Tabetha Kanengoni-Malinga

Tabetha Kanengoni-Malinga (amezaliwa 23 Agosti 1982) ni mfanyabiashara na mwanasiasa kutoka Zimbabwe. Aliwahi kuwa Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Makamu wa Rais wa Zimbabwe (Makamu wa Pili wa Rais) Phelekezela Mphoko kuanzia mwaka 2015 hadi 2018. Kabla ya hapo, alikuwa Naibu Waziri wa Michezo, Sanaa na Utamaduni kuanzia mwaka 2013 hadi 2015. Pia alikuwa mbunge wa jimbo la Mazowe Central kuanzia mwaka 2013 hadi 2018. Ni mwanachama wa ZANU–PF na aliwahi kushika nyadhifa za uongozi katika matawi ya vijana na wanawake ya chama hicho.

Maisha ya awali na elimu

Baba yake, Elias Kanengoni, alikuwa Naibu Mkurugenzi wa Central Intelligence Organisation. Alisoma elimu ya sekondari katika Girls High School mjini Harare, ambako alimaliza masomo ya O-Level na A-Level. Baada ya hapo, alipata ufadhili wa masomo ya mpira wa kikapu (basketball scholarship) na kwenda Marekani kwa muda mfupi. Pia aliwahi kucheza katika timu ya taifa ya mpira wa kikapu ya wanawake ya Zimbabwe.

Aliendelea na masomo yake katika Chuo Kikuu cha Cape Town nchini Afrika Kusini, ambapo alipata shahada ya Sayansi ya Jamii katika siasa na masomo ya jinsia. Baadaye alisomea shahada ya uzamili katika usimamizi wa kimkakati katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Chinhoyi, na hatimaye kupata Shahada ya Uzamili ya Sayansi katika mahusiano ya kimataifa kutoka Chuo Kikuu cha Zimbabwe mwaka 2016.

Kazi ya kisiasa

Kanengoni-Malinga aliingia katika siasa baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Cape Town. Mwaka 2008, alichaguliwa kuingia katika uongozi wa vijana wa ZANU–PF katika mkoa wa Mashonaland Central, na mwaka uliofuata akawa katibu wa jinsia na utamaduni katika uongozi wa kitaifa wa vijana wa chama hicho. Baadaye aliteuliwa kuwa naibu katibu wa afya na malezi ya watoto katika uongozi huo. Mwaka 2014, alihamia katika tawi la wanawake la chama (Women's League), ambapo alihudumu kama katibu wa mahusiano ya nje chini ya Grace Mugabe. Katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2013, aligombea ubunge katika jimbo la Mazowe Central kwa tiketi ya ZANU–PF na kushinda kwa kura nyingi. Kufuatia ushindi huo, aliteuliwa na Rais Robert Mugabe kuwa Naibu Waziri wa Michezo, Sanaa na Utamaduni, akiwa mmoja wa viongozi vijana zaidi katika serikali.

Akiwa naibu waziri, alijulikana kwa juhudi zake za kupambana na rushwa ndani ya Zimbabwe Football Association (ZIFA), ambapo alianzisha uchunguzi uliobaini matumizi mabaya ya fedha na uongozi mbovu. Mwaka 2015, aliteuliwa kuwa Waziri wa Nchi katika Ofisi ya Makamu wa Rais wa Zimbabwe, akihudumu chini ya Makamu wa Pili wa Rais Phelekezela Mphoko. Majukumu yake yalihusisha kuratibu kazi za ofisi ya makamu wa rais na kuhakikisha wizara zinazosimamiwa na ofisi hiyo zinatimiza wajibu wake ipasavyo. Kanengoni-Malinga amejitambulisha kama mtetezi wa Uafrika (Pan-Africanism) mwenye mwelekeo wa ufeministi wa wastani, akisisitiza uwezeshaji wa wanawake na kulinda hadhi ya taifa lake katika majukwaa ya kimataifa.

Kazi ya biashara

Mbali na siasa, Kanengoni-Malinga ni mfanyabiashara anayeshirikiana na mume wake katika biashara mbalimbali. Anamiliki shamba la soya katika eneo la Mazowe linaloajiri zaidi ya watu 100.

Mume wake anamiliki mgodi katika eneo la Filabusi na pia anasimamia kampuni ya familia iitwayo Jabulani Safaris.

Maisha binafsi

Kanengoni-Malinga ameolewa na Mpehlabayo Joshua Malinga, mtoto wa aliyekuwa Meya wa Bulawayo na mwanasiasa wa ZANU–PF Joshua Malinga. Walikutana katika mkutano wa chama cha ZANU–PF mjini Harare. Wana watoto wanne wa kike: Nandipha, Unathi, Mbali na Thando, na wanaishi katika eneo la Borrowdale mjini Harare. Katika maisha yake ya kila siku, anapenda kusafiri, kupika, kutembelea marafiki, kutazama televisheni kupitia DStv, na kufuatilia mchezo wa mpira wa kikapu.