Visiwa vya Karibi

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Rukia: urambazaji, tafuta
Visiwa vya Karibi.
Ramani ya Carribean
Ramani nyingine ya Karibi.

Visiwa vya Karibi (kwa Kiingereza Caribbean; kwa Kiholanzi: Cariben au Caraiben, kwa Kifaransa: Caraïbe au aghalabu Antilles; kwa Kihispania: Caribe) ni eneo la Amerika ambalo linajumuisha maelfu ya visiwa vikubwa na vidogo katika Bahari ya Karibi (Atlantiki), lakini pia maeneo ya kaskazini mwa Amerika Kusini na mashariki mwa Amerika ya Kati.

Jina[hariri | hariri chanzo]

Jina la Karibi linatokana na Carib, watu wa asili wanaoishi Antilles Kaskazini mwa Amerika wakati Wazungu walipofika Amerika.

Historia[hariri | hariri chanzo]

Karne ya 18 ilionekana kuwa nchi nyingi zilijaribu kutawala visiwa hivyo. Kwa sababu hii, utamaduni wa Caribbean ni sawa na wa Afrika, India, na nchi nyingi za Ulaya.

Jiografia[hariri | hariri chanzo]

Karibi imezungukwa na Bahari ya Atlantiki kuelekea mashariki na kaskazini, pwani ya Amerika ya Kusini kuelekea kusini, pwani ya Amerika ya Kati kuelekea magharibi mwa kusini magharibi, na Ghuba ya Meksiko hadi kaskazini magharibi mwao.

Eneo lote linachukua kilometa mraba 2,754,000, lakini nchi kavu ni km2 239,681 tu.

West Indies ni jina la kikundi cha visiwa vya Bahamas na Antilles. Antilles imegawanywa katika vikundi viwili: Antilles kubwa zaidi, kwenye kikanda cha kaskazini cha Bahari ya Caribbean, na Antilles ndogo, upande wa mashariki na kusini.

Visiwa vya Caribbean vina aina nyingi za ardhi. Kwa sababu ya hayo, visiwa vina aina mbalimbali za mimea na wanyama, hata kawaida.

Visiwa visivyojulikana katika Caribbean ni Cuba, Jamaika, Puerto Rico na Hispaniola. Nchi za Jamhuri ya Dominika, na Haiti ziko Hispaniola. Pia kuna mchanga mweupe na jua kali.

Mgawanyiko wa kijiografia[hariri | hariri chanzo]

Mara nyingi vikundi vitatu vya visiwa hutofautishwa ambavyo ni:

Mgawanyiko wa kiutawala[hariri | hariri chanzo]

Visiwa vyote viliwahi kuwa makoloni ya Hispania, Uingereza, Ufaransa, Uholanzi, Denmark au Marekani. Siku hizi vimegawanyika kiutawala katika nchi au maeneo 30 tofauti: vingi vimekuwa nchi huru au walau za kujitegemea kwa kiasi fulani.

Vingine vimekuwa sehemu kamili za nchi zilizopo ng'ambo, kwa mfano mikoa ya Ufaransa ya Martinique na Guadeloupe, sehemu za ufalme wa Nchi za Chini kama Korsou au maeneo ya Uingereza.

Vingine vina hali ya katikati; si koloni wala eneo kamili ya nchi ya ng'ambo, lakini havikutenga na kuwa nchi ya kujitegemea kama Puerto Rico iliyo nchi inayoshiriki na Marekani.

Watu[hariri | hariri chanzo]

Wakazi wote ni 43,489,000 (2016). Mara nyingi ni wa mchanganyiko wa asili ya Kiafrika, ya Kizungu na pia ya Waindio pamoja na watu wenye asili ya Asia (hasa Uhindi, Indonesia na Uchina) katika visiwa ambako wafanyakazi walitafutwa ng'ambo baada ya mwisho wa utumwa.

Lugha zinazotumiwa ni hasa Kihispania na Kiingereza pamoja na lugha za Kikreoli. Kufuatana na historia ya ukoloni kuna pia visiwa ambako Kiholanzi (hasa Antili za Kiholanzi) na Kifaransa (Martinique, Guadeloupe, Haiti) hutumiwa.

Upande wa dini, wakazi wengi ni Wakristo (84.7%), hasa Wakatoliki.

Visiwa na funguvisiwa katika Karibi[hariri | hariri chanzo]

Orodha inayofuata si kamili hata kidogo; inataja tu visiwa muhimu zaidi.

Visiwa vya Atlantiki ambavyo mara nyingi huhesabiwa katika Karibi:

Caribe-geográfico.svg Makala hii kuhusu maeneo ya Bahari ya Karibi bado ni mbegu.
Je unajua kitu kuhusu Visiwa vya Karibi kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.