (siku zote)35026
Jumla ya Mitazamo (siku 30)19839↑ +3.9%
Wastani wa Hariri kwa Makala201.3
Wastani wa Mitazamo kwa Makala114.0

Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)

[hariri | hariri chanzo]
NafasiMakalaMitazamoMabadiliko
1Tanzania3349↑ +46.5%
2Nepal699↑ +1326.5%
3Marekani653↓ -10.7%
4Kenya520↑ +5.7%
5Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo408↑ +1.2%
6Burundi385↑ +20.3%
7Afrika Kusini324↓ -3.3%
8Uingereza321↓ -8.8%
9Uturuki318↑ +16.5%
10Jamhuri ya Watu wa China289↑ +8.6%

Wahariri

[hariri | hariri chanzo]

Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365)

NambaJinaHaririAsilimia
1Gayle15751140.4%
2Gayle-Bot36128.6%
3InternetArchiveBot14011.1%
4Riccardo Riccioni1028.1%
5~2025-60637-6120.9%
6~2025-61248-5120.9%
7CommonsDelinker100.8%
8That Js Not Dead80.6%
9CSGinger1460.5%
10Kisare50.4%