Wachokwe

Wachokwe, wanaojulikana pia kwa majina mengine kama Wakioko, Bajokwe, Wachibokwe, Wakibokwe, Waciokwe, Wacokwe au Badjok, ni kundi la kikabila la Kibantu linalopatikana katika maeneo ya Afrika ya Kati na Kusini. Wanaishi hasa nchini Angola, katika sehemu za kusini-magharibi mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (kuanzia Kinshasa hadi Mkoa wa Lualaba), na kaskazini-magharibi mwa Zambia.

Katika maeneo wanayoishi Wachokwe, kuna misimu miwili tofauti: msimu wa mvua unaotokea kati ya Oktoba na Aprili, na msimu wa kiangazi kwa kipindi cha mwaka kilichobaki. Hali hii ya hewa ina athari kubwa katika maisha ya kijiji; hivyo Wachokwe walilima, walivua samaki, walifuga na walijenga nyumba kulingana na mabadiliko ya misimu.

Wachokwe wana aina mbalimbali za sanaa, na mifano mingi ya kazi zao za mikono imehifadhiwa katika makumbusho ya nje ya nchi.

Demografia na Lugha

Wachokwe wanakadiriwa kuwa takriban milioni 1.3. Lugha yao ya asili huitwa Kichokwe (au Tshokwe), ambayo ni Lugha za Kibantu inayopatikana katika tawi la Benue-Congo ndani ya familia ya Lugha za Kiniger-Kongo.

Nchini Angola, Wachokwe wanakadiriwa kuwa sehemu kubwa ya idadi ya watu wa kabila hili, wakifikia mamia ya maelfu. Lugha yao ya asili ni Kichokwe (au Tshokwe), ambayo ni Lugha za Kibantu katika tawi la Benue-Congo ndani ya familia ya lugha za Niger-Congo. Kichokwe ni mojawapo ya lugha zinazotambuliwa rasmi nchini Angola, na hutumika katika mawasiliano ya kila siku, elimu ya jamii, na utamaduni wa jadi.

Mbali na Kichokwe, Wachokwe wengi nchini Angola huzungumza Kireno, ambacho ni lugha rasmi ya taifa. Kireno hutumika katika elimu, utawala, na vyombo vya habari, na kwa baadhi ya Wachokwe ni lugha ya kwanza au ya pili.

Wachokwe wa Angola wanaishi katika maeneo ya mashariki na kaskazini-mashariki mwa nchi, ambako wanashirikiana na makabila jirani kama Wambundu, Walunda, Wasongo, na Waovimbundu. Makabila haya yana uhusiano wa kihistoria na Wachokwe, na hushiriki tamaduni zinazofanana pamoja na lugha zinazohusiana.