Wakabyè
Unganisha! Imependekezwa makala hii iunganishwe na Wakabiye. Ili kupata sababu angalia ukurasa wa majadiliano. Chagua moja kati ya makala ili ibaki (kwa kawaida ile yenye jina sahihi zaidi), ingiza habari kutoka nyingine, ondoa kasoro, hifadhi. Kisha futa makala nyingine. |
Wakabyè ni mojawapo ya makabila ya kihistoria nchini Togo, wanaopatikana hasa katika mkoa wa Kara, kaskazini mwa nchi. Wana historia ndefu ya uhamaji, mila thabiti, na mchango mkubwa katika maendeleo ya kijamii na kisiasa nchini humo.
Historia
[hariri | hariri chanzo]Wakabyè wanaaminika kuwa sehemu ya makundi ya watu wa lugha ya Gur, ambao walihamia kutoka maeneo ya kaskazini ya Afrika Magharibi kuelekea kusini mwa Togo kati ya karne ya 15 hadi 18, kutokana na sababu za kiusalama na kiuchumi. Walijenga jamii zilizoegemea kwenye kilimo na ufugaji, wakilinda kwa nguvu tamaduni zao za kifamilia na kijamii.[1]
Lugha na Utamaduni
[hariri | hariri chanzo]Lugha yao kuu ni Kabiyè, mojawapo ya lugha kuu zinazozungumzwa nchini Togo. Utamaduni wao unaangazia mshikamano wa kijamii, mila za kishujaa, na sherehe kama Evala mapambano ya mieleka ya kitamaduni yanayofanyika kila mwaka kama kipimo cha ujanadume na ukomavu wa kijamii.[2]
Mchango Kitaifa
[hariri | hariri chanzo]Wakabyè wamekuwa na ushawishi mkubwa katika siasa za Togo, hususan kutokana na mchango wa viongozi waandamizi waliotoka kabila hili, kama marehemu Rais Gnassingbé Eyadéma, aliyeongoza Togo kwa zaidi ya miongo mitatu.[3]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ Togo’s Ethnic Mosaic, African Studies Review, 2012
- ↑ Culture of Togo – Encyclopedia of World Cultures, 1996
- ↑ BBC News – Profile: Gnassingbé Eyadéma, 2005
| Makala hii kuhusu mambo ya utamaduni bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Wakabyè kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |