Waazande
| Idadi ya watu |
|---|
| Milioni 3.8 mwishoni mwa Karne ya 20 |
| Maeneo penye idadi kubwa kiasi |
| Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo |
Wazaande (pia wanajulikana kama Wazande, Wazandeh, Waazende, Wabazende) [1] ni kabila katika Afrika ya Kati linalozungumza lugha za Kiazande (ambazo uainishaji wake haujulikani).[2] Wanaishi kusini-mashariki mwa Jamhuri ya Afrika ya Kati, kaskazini-mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, pamoja na kusini-kati na kusini-magharibi mwa Sudan Kusini. [1] [3] Waazande wa Kongo wanaishi katika majimbo ya Bas-Uélé, Haut-Uélé na Tshopo kando ya Mto Uele Isiro, Dungu, Kisangani na Duruma.
Waazande wa Afrika ya Kati wanaishi katika wilaya za Rafaï, Bangasu na Obo. Waazande wa Sudan Kusini wanaishi Katikati, Ikweta Magharibi na Majimbo ya Bahr al-Ghazal Magharibi, Yei, Maridi, Yambio, Tombura, Deim Zubeir, Wau Town na Momoi.
Etimolojia
[hariri | hariri chanzo]Neno Azande linamaanisha "watu wenye ardhi nyingi", na linarejelea historia yao kama wapiganaji washindi.[4]
Jina la onomatopoeic Niam-Niam linaonyesha ulaji wa watu na wakati mwingine lilitumika kwa watu wa Azande.[5] Huenda ilisambazwa kimakusudi ili kusababisha hofu miongoni mwa makabila katika kipindi cha ushindi wa kieneo wa Azande. Jina hilo linaonekana kwenye ramani za karne ya 19 za Kusini mwa Sudan na sasa linachukuliwa kuwa la dharau.
Aina ya mimea ya Impatiens niamniamensis imepewa jina la watu wa Azande.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- 1 2 "Azande". British Museum. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 4 Agosti 2022. Iliwekwa mnamo 4 Agosti 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - ↑ Lobban, Richard (2002). Historical dictionary of the Sudan. Internet Archive. Lanham, Md. : Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-4100-0.
- ↑ "Azande". Pitt Rivers Museum. Iliwekwa mnamo 16 Julai 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - ↑ Alan Fiske. "Azande". www.sscnet.ucla.edu. Iliwekwa mnamo 2026-04-07.
- ↑ Lobban, Richard (2002). Historical dictionary of the Sudan. Internet Archive. Lanham, Md. : Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-4100-0.
 |
Makala hii kuhusu mambo ya utamaduni bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Waazande kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |