Utamaduni wa Aljeria
| Utamaduni wa Aljeria | |
|---|---|
 | |
| Bendera ya Aljeria | |
| Idadi ya makabila | Waarabu, Waamazigh (Waberber), na wengineo |
| Lugha rasmi | Kiarabu na Kiberberi |
| Lugha nyingine | Kifaransa (hutumika sana katika elimu na biashara) |
| Vyakula vikuu | Couscous, tajine, baklava, makroud, ghribia, chai ya majani ya mnanaa |
| Dini kubwa | Uislamu (hasa Sunni), wachache Wakristo na Wayahudi |
Utamaduni wa Aljeria unajumuisha fasihi, muziki, dini, vyakula na nyanja nyingine za maisha katika taifa hili la Afrika Kaskazini.
Dini
[hariri | hariri chanzo]Dini rasmi ya Aljeria ni Uislamu wa Sunni. Takriban asilimia 99 ya watu wa Aljeria ni Waislamu, hasa wa madhehebu ya Sunni.[1] Vilevile, kuna wachache wa dini ya Kikristo na Kiyahudi, wanaokadiriwa kuwa chini ya asilimia moja ya idadi ya watu wote waishio nchini humo.
Uislamu uliletwa Aljeria mnamo karne ya 7 kupitia uvamizi wa Kiislamu wa Maghreb. Chini ya utawala wa Waumayyad katika Afrika Kaskazini, kiongozi Musa ibn Nusayr aliendeleza juhudi za kueneza Uislamu pamoja na lugha ya Kiarabu kupitia shughuli za kimisionari. Aliwachagua wanazuoni wa dini 17 ambao walipewa jukumu la kuhubiri Uislamu na kuwafundisha wenyeji. Kwa juhudi hizi, wakazi wengi wa Maghreb walikubali kuwa waislamu na kuanza kuitumikia dini hiyo kwa moyo mkunjufu. Khalifa Umar ibn Abd al-Aziz alimtuma gavana wa Ifriqiya, Ismail ibn Abd Allah ibn Abi al-Muhajir, pamoja na wanazuoni na watu wa elimu ili kufundisha dini ya Kiislamu katika maeneo mbalimbali ya Maghreb.[2] Wanazuoni hawa waligawanywa katika maeneo tofauti na kwa muda wa chini ya karne moja, Wakristo wengi waliokuwa wanaishi Maghreb walibadili dini na kuwa Waislamu. Mabadiliko haya ya dini yaliendelea kwa bidii kubwa, na baadhi yao walitamani hata kufa shahidi kwa ajili ya imani yao mpya. Mabadiliko haya yalikamilika zaidi katika karne mbili za mwanzo baada ya Hijra.[2] Uhamiaji mkubwa wa Waarabu kuelekea Maghreb uliimarisha zaidi mchakato huu wa mabadiliko ya dini.
Baada ya Aljeria kupata uhuru kufuatia Vita vya Uhuru vya Aljeria, serikali imekuwa ikijitahidi kuendeleza taifa la ujamaa wa Kiarabu lenye misingi ya Uislamu. Wizara ya masuala ya kidini imekuwa ikisimamia masuala yanayohusiana na dini kwa niaba ya serikali. Rais Houari Boumédiène alifanya juhudi maalum za kuongeza mwamko wa Uislamu nchini humo na kupunguza ushawishi wa Magharibi, ingawa haki za wale wasio Waislamu ziliendelea kuheshimiwa.[3]
Mamkizi
[hariri | hariri chanzo]Salamu katika nchi ya Aljeria huchukua muda mrefu na huwa ni ishara muhimu ya heshima na ukarimu wa kijamii. Mbali na kusalimiana kwa kushikana mikono, watu huulizana hali ya afya, familia na kazi kama njia ya kuonyesha kujali na heshima kwa mwingine. Familia na marafiki pia hubusiana mashavuni kama sehemu ya salamu. Kwa kawaida, wanaume wa Aljeria huepuka kutazama wanawake kwa muda mrefu machoni au kuuliza maswali ya binafsi, hasa kwa wanawake wasiowafahamu, kama njia ya kuonyesha heshima na kuzingatia maadili ya kijamii.[4] Wageni wengi wa Aljeria huzingatia mila hizi na mara nyingi hutambua kuwa watu wa Aljeria ni wakarimu, wenye urafiki na msaada mkubwa kwa wageni.[5]
Mapishi
[hariri | hariri chanzo]Vyakula vya Aljeria vina ladha ya aina yake kutokana na mchanganyiko wa utamaduni wa Waarabu, Waamazigh, Waturuki, na Wafaransa. Athari zinazotokana na vyakula vya Wayahudi, Wahispania, Waberber, na Waitaliano pia zinaonekana wazi.[6] Mapishi ya Aljeria yanajulikana kwa matumizi ya viungo vya jadi vya Mediterranean pamoja na pilipili za moto na viungo vingine vinavyoongeza ladha. Couscous ni chakula kikuu kinachopendwa sana, na mara nyingi huliwa pamoja na mboga mboga, mchuzi au vyakula vingine vya kitamaduni. Vyakula vingine maarufu ni pamoja na doulma, chakhchoukha, na chtitha.
Mavazi
[hariri | hariri chanzo]Mavazi ya Aljeria yanaakisi historia tajiri na urithi wa kitamaduni wa taifa hilo. Kuna utofauti mkubwa wa mavazi kati ya maeneo ya vijijini na mijini. Katika maeneo ya miji, watu wengi wamevutiwa na mitindo ya mavazi ya Magharibi, huku wakichanganya na mavazi ya kitamaduni hasa wakati wa sherehe au matukio maalum.[7] Katika vijiji na maeneo ya jadi, mavazi ya asili bado yanathaminiwa sana.[8]
Aljeria ni miongoni mwa mataifa yanayofuata misingi na maadili ya Uislamu katika mavazi, kuna masharti ya mavazi yanayozingatia heshima na maadili ya kidini. Wanawake wageni wanahimizwa kutovaa nguo zinazofichua mabega, magoti au kifua, ili kuonyesha heshima kwa utamaduni wa ndani.[9]
Mavazi maarufu ya kitamaduni kwa wanaume na wanawake ni djellaba, ambayo ni joho refu, pana, lenye mikono mirefu na mara nyingi lina kofia. Djellaba hutengenezwa kwa vitambaa tofauti kama vile pamba au sufu, kulingana na hali ya hewa. Wanawake wa maeneo ya vijijini huvaa vazi la haik, ambalo ni kipande kikubwa cha kitambaa, mara nyingi cheupe, kinachovikwa mwilini na kuzungushwa kichwani kama kofia. Asili ya vazi hili ni Andalusi ya Kiarabu.[10] Wanaume pia huvaa gandoura, ambayo ni shati pana, nyepesi, mara nyingi likitengenezwa kwa pamba au kitambaa kingine chepesi, likiwa limevaliwa juu ya sirwal (suruali pana). Nakshi za kichwani kama vile vilemba na kofia ya fez pia ni sehemu ya mavazi yao ya jadi.
Katika miji na wakati wa hafla muhimu kama harusi na sherehe, WaAljeria huvaa mavazi ya kisasa ya Kimagharibi, lakini bado mavazi ya kitamaduni yanathaminiwa sana na huvaliwa kwa fahari. Mifano mingine ya mavazi ya kitamaduni ni pamoja na qashabiya, kaftan na karakou. Katika maeneo ya Kabylia na Aurès, mapambo ya jadi ya Waberber yaliyotengenezwa kwa fedha, shanga na vifaa vingine yalikuwa sehemu muhimu ya utambulisho wa Waberber hadi katikati ya karne ya 20.[11]
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "2020 Report on International Religious Freedom: Algeria". U.S. Department of State. Mei 12, 2021. Iliwekwa mnamo Machi 29, 2023.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - 1 2 Hareir, Idris El; Mbaye, Ravane (2011-01-01). The Spread of Islam Throughout the World (kwa Kiingereza). UNESCO. uk. 385. ISBN 978-92-3-104153-2.
- ↑ Deeb, Mary Jane. "Islam." Algeria (Country Study). Federal Research Division, Library of Congress; Helen Chapan Metz, ed. December 1993. This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
- ↑ "Algeria - Language, Culture, Customs and Etiquette". www.commisceo-global.com. Iliwekwa mnamo 2023-05-19.
- ↑ The Report: Algeria 2007 (kwa Kiingereza). Oxford Business Group. 2007. uk. 176. ISBN 978-1-902339-70-2.
- ↑ Farid Zadi. "Algerian cuisine". Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 3 Desemba 2008. Iliwekwa mnamo 2008-12-12.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - ↑ Kagda, Falaq (2017-07-15). Algeria (kwa Kiingereza). Cavendish Square Publishing, LLC. uk. 80. ISBN 978-1-5026-2733-9.
- ↑ The Report: Algeria 2010 (kwa Kiingereza). Oxford Business Group. uk. 252. ISBN 978-1-907065-12-5.
- ↑ The Report: Algeria 2008 (kwa Kiingereza). Oxford Business Group. 2008. uk. 256. ISBN 978-1-902339-09-2.
- ↑ "Histoire du Hayek". www.daraziza.com. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 17 Februari 2020. Iliwekwa mnamo 2017-11-04.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) - ↑ Camps-Fabrer, Henriette (1970). Les Bijoux de grande Kabylie. Collections du Musée du Bardo et du Centre de recherches anthropologiques, préhistoriques et ethnographiques, Algiers, Arts et métiers graphiques. Camps-Fabrer, Henriette (1990). Bijoux berbères d'Algérie: Grande Kabylie, Aurès. Aix-en-Provence: Édisud.