Nenda kwa yaliyomo

Sumu ya methanoli

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Sumu ya methanoli
Mwainisho na taarifa za nje
Kundi MaalumuDawa ya dharura
DaliliKupungua kwa kiwango cha ufahamu, uratibu duni, kutapika, maumivu ya tumbo, harufu maalumu kwenye pumzi[1][2]
VisababishiMethanoli (kama vile kupatikana katika kiowevu cha kuosha kioo)[1][2]
Njia ya kuitambua hali hiiAsidi ya damu acidosis, kuongezeka pengo la osmol, kiwango cha methanoli ya damu[1][2]
Utambuzi tofautiMaambukizi, kuathiriwa na pombe yenye sumu, ugonjwa wa serotonini, ketoacidosis ya kisukari[2]
MatibabuDawa ya kupambana na sumu, kuondoa sumu na vitu vingine vyenye madhara kutoka kwa damu[2]
DawaFomepizole, ethanol[2]
Utabiri wa kutokea kwakeNzuri kwa matibabu mapema[1]
Idadi ya utokeaji wakeMatumkio 1,700 kwa mwaka (Marekani)[3]

Sumu ya methanoli ni sumu kutoka kwa methanoli.[1] Dalili zake zinaweza kujumuisha kupungua kwa kiwango cha ufahamu, uratibu duni, kutapika, maumivu ya tumbo na harufu maalumu kwenye pumzi.[1][2] Kupungua kwa uwezo wa kuona kunaweza kuanza mapema kama saa kumi na mbili baada ya kuambukizwa.[2] Matokeo ya muda mrefu yanaweza kujumuisha upofu na kushindwa kwa figo.[1] Sumu na kifo vinaweza kutokea hata baada ya kunywa kiasi kidogo.[1]

Sumu hii mara nyingi hutokea kufuatia unywaji wa kioevu cha kuosha kioo.[2] Hii inaweza kuwa kwa bahati mbaya au kufanywa kwa makusudi katika jaribio la kufa kwa kujiua.[1] Sumu hii pia inaweza kutokea kwa nadra sana kupitia mfiduo mkubwa wa ngozi au kupumua moshi.[1] Methanoli inapovunjwa na mwili husababisha formaldehyde, asidi ya formic na formate ambayo husababisha sumu nyingi.[2] Utambuzi wake unaweza kushukiwa wakati kuna asidi au kuongezeka kwa pengo la osmol na kuthibitishwa kwa kupima moja kwa moja viwango vya damu.[1][2] Hali nyingine zinazoweza kutoa dalili zinazofanana ni pamoja na maambukizi, kuathiriwa na alkoholi nyingine zenye sumu, ugonjwa wa serotonini, na ketoacidosis ya kisukari.[2]

Matibabu ya mapema huongeza uwezekano wa matokeo mazuri.[2] Matibabu yake ni pamoja na kuleta utulivu wa mtu aliyeathiriwa, ikifuatiwa na matumizi ya dawa ya kupambana na sumu (antidote).[2] Dawa inayopendekezwa ni fomepizole, ambapo ethanol pia inaweza kutumiwa ikiwa hii haipatikani.[2] Hemodialysis pia inaweza kutumika kwa wale ambapo kuna uharibifu wa kiungo au kiwango cha juu cha asidi.[2] Matibabu mengine yanaweza kujumuisha sodium bicarbonate, folate, na thiamine.[2]

Milipuko imetokea kutokana na uchafuzi wa pombe ya kunywa.[2] Hii ni kawaida zaidi katika ulimwengu unaoendelea.[2] Katika mwaka wa 2013, zaidi ya kesi 1700 zilitokea Marekani.[3] Wale walioathirika kwa kawaida ni watu wazima na wanaume.[3] Sumu hii ya methanoli imeelezewa mapema kama mwaka wa 1856.[4]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kruse, JA (Oktoba 2012). "Methanol and ethylene glycol intoxication". Critical Care Clinics. 28 (4): 661–711. doi:10.1016/j.ccc.2012.07.002. PMID 22998995.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Beauchamp, GA; Valento, M (Septemba 2016). "Toxic Alcohol Ingestion: Prompt Recognition And Management In The Emergency Department". Emergency Medicine Practice. 18 (9): 1–20. PMID 27538060.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. 1 2 3 Ferri, Fred F. (2016). Ferri's Clinical Advisor 2017: 5 Books in 1 (kwa Kiingereza). Elsevier Health Sciences. uk. 794. ISBN 9780323448383. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2017-09-08.
  4. Clary, John J. (2013). The Toxicology of Methanol (kwa Kiingereza). John Wiley & Sons. uk. 3.4.1. ISBN 9781118353103. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 2017-09-08.