Wabisa
Kabila la Wabisa ni jamii ya kiasili inayopatikana kaskazini mwa Burkina Faso. Wanajulikana kwa lugha yao ya Kibisa, ambayo ni sehemu ya familia ya lugha za Gur (Gurunsi). Wabisa ni wakulima wa mazao ya chakula kama mahindi, mpunga, na kunde, huku baadhi yao wakiishi pia kwa ufugaji mdogo wa mifugo.[1]
Historia
[hariri | hariri chanzo]Asili ya Wabisa inaripotiwa kutolewa katika karne za kati, wakihamia kutoka maeneo ya savanna kaskazini mwa Ghana na Togo hadi kaskazini mwa Burkina Faso. Historia yao inaangazia mila za shujaa na viongozi wa kijamii walioweza kudumisha uhuru wao dhidi ya wafalme wa jirani. [2]
Utamaduni na Mila
[hariri | hariri chanzo]Wabisa wanafahamuwa sana sanaa na mitindo ya uchoraji wa miili, ngoma, na masherehe ya mavuno. Familia na jamii ndogo ni msingi wa maisha yao ya kijamii, huku mila za ukumbusho wa wafu zikibebwa kwa heshima kubwa.[3]
Lugha
[hariri | hariri chanzo]Lugha ya Kibisa inatambulika kama kiungo cha utambulisho wa kabila hili. Ingawa wengi pia wanazungumza Kifaransa, Kibisa kinatumika kila siku katika mawasiliano ya kijamii na sherehe za kitamaduni.[4]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ Johnson, M. Ethnic Groups of West Africa: History and Culture. London: Routledge, 1998
- ↑ Awuku, K. History of Burkina Faso’s Ethnic Groups. Accra: Ghana University Press, 2005
- ↑ Diallo, S. West African Traditions: People and Culture. Dakar: Senegal Press, 2010
- ↑ Traore, A. Languages of Burkina Faso. Ouagadougou: Faso Academic Publishing, 2012