Vifaa vya kompyuta
Vifaa vya kompyuta vinajumuisha sehemu za mwili za kompyuta, kama vile kitengo kikuu cha uchakataji (CPU), kumbukumbu ya ufikiaji nasibu (RAM), bodimama, hifadhi ya data ya kompyuta, kadi ya picha, kadi ya sauti, na kasha la kompyuta. Vifaa vya nje vinahusisha monita, kipanya, baobonye, na spika za kompyuta.[1][2]
Kwa kulinganisha, programu ni mkusanyo wa maelekezo yaliyoandikwa ambayo yanaweza kuhifadhiwa na kutekelezwa na vifaa. Vifaa vinaitwa hivyo kwa sababu ni vigumu kubadilika ikilinganishwa na programu, ambayo ni laini na inaweza kubadilishwa kwa urahisi.
Vifaa mara nyingi huendeshwa na programu ili kutekeleza amri yoyote au maelekezo. Muunganiko wa vifaa na programu hufanya mfumo wa kompyuta unaoweza kutumika, ingawa mifumo mingine ipo iliyo na vifaa pekee.
Historia
[hariri | hariri chanzo]Katika karne ya 19, Mwingereza Charles Babbage alibuni injini ya tofauti, kifaa cha mitambo cha kukokotoa polinomiali kwa matumizi ya unajimu.[3] Babbage pia alibuni kompyuta ya matumizi ya jumla ambayo haikuwahi kujengwa, lakini muundo wake ulikuwa msingi wa kompyuta za awali: kadi za shimo kwa ingizo na utokaji, kumbukumbu, kitengo cha hesabu kinachofanana na kitengo cha uchakataji cha kati, na hata lugha ya programu ya mwanzo inayofanana na lugha ya mkusanyiko.[4]
Mnamo 1936, Alan Turing alianzisha mashine ya Turing ya jumla ili kuiga aina yoyote ya kompyuta, akithibitisha kuwa hakuna kompyuta inayoweza kutatua tatizo la uamuzi.[5] Mashine ya Turing ya jumla ilikuwa aina ya kompyuta ya programu iliyohifadhiwa inayoweza kuiga operesheni za mashine ya Turing yoyote kulingana na maelekezo ya programu iliyopitishwa kwake. Hifadhi ya programu ya kompyuta ni msingi wa uendeshaji wa kompyuta za kisasa na ni kiunganishi kati ya vifaa vya kompyuta na programu.[6]
Katika miaka ya 1940, maendeleo katika reli na bomba ombwe yaliruhusu ujenzi wa kompyuta za kwanza.[7] Pia mnamo 1945, mwanahisabati John von Neumann—akiwa kwenye mradi wa ENIAC katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania—alitengeneza usanifu wa von Neumann, ambao umekuwa mfano wa kompyuta nyingi za kisasa.[8] Muundo wake ulijumuisha kumbukumbu ya kati inayohifadhi data na programu, kitengo cha usindikaji cha kati chenye upendeleo wa ufikiaji wa kumbukumbu, na vitengo vya ingizo na utokaji.
Usanifu wa kompyuta
[hariri | hariri chanzo]Kompyuta zinahitaji usanifu unaozingatia malengo kama vile gharama, kasi, upatikanaji, na ufanisi wa nishati. Mtengenezaji lazima awe na uelewa mzuri wa mahitaji ya vifaa na vipengele mbalimbali vya kompyuta, kutoka kwa msimbaji hadi muundo wa saketi zilizounganishwa.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Parts of computer". Microsoft. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 27 Novemba 2013. Iliwekwa mnamo 5 Desemba 2013.
- ↑ Gilster, Ron (2001). PC hardware : a beginner's guide. Internet Archive. New York; London : McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-212990-8.
- ↑ Blum 2011, p. 14.
- ↑ Blum 2011, p. 15.
- ↑ Blum 2011, pp. 21, 23.
- ↑ Blum 2011, p. 25.
- ↑ Blum 2011, p. 72.
- ↑ Blum 2011, pp. 72, 74.