Nenda kwa yaliyomo

Tembo mweupe

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Tembo mweupe akiwa Myanmar
Tembo mweupe wa kifalme, kama inavyoonyeshwa kwenye mchoro wa Thai

Tembo mweupe (pia tembo albino)[1] ni aina adimu ya tembo, lakini si wa spishi tofauti. Ingawa mara nyingi huonyeshwa kama nyeupe-theluji, ngozi zao kwa kawaida huwa na rangi ya kahawia-nyekundu laini, na kugeuka kuwa waridi hafifu inapokuwa na unyevu.[2] Wana kope na kucha za miguu zenye rangi nzuri. "Tembo Mweupe" wa kitamaduni kwa kawaida hueleweka vibaya kama albino, lakini kwa neno la Kithai, chang samkhan, hutafsiriwa kama 'tembo mwenye bahati', akiwa "mweupe" kwa upande wa usafi. [3]

Kufikia mwaka wa 2023, Myanmar ilikuwa na tembo weupe kumi.[4] Mfalme wa Thailand pia anafuga idadi ya tembo weupe, kumi na mmoja kati yao wakiwa bado hai kufikia mwaka wa 2016.[5]

Umuhimu wake kidini

[hariri | hariri chanzo]
Indra na Sachi wakipanda tembo wa kimungu mwenye vichwa vitano Airavata, picha kutoka kwa maandishi ya Jain, karibu 1670-1680, wakichora katika jumba la makumbusho la LACMA, asili yake ikiwa Amber, Rajasthan.

Katika purana za Kihindu, gari au mlima wa mungu Indra (Sakra katika pantheon ya Wabuddha) ni tembo mweupe anayeitwa Airāvata, ambaye ana uwezo wa kuruka.[6] Airāvata iliibuka wakati ulimwengu uliumbwa kwa kuzungushwa kwa Bahari ya Maziwa na mapepo na miungu. Kwa hivyo, Airāvata inaonyeshwa kama tembo mweupe mtakatifu, kwa kawaida akiwa na pembe nne nchini India na wakati mwingine akiwa na vichwa vitano Kusini-mashariki mwa Asia. Tembo mweupe anajulikana kama Shrī Gāja (kwa kifupi 'tembo wa Shrī'), Megha (kwa kifupi 'wingu'), au Gāja Lakshmī (kwa kifupi 'Lakshmī wa Tembo') anapoabudiwa kama kiumbe wa kimungu.[7]

Mfalme Bimbisara alikuwa na tembo mweupe, ambaye alikuwa amemkamata msituni wakati tembo huyo alikuwa katika kipindi chake cha kusugua. Alimpa tembo dume jina Sechanaka, ambalo linamaanisha "kumwagilia maji", kwani tembo huyo alikuwa akimwagilia mimea peke yake bila mafunzo yoyote ya awali. Inasemekana gharama ya tembo huyu ilikuwa zaidi ya nusu ya Magadha. Baadaye alimpa mwanawe Vihallakumara, jambo ambalo lilimfanya mwanawe mwingine Ajatashatru awe na wivu. Ajatashatru alijaribu kuiba mara nyingi, jambo lililosababisha vita viwili vya kutisha zaidi, vilivyoitwa Mahasilakantaka na Ratha-musala.

Tembo mweupe pia ana umuhimu katika hadithi ya mimba na kuzaliwa kwa Buddha. Kulingana na hadithi ya mimba ya Buddha, usiku ambao Siddhartha alitungwa mimba, Malkia Maya aliota kwamba tembo mweupe mwenye pembe sita nyeupe aliingia upande wake wa kulia. Kutokana na ndoto hii, watabiri walitabiri kwamba mtoto angezaliwa akiwa Buddha au chakravarti (mtawala wa ulimwengu wote).[8][9]

  1. "Why Do We Say White Elephant? Origin, Meaning, Useless Gift | HistoryExtra". www.historyextra.com (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-17.
  2. Alan Taylor. "Burma in Transition - The Atlantic". www.theatlantic.com (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-17.
  3. "Royal Elephant Stable". Thai Elephant Conservation Center. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 9 Machi 2021. Iliwekwa mnamo 7 Septemba 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  4. The Irrawaddy (2022-08-04). "Status-Obsessed Myanmar Junta Chief's Reverence for White Elephants Draws Ridicule". The Irrawaddy (kwa American English). Iliwekwa mnamo 2026-05-17.
  5. "งดงามยิ่งนัก !! ชมประวัติช้างเผือกคู่พระบารมีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ (รายละเอียด)". tnews (kwa Kithai). 2016-10-16. Iliwekwa mnamo 2026-05-17.
  6. "A dictionary of Hinduism | WorldCat.org". search.worldcat.org (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-17.
  7. https://brill.com/abstract/journals/bki/172/1/article-p66_3.xml
  8. https://www.frontiermyanmar.net/en/improving-life-for-yangons-white-elephants/
  9. "A dictionary of Buddhism | WorldCat.org". search.worldcat.org (kwa Kiingereza). Iliwekwa mnamo 2026-05-17.